ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์
นักวิจัย : กาญจนา แก้วเทพ
คำค้น : Critical Thoery , ชนชั้นกลาง , ทฤษฏีวิพากษ์ , สังคมบริโภค , สื่อสาร , สุขภาพ , อินเตอร์เนต
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2541
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4010023 , http://research.trf.or.th/node/3362
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

งานชุดนี้มีวัตถุประสงค์ที่จะสนับสนุนการเกิดแนวแนวคิดเชิงวิพากษ์ โดยสนับสนุนผ่านวิทยานิพนธ์สาขานิเทศ ศาสตร์ จำนวน 5 เรื่อง ที่ทดลองนำเอาทฤษฎีสำนักวิพากษ์มาใช้เป็นกรอบแนวคิดในงานวิเคราะห์ วิจัยปรากฏการณ์ที่ เป็นจริง ดังปรากฏในวิทยานิพนธ์ 5 เรื่องดังนี้ (1) “ภาพลักษณ์ของวีรบุรุษแบบ “ผู้ร้ายกลับใจ” ที่ปรากฏในสื่อมวลชน” โดย รตท. อารยา ถาวรวันชัย โดยตั้ง คำถามต่อปรากฏการณ์ ในปี 2538 ที่บรรดาสื่อมวลชน ได้นำเอาบรรดาผู้ร้ายอันมีการกระทำที่เบี่ยงเบนไปจากปทัสถาน ของสังคม (เช่น ใช้ยาเสพติด ฆ่าคนตาย)มาเผยแพร่ผ่านสื่อ ด้วยท่าทีที่เปลี่ยนแปลงไปจากเดิมที่เคยประณามซ้ำเติม มา เป็นท่าที่ใหม่ที่เรียกร้องให้สังคมเห็นใจจนกระทั่งถึงขั้นมีท่าที่ที่ยกย่อง “ผู้ร้ายกลับใจ” เหล่านี้ว่าเป็นวีรบุรุษ จึงนำมาสู่คำ ถามหลักต่อปรากฏการณ์ดังกล่าวว่า เกิดอะไรขึ้นกับสังคมไทย หรือสื่อมวลชนไทยจึงทำให้เกิดการเปลี่ยนท่าที่ดังกล่าว (2) “การเมืองของชนชั้นกลางกับการใช้สื่อมวลชน” โดย พัสนัย นุตาลัย ศึกษาการต่อสู้ทางการเมืองใน ปริมณฑลทางวัฒนธรรม (ตามแนวคิดของ Gramsci) ดังนั้น ผู้วิจัยจึงได้เลือกพื้นที่ทางวัฒนธรรมในหน้าหนังสือพิมพ์เพื่อ สำรวจรูปแบบการ เล่นการเมืองแบบต่าง ๆ ของชนชั้นกลาง และเงื่อนไขที่ทั้งเอื้ออำนวยและเป็นอุปสรรคในการใช้เครื่อง มือการต่อสู้ทางการเมืองชิ้นนี้ (3) “มิติแห่งการบริโภคที่ปรากฏในนิตยสารผู้หญิง” โดย วรินทรา ไกยูรวงศ์ ตั้งคำถามกับ สังคมไทยปัจจุบันที่ มีลักษณะเป็นสังคมบริโภค นิตยสารจะถูกกำหนดให้ทำหน้าที่อะไรบ้างแก่สังคม โดยอาศัยแนวทฤษฎีวิพากษ์ของ R.Williams โดยมีสมมติฐานว่านิตยสารคงต้องมีหน้าที่แก้ปัญหาให้กับสังคมบริโภค ทั้งในเชิงปริมาณ (ให้บริโภคมากขึ้น) และในเชิงคุณภาพ คือวางแบบแผนของคนแต่ละกลุ่ม แต่ละชนชั้นให้บริโภคตามสถานะของตน (4) “ทิศทางของการดูแลสุขภาพในรายการสุขภาพทางโทรทัศน์” โดย นิภาพรรณ สุขศิริ ศึกษาทิศทางของการ ดูแลสุขภาพ “สุขภาพ” โดยเสริมมิติด้านเศรษฐกิจ การเมือง และสังคมวัฒนธรรมเข้ามาด้วย ดังนั้นในขั้นตอนของการเกิด โรค และการรักษาโรค ก็จะมีเรื่องชนชั้น (คนรวยคนจนจะเป็นโรคคนละชนิด) และระบบสังคม (การรักษาพยาบาลจะเป็น บริการสาธารณะหรือสินค้า) เข้ามาเกี่ยวข้องเสมอ นอกจากนั้น จากมุมมองด้านนิเทศศาสตร์ ข้อมูลข่าวสารยังเป็นปัจจัย องค์ประกอบสำคัญตัวหนึ่งของการมีสุขภาพที่ดีหรือเลว (5) “การศึกษาความคิดเห็นเรื่องปัจจัยด้านโครงสร้างสังคมและทัศนคติของคนไทยที่สัมพันธ์กับพัฒนาการของอิน เทอร์เนต” โดย สมคิด เลิศพิริยประเสริฐ ตั้งคำถามต่อ อินเทอร์เนต ว่ามีความจำเป็นและมีความสำคัญต่อสังคมไทยจริง หรือไม่ โดยมองบริบทต่างๆในสังคม และในฐานะที่สังคมไทยมิได้ค้นคิดเทคโนโลยีนี้ด้วยตนเอง ดังนั้นในการตอบคำ ถามดังกล่าว จึงจำเป็นต้องตามไปดูตั้งแต่แบบแผนการรับนวัตกรรมตัวนี้เข้ามา รวมทั้งแบบแผนการใช้อินเทอร์เนต และ ประเมินผลกระทบที่อินเทอร์เนตมีต่อสังคมไทยและคนไทยในส่วนเสี้ยวต่างๆ ว่ามีความสำคัญกับสังคมไทยจริงหรือ งานชิ้นนี้ได้ตีพิมพ์เป็นหนังสือเรื่อง “ การศึกษาสื่อมวลชนด้วยทฤษฏีวิพากษ์ :แนวคิดและตัวอย่างงานวิจัย, กรุงเทพ : ภาพพิมพ์ 2541. Internet is a phenomenon which has been attracting people throughout the world, thanks to its unique characteristics when compared with other communication channels. With numerous existing and potential applications, it has turned around the ways people interact, disseminate ideas, do businesses, conduct researches and monitor the world. Thailand is just one of the countries where people have woken up to see that the world is never the same. In accordance with the Critical theory, this study was conducted to find out the development of Internet usage in Thailand and how this Global Village technology of Internet can affect the structure of Thai society. This research focused on social structural factors and attitudes of Thais – how they have facilitated or hindered the growth of Internet in the country. The study also was intended to gather experts opinions on the future trend and safeguards against potential problems. The study found that economy is a major contributing factor to the growth of Internet in Thailand, oue to the need to stay or became competitive locally and internationally. Social and cultural factors have only hayfire effects on development of Internet inThailand. Meanwhile, politics has been the biggest obstacle to the Internet growth despite the fact it can play the most direct and influential role in the evolution of the technology in Thailand. Other obstacles include the relatively high service fees, education, and communication infrastructure. Combining all these, the Internet-influenced social trend in the next five to 10 years is not that clear. However, experts commented that with good education, cheap service fees, improved communications infrastructure and improved Thai mentality, a good social trend can take place along with good growth of the Internet. This research aims at analyzing the various roles of magazines, the factors relating to the formulation magazine contents and the dimensions of consumption in each of the target groups of the magazines “Dichan”, “Praew Sud Supda” and “Kwan Roen”. Data analysis was undertaken through content analysis and interviews with the editors, based on Baudrillard’s theory of sign consumption. The results of the study show that the role of the magazine at present plays at providing both knowledge and entertainment. It also serves the advertising business. For the latter function, the media thus transmit and cultivate the consumption patterns of the reader. The factors engaged in the formulation of the content of the magazine can be divided into two categories. First, the internal factors are the pattern of ownership which is the most importance and the editorial staff. Second, the external factors include advertisements, current issues, receiver’s preference, the economic situation and competitors. The result of analyzing reveals that Baudrillard’s logic of value embodied in each magazine content, the logic of sign value is mostly found in Dichan (36.80%) and Praew Sud Supda (33.96%). In case of Kwan Roen, the logic of use value comprised the most (37.60%), followed by the logic of sign value (28.00%). It can be concluded that the dimensions of consumption in wowen’s magazines do not indicate only the logic of use value but also the logic of sign value, which increases more important of role in society at present. This research focuses on representation of health programmes on television to determine whether it serves as mechanism to promote fair distribution of health care or on the other hand, aggravates discrimination in the service. Objective: 1.To compare health programmes on television supported by the government and the private sectors in various dimeusion. 2.To study any implication of division of social classes through contents of health programmes on television 3.To compare the holistic health concept with the non-holistic one in the presentation of health programmes on television. 4.To study views of different group of audience (lower, middle, and upper classes) toward health programmes on television. The study examines health programmes on television in two characteristics – programmes for educating and for commercialism, Thecontents of health programmes are devided into 6 categories – food, Aid, mother and child visual health, dental health, and ailments. Health programmes supported by government agencies focus on educating rather than commercialism while the private sector’s emphasizes the opposite. Most of the television health programmes of both of government and private organizations do not particularly represent social classes. The fewer ones with class representation mostly cater for the upper class. The holistic health concept is presented in the programmes more than non-holistic health concept. The educating programmes present the holistic health concept more than the commercializing programmes Health programmes supported by government organizations the holistic health concept mother than private organizations. According to health programees evaluation, audience in different group prefer the commercializing programmes to the educating programmes. Moreover, health programmes are not regularly watched. Although all groups of audience know that television health programmes do not signify social class discrimination and their contents while the middle and upper classes think the information may not be 100 percent accurate. In addition, the evaluation also find that audience in the lower and upper classes see the health programmes as presenting the non-holistic concept more than the Holistic. While the middle class find it the opposite way. The research of this study purposes on the Hero Image of the Deviant in Mass Media is to study by presentation strategies in terms of content are the factors related to the presentation of two case studies, one by Nu Cheonyim, and the other by Suriyan Sakthisong. The study also focused on the purposes of senders in encoding of messages and the decoding of receivers, and how the various purposive receivers respond to the messages. The study examined the strategies and procedures that appeared in the media content by means of content-opening, the conclusion of the presentation, the atmosphere, and of content proportion. The study revealed the benefits of the contents in two case studies. The presentation strategies used depends on the level of deviance. Four factors which influenced the presentation and content were the newsworthiness of deviance, present status of the above studies, the concept behind programmes and newspaper columns, and purpose of the broadcasting teams. For such a team, the encoding procedure was relied on purposes, and attitudes of the broadcasting team and the certain aspects of mass media production. Such factors which influenced the selection of the material included in the consisted of following level of deviance, competitiveness, attitudes of the broadcasting team and pressure from media organizations, not to mention society of large. In addition, four groups of receivers including, students, teachers, monks, and correction officers were mainly abke to decoded the message(s) in the way the broadcasters wanted. However, each group decoded the message(s) differently by attributing a connotative meaning to the intended message(s). The group of correction officers would decode the message in negative way, while the group of monks would decode the same message in positive way. Middle-class in the meaning of socio-cultural dimension is the group with high potential to communicate through various media channels in order to exchange disseminate ideas. But there have been doubts as to exactly where the middle-class stand amid a series of ideological confrontations in society. This study was conducted in order to figure out political involvement of the middle class in their daily life and their methods in fighting for their political ideologies, especially through the print media. The research was intended to survey how the middle class communicate on political affairs through the print media and analyze their views toward print media in responding for benefits of the class. The study discovered five forms of communications. 1. Being passive recipients of information 2. Being recipients of informations and occasionally messengers of information through interpersonal contacts. 3. Being recipients of informations and occasionally messengers of information between individuals and through the mass media. 4. Being recipients of informations and at the same time messengers of information through personal contacts and networking communication. 5. Being involved in integrated communication. Meanwhile, the study found that the middle class have a variety of ideologies. They are concerned about majority interests, or vested interests. There are also professional ideologies and the blends of vested interests and professional ideologies.

บรรณานุกรม :
กาญจนา แก้วเทพ . (2541). โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กาญจนา แก้วเทพ . 2541. "โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กาญจนา แก้วเทพ . "โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2541. Print.
กาญจนา แก้วเทพ . โครงการวิทยานิพนธ์สำนักทฤษฎีวิพากษ์. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2541.