ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552

หน่วยงาน สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552
นักวิจัย : สัมฤทธิ์ ศรีธารงค์สวัสดิ์ , พินทุสร เหมพิสุทธิ์ , สุวารี เตียงพิทักษ์ , กัญจนา ดิษยาธิคม , ภาสกร สวนเรือง , จิตปราณี วาศวิท , ทวีศรี กรีทอง , รังสิมา ปรีชาชาติ , พัชนี ธรรมวันนา , ชาฮีดา วิริยาทร
คำค้น : การป้องกันและควบคุมโรค , หลักประกันสุขภาพถ้วนหน้า , กองทุนสุขภาพ
หน่วยงาน : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข
ผู้ร่วมงาน : สำนักงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย , กระทรวงสาธารณสุข. สำนักงานนโยบายและยุทธศาสตร์ , สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ , สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ , สำนักงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย , สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ , สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ , สำนักงานประกันสังคม , สำนักงานวิจัยเพื่อการพัฒนาหลักประกันสุขภาพไทย , สำนักงานพัฒนานโยบายสุขภาพระหว่างประเทศ
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : hs1938 , http://hdl.handle.net/11228/3498 , W160 ส616พ 2553 , 52-035
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบบัญชีรายจ่ายด้านสุขภาพเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกัน โรคของประเทศไทย เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการวางแผนและกำกับติดตามการดำเนินงานด้านนี้ และมี วัตถุประสงค์เฉพาะคือ 1. เพื่อศึกษาแนวโน้มสถานการณ์การคลังระบบส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรคของประเทศไทยในช่วงปี พ.ศ. 2549 – 2552 ในมิติ หน่วยบริหารการคลัง (financing agency) ประเภทบริการ (functions) 2. เพื่อศึกษาความสอดคล้องของการลงทุนในด้านการสร้างเสริมสุขภาพป้องกันโรคกับภาระโรคใน สังคมไทย ในมิติกลุ่มอายุและกลุ่มโรค 3. เพื่อศึกษาพฤติกรรมรายจ่ายครัวเรือนในด้านการสร้างเสริมสุขภาพและทำลายสุขภาพ ผลการศึกษา ประเทศไทยมีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคประมาณร้อยละ 9 ของรายจ่าย ดำเนินการด้านสุขภาพระหว่างปี พ.ศ. 2549 – 2552 หรือคิดเป็นร้อยละ 0.3 - 0.4 ของผลิตภัณฑ์มวลรวมใน ประเทศ โดยรายจ่ายจริงปีปัจจุบันมีมูลค่า 26,391 ล้านบาทในปี พ.ศ. 2549 และลดลงเป็น 25,715 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2550 และกลับเพิ่มขึ้นเป็น 31,586 และ 34,774 ล้านบาท ในปี พ.ศ. 2551 และ 2552 ตามลำดับ กว่าร้อยละ 90 เป็นรายจ่ายภาครัฐ ทั้งนี้ราจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรคสำหรับประชาชนไทยเพิ่มขึ้น จากเฉลี่ย 438 บาท/คน ในปี พ.ศ. 2549 เป็น 506 และ 545 บาท/คนในปี พ.ศ. 2551 2552 ตามลำดับ หรือ คิดเป็นอัตราเพิ่มเฉลี่ยร้อยละ 10 ต่อปี โดยในกลุ่มเด็กเล็กวัยก่อนเรียน (0-5 ปี) มีมูลค่าสูงสุด 615- 1,150 บาท/ คน/ ปี ส่วนกลุ่มวัยอื่นๆนั้นอยู่ระหว่าง 326 – 570 บาท/ คน/ ปี กระทรวงสาธารณสุขยังคงเป็นแหล่งการคลังหลักสำหรับการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรคแบบบริการ รวมหมู่ (Collective prevention) แม้ว่าจะมีแนวโน้มบทบาทลดลงก็ตาม (ร้อยละ 40 - 34) สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติเป็นแหล่งการคลังหลักสำหรับบริการส่วนบุคคล มีบทบาทประมาณร้อยละ 30 ของรายจ่ายด้านนี้ องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเป็นแหล่งการคลังที่มีบทบาทเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วโดยเฉพาะในปี พ.ศ. 2552 จากงบเงินเดือนอาสาสมัครสาธารณสุขและเงินอุดหนุนอสม. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้าง เสริมสุขภาพเป็นอีกแหล่งที่มีบทบาทเพิ่มขึ้น (ร้อยละ 9–10) หากจำแนกรายจ่ายตามประเภทกิจกรรมหมวดใหญ่ๆพบว่า ประมาณหนึ่งในสามของรายจ่ายเป็นการ จ่ายเพื่อบริการอนามัยแม่และเด็น อนามัยโรงเรียน และการควบคุมโรคติดต่อ (HC.6.1-HC.6.3) แต่มีแนวโน้ม บทบาทลดลง (ร้อยละ 32–27) กลุ่มกิจกรรมที่มีรายจ่ายเพิ่มขึ้นมากอย่างเห็นได้ชัดคือ กิจกรรมอื่นๆ (HC.6.9) เพิ่มจากร้อยละ 20 เป็นร้อยละ 32 ของรายจ่ายเพื่อการนี้ทั้งหมดในช่วงปี พ.ศ. 2549 – 2552 โดยรายจ่ายที่ เพิ่มขึ้นมากนั้นเป็นในกลุ่มเสริมความเข้มแข็งของชุมชนและอาสาสมัคร รายจ่ายหมวดใหญ่อีกกลุ่มคือ รายจ่าย เพื่อการบริหาร พัฒนาระบบ จัดการความรู้ นิเทศ ติดตาม เฝ้าระวัง ข้อมูล (HC.7.) มีสัดส่วนประมาณหนึ่งในสี่ แต่มีสัดส่วนลดลง (ร้อยละ 26–22) ส่วนกลุ่มสุดท้ายคือรายจ่ายเพื่อควบคุมโรคไม่ติดต่อมีมูลค่าหนึ่งในสี่แต่มี แนวโน้มสัดส่วนลดลงเล็กน้อย (ร้อยละ 22–19) สำหรับรายจ่ายที่เกี่ยวเนื่องกับสุขภาพ (Health Care Related) นั้นมีมูลค่าเพิ่มขึ้นประมาณสาม เท่าตัวในช่วงเวลาดังกล่าว จาก 12,313 ล้านบาทเป็น 35,202 ล้านบาท โดยเป็นการเพิ่มในเกือบทุกหมวด แต่ หมวดที่เพิ่มขึ้นสูงมากคือ HCR.7. ซึ่งเป็นเบี้ยยังชีพสำหรับผู้สูงอายุและผู้พิการ มีมูลค่ารวมคิดเป็นร้อยละ 34 – 63 ของรายจ่ายกลุ่มนี้ โดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีบทบาทหลักในรายจ่ายด้านนี้ ร้อยละ 85-90 รองลงมาเป็นกระทรวงอื่นๆ ร้อยละ 9-14 สำหรับครัวเรือนมีรายจ่ายโดยตรงเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพป้องกันโรค ปีละ 1,700–2,100 ล้านบาท โดยเป็นรายจายในสองหมวด หลักคือ การตรวจสุขภาพ (ร้อยละ 43–51) และการวางแผนครอบครัว (ร้อยละ 57–49) มีการบริโภคผลิตภัณฑ์นม ยาบำรุง และวิตามินตกปีละ 4.5–5.5 หมื่นล้านบาท มีค่าใช้จ่ายเพื่อการ ออกกำลังกายปีละ 1.9–2.8 พันล้านบาท นอกจากนั้นครัวเรือนยังมีการบริโภคผลิตภัณฑ์ที่ทำลายสุขภาพ โดยเฉพาะบุหรี่ แอลกอฮอล์ และเครื่องดื่มชูกำลัง ปีละกว่า 8 หมื่นล้านบาท หรือประมาณสองเท่าของการ บริโภคผลิตภัณฑ์ส่งเสริมสุขภาพ เมื่อพิจารณารายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรคเทียบกับภาระโรคในปี 2547 พบว่า ค่าใช้จ่าย ในกลุ่มโรคติดเชื้อ อนามัยแม่และเด็ก และอนามัยวัยเรียน คิดเป็นประมาณ 5 พันบาทต่อปีสุขภาวะที่สูญเสีย ไปในปี 2547 ส่วนกลุ่มโรคไม่ติดต่อและการบาดเจ็บมีการใช้จ่ายเพียง 1,730 และ 176 บาทต่อปีสุขภาวะที่ สูญเสียไปในปีดังกล่าว ทั้งนี้ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยต่อปีสุขภาวะที่สูญเสียไปเท่ากับ 3,230 บาท และเมื่อจำแนก ค่าใช้จ่ายตามกลุ่มอายุที่สูญเสียปีสุขภาวะ พบว่ากลุ่มวัยเด็ก (0-14 ปี) มีการใช้จ่ายเงินในกลุ่มนี้สูงกว่ากลุ่ม อื่นๆอย่างชัดเจน ประมาณสามเท่าของกลุ่มอื่น (ประมาณ 10,000 บาทต่อปีสุขภาวะที่สูญเสียในกลุ่มตน) ในขณะที่การใช้จ่ายในกลุ่มผู้สูงอายุค่อนข้างน้อยกว่ากลุ่มอื่น (ประมาณหนึ่งพันบาทต่อปีสุขภาวะที่สูญเสียไป)

สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข

บรรณานุกรม :
สัมฤทธิ์ ศรีธารงค์สวัสดิ์ , พินทุสร เหมพิสุทธิ์ , สุวารี เตียงพิทักษ์ , กัญจนา ดิษยาธิคม , ภาสกร สวนเรือง , จิตปราณี วาศวิท , ทวีศรี กรีทอง , รังสิมา ปรีชาชาติ , พัชนี ธรรมวันนา , ชาฮีดา วิริยาทร . (2553). การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552.
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
สัมฤทธิ์ ศรีธารงค์สวัสดิ์ , พินทุสร เหมพิสุทธิ์ , สุวารี เตียงพิทักษ์ , กัญจนา ดิษยาธิคม , ภาสกร สวนเรือง , จิตปราณี วาศวิท , ทวีศรี กรีทอง , รังสิมา ปรีชาชาติ , พัชนี ธรรมวันนา , ชาฮีดา วิริยาทร . 2553. "การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552".
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข.
สัมฤทธิ์ ศรีธารงค์สวัสดิ์ , พินทุสร เหมพิสุทธิ์ , สุวารี เตียงพิทักษ์ , กัญจนา ดิษยาธิคม , ภาสกร สวนเรือง , จิตปราณี วาศวิท , ทวีศรี กรีทอง , รังสิมา ปรีชาชาติ , พัชนี ธรรมวันนา , ชาฮีดา วิริยาทร . "การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552."
    นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข, 2553. Print.
สัมฤทธิ์ ศรีธารงค์สวัสดิ์ , พินทุสร เหมพิสุทธิ์ , สุวารี เตียงพิทักษ์ , กัญจนา ดิษยาธิคม , ภาสกร สวนเรือง , จิตปราณี วาศวิท , ทวีศรี กรีทอง , รังสิมา ปรีชาชาติ , พัชนี ธรรมวันนา , ชาฮีดา วิริยาทร . การวิจัยเพื่อการพัฒนาระบบการบริหารจัดการงานส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรค : บัญชีรายจ่ายเพื่อการส่งเสริมสุขภาพป้องกันโรค ประเทศไทย พ.ศ. 2549-2552. นนทบุรี : สถาบันวิจัยระบบสาธารณสุข; 2553.