ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง

หน่วยงาน สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง
นักวิจัย : พัชราภรณ์ วงษา , Patcharaporn Wongsa
คำค้น : Biochemistry , Biological sciences , Biology and biochemistry , BT-B-07-2F-B5-202 , Gamma linolenic acids , Spirulina platensis , กรดแกมม่าลิโนลินิค , ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ , สาขาเกษตรศาสตร์และชีววิทยา , สาหร่ายเกลียวทอง , สไปรูลินา
หน่วยงาน : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2545
อ้างอิง : http://www.nstda.or.th/thairesearch/node/2308
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีน desaturase ซึ่งได้แก่ยีน desC (?9 desaturase) desA (?12 desaturase) และ desD (?6 desaturase) โดยยีนทั้งสามเป็นยีนที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิค (gamma-linolenic acid หรือ GLA) ใน Spirulina platensis สายพันธุ์ C1 การศึกษาได้แบ่งเป็น 3 ส่วนคือ การ transcription post transcription และ translation รวมทั้งหาปัจจัยโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการ regulation ของยีน โดยมีจุดประสงค์เพื่อหาจุดที่เป็นกลไกหลักที่ควบคุมการเพิ่มการสร้าง GLA เมื่อมีการลดลงของอุณหภูมิ ผลการวิจัยพบว่ายีน desC ซึ่งถอดรหัสให้เป็นเอนไซม์ ?9 desaturase เพื่อทำหน้าที่ในการเติมพันธะคู่ตัวแรกให้กับกรดไขมันอิ่มตัวใน membrane มีการแสดงออกแบบ constitutive ทั้งในระดับ transcription และ translation ส่วนยีน desA ซึ่งถอดรหัสให้เป็นเอนไซม์ ?12 desaturase เพื่อทำหน้าที่ในการเติมพันธะคู่ตัวสอง การ transcription ให้ผลเป็น mRNA สองชนิดคือ 1.5-kb mRNA และ 1.7-kb mRNA โดย mRNA ถูกสร้างมาจาก promoter เดียวกัน แต่มีการ termination คนละตำแหน่ง mRNA ขนาด 1.5 kb เป็น mRNA หลัก สามารถตรวจพบทั้งที่อุณหภูมิปกติคือ 35 องศาเซลเซียส และอุณหภูมิ 22 องศาเซลเซียส และการลดลงของอุณหภูมิไม่มีผลต่อระดับ mRNA ชนิดนี้แบบมีนัยสำคัญ ส่วน mRNA ขนาด 1.7 kb มีปริมาณต่ำที่อุณหภูมิ 35 องศาเซลเซียส และเพิ่มขึ้นชั่วคราว 2.5 เท่าที่อุณหภูมิ 22 องศาเซลเซียส และพบว่าการเพิ่มขึ้นนี้เกิดจากเสถียรภาพที่เพิ่มขึ้น ส่วนในระดับ translation พบโปรตีนสองขนาดเช่นกันคือ ขนาด 45 kDa และ 40 kDa โดยโปรตีนขนาด 45 kDa พบทั้งใน thylakoid membrane และ plasma membrane และมีปริมาณลดลงเมื่อมีการลดอุณหภูมิเป็น 22 องศาเซลเซียส ส่วนโปรตีนขนาด 40 kDa พบเฉพาะใน thylakoid membrane และระดับของโปรตีนชนิดนี้ไม่เปลี่ยนแปลงตามอุณหภูมิ ซึ่งสอดคล้องกับ mRNA ขนาด 1.5 kb แสดงให้เห็นว่าโปรตีนขนาด 40 kDa มาจาก 1.5-kb mRNA และมีการแสดงออกแบบ constitutive ส่วน 1.7-kb mRNA และ โปรตีนขนาด 45 kDa มีความสำคัญอย่างไรนั้นยังไม่สามารถสรุปได้แน่ชัด สำหรับการแสดงออกของยีน desD ซึ่งถอดรหัสให้เป็นเอนไซม์ ?6 desaturase เกี่ยวข้องกับการเติมพันธะคู่ตัวสุดท้ายและได้ GLA เป็นผลลัพธ์ พบว่าถูกควบคุมด้วยอุณหภูมิ กล่าวคือการลดลงของอุณหภูมิมีผลทำให้ระดับ mRNA ของยีนนี้เพิ่มขึ้น 3 เท่า และมีเสถียรภาพเพิ่มขึ้น 7 เท่า แต่เมื่อศึกษาในระดับโปรตีนพบว่าการเพิ่มขึ้นของ mRNA ส่งผลให้โปรตีน ?6 desaturase เพิ่มขึ้นเฉพาะใน thylakoid membrane ส่วนใน plasma membrane ปริมาณโปรตีนไม่เพิ่มขึ้น แต่พบว่าปริมาณ GLA เพิ่มสูงขึ้นกว่าใน thylakoid membrane แสดงถึงการควบคุมสองแบบที่แตกต่างกันระหว่าง membrane สองชนิด คือ การเติมพันธะคู่ใน thylakoid membrane มีการควบคุมในระดับ transcription ส่วนใน plasma membrane มีการควบคุมในระดับ enzyme activity สำหรับปัจจัยโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการเพิ่มการทำงานของยีน desD นั้น ในงานวิจัยนี้ยังไม่สามารถหาปัจจัยโปรตีนดังกล่าวได้ ผลงานวิจัยทั้งหมดแสดงให้เห็นว่าขั้นตอนสำคัญที่ส่งผลให้มีการเพิ่มการสร้าง GLA ใน S. platensis เมื่อมีการลดลงของอุณหภูมิคือการกระตุ้นให้ ?6 desaturase ทำงานได้มากขึ้นไม่ว่าจะเป็นการกระตุ้นให้สร้าง mRNA เพื่อสร้างโปรตีนมากขึ้น และ/หรือกระตุ้นเอนไซม์ที่มีอยู่เดิมให้ทำงานได้มากขึ้น

บรรณานุกรม :
พัชราภรณ์ วงษา , Patcharaporn Wongsa . (2545). การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง.
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
พัชราภรณ์ วงษา , Patcharaporn Wongsa . 2545. "การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง".
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ.
พัชราภรณ์ วงษา , Patcharaporn Wongsa . "การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง."
    ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ, 2545. Print.
พัชราภรณ์ วงษา , Patcharaporn Wongsa . การศึกษากลไกในระดับโมเลกุลที่ควบคุมการแสดงออกของยีนและการสังเคราะห์ เอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดแกมม่าลิโนเลนิคในสาหร่ายเกลียวทอง. ปทุมธานี : สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ; 2545.