ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง
นักวิจัย : วิทูร ลีลามานิตย์ , Vitoon Leelamanit
คำค้น : Computer software , Information, computing and communication sciences , Reynolds number , Rheology , Software engineering , Swallowing surface electromyography , การกลืน , การกลืนลำบาก , การสำลัก , ความหนืด , รีโอโลยี , ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ , สัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อ , สาขาวิศวกรรมศาสตร์และอุตสาหกรรมวิจัย , อิเล็กโทรดปิดผิวหนัง
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2542
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/20014
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ปัจจุบันการตรวจไฟฟ้ากล้าเนื้อ (electromyorgraphy หรือ EMC) ถือว่าเป็นสิ่งจำเป็นในการตรวจวัดการทำงานของระบบประสาทและกล้ามเนื้อ ทั้งนี้เพราะการตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อเป็นการวัดการทำงานของกล้ามเนื้อนั้นโดยตรง การตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อสามารถจำแนกได้เป็น 2 ประเภทคือ ประเภทใช้อิเล็กโตรดชนิดเข็ม (needle EMG) และประเภทใช้อิเล็กโตรดชนิดจานปิดผิวหนัง (disk surface EMG) การตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อด้วยอิเล็กโตรดชนิดเข็มเป็นที่รู้จักแพร่หลาย แต่มีข้อจำกัดหลายประการกล่าวคือ เป็นวิธีที่อาจเป็นอันตรายหรือสร้างความเจ็บปวดให้กับผู้ป่วย การแทงเข็มอิเล็กโตรดสู่กล้ามเนื้อที่จะตรวจไม่สามารถเห็นด้วยตา (blind) ใช้วิธีคาดเดา ทำให้บันทึกสัญญาณไฟฟ้าผิดมัด สัญญาณไฟฟ้าที่ตรวจวัดครอบคลุมบริเวณแคบ ๆ 2-3 มิลลิเมตรรอบ ๆ อิเล็กโตรด ทำให้ไม่สามารถวัดการทำงานของกล้ามเนื้อโดยรวม การตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อด้วยอิเล็กโตรดชนิดจานปิดผิวหนังเป็นอีกทางหนึ่ง เนื่องจากเทคนิคในการวางอิเล็กโตรดง่ายและสะดวก ไม่อันตรายต่อผู้ป่วย สามารถใช้เป็นระบบกำกับการรักษาพยาบาล (monitoring system) และยังสามารถแสดงผลการทำงานของกล้ามเนื้อโดยรวม อุปสรรคที่สำคัญต่อการพัฒนาการตรวจไฟฟ้ากล้ามเนื้อด้วยอิเล็กโตรดชนิดจานปิดผิวหนังอยู่ที่ความยากลำบากในการกำจัดสัญญาณรบกวนที่ใช้กันมีหลายวิธีเช่น เทคนิคการใช้ตัวกรองสัญญาณชนิดต่าง ๆ การใช้มูฟวิ่งแอฟเวอเรจ (moving average) การทำสัญญาณให้เรียบโดยการใช้รากที่สองค่าเฉลี่ยกำลังสอง(rms) เป็นต้น การวิเคราะห์สัญญาณ เช่น การวิเคราะห์สัญญาณในแกนของเวลาหรือในแกนความถี่ การใช้สมการถดถอย (autoregressive) วิธีการต่าง ๆ เหล่านี้มีข้อจำกัดอย่างมากในการประมวลและวิเคราะห์สัญญาณ ทำให้สัญญาณจริงถูกกรองออำไปพร้อมสัญญาณรบกวน ลักษณะเด่นของสัญญาณจริงถูกลดลง สัญญาณจริงมีขนาดเล็กกว่าสัญญาณรบกวนมากจนไม่สามารถสกัดออกมาได้ ไม่สามารถแยกแยะจุดเริ่มต้นการทำงาน เป็นต้นจากการศึกษาในโครงการวิจัยเครื่องกระตุ้นไฟฟ้าชนิดลำดับก่อนหลังสำหรับรักษาผู้ป่วยกลืนลำบากซึ่งได้รับทุนอุดหนุนฯจากNectec สามารถสร้างแอลกอริทึ่ม (algorithm) ที่มีความสามารถสูงในการวิเคราะห์สัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อที่บันทึกด้วยอิเล็กโตรดชนิดจาน จากการศึกษาเบื้องต้นพบว่าแอลกอริทึ่มนี้ทำให้เห็นลักษณะเด่นของการทำงานของกล้ามเนื้อ สามารถลดขนาดสัญญาณรบกวนโดยวิธีการทำให้สัญญาณจริงชัดขึ้น (enhancing) ได้ทดลองวิเคราะห์สัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อลิ้นและคอ (tongue and thyrohyoid muscle) และกล้ามเนื้อสายเสียง (intrinsic laryngeal muscle) ในอาสาสมัครจำนวนจำกัดพบว่ามีความเป็นได้อย่างสูงมากในการพัฒนาเทคโนโลยีนี้ในเชิงวิทยาการและเชิงพาณิชย์ นอกจากนี้ยังมีความเป็นไปได้ที่จะประยุกต์ใช้ แอลกอริทึ่มนี้กับการตรวจการทำงานของอวัยวะอื่น ๆ เช่น คลื่นไฟฟ้ากระเพราะอาหารและลำใส้ คลื่นไฟฟ้าสมอง คลื่นไฟฟ้าหูรุดทราวหนัก เป็นต้น แต่ในขั้นนี้ยังมีความจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องศึกษาความสามารถของแอลกอริทึ่มนี้เพิ่มเติมทั้งเชิงปริมาณและคุณภาพและความถูกต้องทางการคำนวณก่อนที่จะนำไปประยุกต์ใช้ โครงการวิจัยตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนังมีวัตถุประสงค์เพื่อ1. ทดสอบกำลังของแอลกอริทึ่ม 2. ทดสอบความถูกต้องในการวิเคราะห์สัญญาณ 3. ทดสอบความถูกต้องในการใช้งานจริง 4.ปรับปรุงโครงสร้างของแอลกอริทึ่มให้เหมาะสมกับการใช้งานในแต่ละปรเภท โดยการวิจัยนี้จะใช้แอลกอริทึ่มนี้กับการตรวจกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนเป็นอันดับแรก เนื่องจากสัญญาเด่นชัดสามารถควบคุมได้ดีกว่าสัญญาณไฟฟ้าจากอวัยวะอื่น ๆ และสามารถ calibrate กำลังของสัญญาณได้ จึงมีความเหมาะสมในการศึกษา P> It is gengrally accepted that electromyography (EMG) is an essential investigation in determining neuromuscular function. Since EMC measurement detects the electrical change during muscular contraction, it therefore represents the muscular function. Electromyography can ve classified into two types according to the configuration of the recording electrode, needle and surface EMG (SEMG). At present the technique of using needle EMG is well known but still has many limitations. Normally needle EMC is invasive and blind and has deffieulty in ensuring correct muscle recording. Alsi, the muscular function assessed by needle EMC in limit to a few millimeters areound the recording electrode and does not represent the whole muscle function. SEMG is an alternative because of its favorable technique of rather easy and non-invasive and also convenience enough to use as a monitoring system. SEMG also represents muscular function as a whole. The drawback of SEMG is its difficulty in noise reduction and analysis. Techniques used in noise reduction are filtering operation, moving average, root mean square, etc. Techniques uesd in signal analysis are time series analysis, frequency analysis and autoregressive. These techniques still have limitation. Since signal origin and characteristic. A powerful algorithm for SEMG, a spin-off of the research project Sequential Stimulator for Dysphagic Patientss granting by NECTEC, is identified. The algorithm has noise-reduction and signal enhancing propertiex. In the preliminary study of analysing tongue and thyrohyoid SEMG during swallowing, it was found that this algorithm has a very promising future in both academis and industrial arenas. Because of its analysis technique improvement, It also has other possible applications in the fields of electrogastrography, electroencephalography and sphincter EMG. At this step it is essential to test this algorithm in both qualitative and quantitatige measurements and its calculation accuracy before the application. The research project Surface Electromyography in Dysphagia has the objective to study: 1 Power of this algorithm 2. The precision of calculation technique 3.The precision in data analysis 4. The necessary restructuring of the algorithm to match each calculation condition. The study will use this algorithm in analysing SEMG of tongue and thyrohyoid muscle since their signals are clear and exactly localized and composed of many variables. Also, their signals can be totally concitioned and calibrated and suitable for study. _x000D_

บรรณานุกรม :
วิทูร ลีลามานิตย์ , Vitoon Leelamanit . (2542). การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
วิทูร ลีลามานิตย์ , Vitoon Leelamanit . 2542. "การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
วิทูร ลีลามานิตย์ , Vitoon Leelamanit . "การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2542. Print.
วิทูร ลีลามานิตย์ , Vitoon Leelamanit . การตรวจวินิจฉัยสัญญาณไฟฟ้ากลืนกล้ามเนื้อลิ้นและคอขณะกลืนด้วยอิเล็กโตรดชนิดปิดผิวหนัง. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2542.