ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ
นักวิจัย : เสริมสุข สลักเพ็ชร์
คำค้น : การผลิตทุเรียน , คุณภาพทุเรียน , ทุเรียน , ทุเรียนคุณภาพ , เครือข่ายเกษตรกร
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2551
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4920015 , http://research.trf.or.th/node/3016
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการวิจัย การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะ เครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ ดำเนินการในสวนทุเรียนพันธุ์ หมอนทองของเกษตรกร อ.เขาสมิง จ.ตราด ในแปลงทุเรียนพันธุ์หมอนทองและชะนีของศูนย์วิจัยพืชสวนจันทบุรี ต.ตะปอน อ.ขลุง จ.จันทบุรี และโรงคัดบรรจุโกศล-ตู่ อ.เขาสมิง จ.ตราด ตั้งแต่เดือนกุมภาพันธ์ 2549 ถึงเดือน กรกฎาคม 2550 โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อหาวิธีการบริหารจัดการเทคโนโลยีการผลิตอย่างเหมาะสมในการควบคุม ปริมาณผลิตผลทุเรียนคุณภาพให้มีเสถียรภาพ และสร้างและพัฒนาเครือข่ายเกษตรกรผู้ผลิตทุเรียนคุณภาพ และ เชื่อมโยงระหว่างเกษตรกรผู้ผลิตกับผู้ประกอบการธุรกิจที่เกี่ยวข้องในลักษณะของธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืน การจัดการสวนทุเรียนอย่างถูกต้อง เหมาะสม ครบถ้วน และทันเวลาในแต่ละช่วงของการ พัฒนาการของทุเรียน จะทำให้เกษตรกรสามารถผลิตทุเรียนที่มีคุณภาพ ปริมาณ (สวนทุเรียนแปลง 1 และ 2) และในช่วงเวลาที่สอดคล้องกับความต้องการของตลาด (สวนทุเรียนแปลง 1) และมีโอกาสได้กำไรสุทธิกิโลกรัมละ 8.71-11.79 บาท และคุ้มค่าในการลงทุนแม้ว่าราคาขายจะลดลง 30% ของราคาขายเฉลี่ยฤดูการผลิต 2549/2550 (BCR มีค่าตั้งแต่ 1.115-2.781) แต่หากว่าเกษตรกรเลือกพันธุ์ปลูกที่ตลาดมีความต้องการน้อย หรือไม่ต้องการ แม้ว่าจะสามารถผลิตทุเรียนคุณภาพได้สูงถึง 88.45% ของน้ำหนักผลผลิตรวมทั้งสวน เกษตรกรก็จะมีกำไรสุทธิ เพียงกิโลกรัมละ 4.41 บาท (สวนทุเรียนแปลง 3) และไม่มีโอกาสได้กำไรเลยถ้าราคาขายลดลง 15-30% ของราคา ขายเฉลี่ยฤดูการผลิต 2549/2550 (BCR มีค่าตั้งแต่ 0.512-0.835) แต่หากว่าเกษตรกรสามารถผลิตทุเรียนออกมา ในช่วงเวลาที่ตลาดมีความต้องการ แต่เป็นทุเรียนที่ไม่มีคุณภาพ (ผลเป็นโรคผลเน่า และมีหนอนเจาะเมล็ดทุเรียน) เนื่องจากไม่สามารถจัดการผลิตได้อย่างครบถ้วน และทันเวลาในแต่ละช่วงของการพัฒนาการของทุเรียน เกษตรกรก็จะได้กำไรสุทธิ 5.59 บาท/กก. (สวนทุเรียนแปลง 4) การบริหารจัดการเพื่อลดความเสี่ยงต่อการขาดทุนเมื่อผลิตทุเรียนคุณภาพ จำเป็นต้องจัดการ ให้ต้นทุเรียนออกดอก และติดผลมาก กระจายอยู่ทั่วต้น จัดการเพื่อส่งเสริมการพัฒนาการของผล และป้องกัน ความเสียหายจากศัตรูพืชและภัยธรรมชาติ เพื่อให้ได้ผลิตผลสอดคล้องกับความต้องการของตลาด (คุณภาพ ปริมาณ และช่วงเวลา) การผลิตทุเรียนคุณภาพล่าฤดูโดยพ่นสารพาโคลบิวทราโซล ความเข้มข้น 250 ppm จำนวน 2 ครั้ง เมื่อดอกมีอายุ 1 เดือนหลังออกดอก และเมื่อผลอายุประมาณ 3-4 สัปดาห์หลังดอกบาน ตามลำดับ ทำให้ เกษตรกรสามารถเก็บเกี่ยวผลิตผลได้ช้ากว่าผลิตผลรุ่นเดียวกัน (ดอกบานพร้อมกัน) 17 วัน สามารถจำหน่ายได้ ราคาสูงขึ้น เพราะตลาดยังมีความต้องการผลิตผลคุณภาพแต่ปริมาณสินค้าในตลาดเริ่มน้อยลง กลุ่มคุณภาพเกษตรกรผู้ผลิตทุเรียน ต.ทุ่งนนทรี อ.เขาสมิง จ.ตราด ประกอบด้วยเกษตรกรจำนวน 10 ราย ต้นทุเรียนจำนวน 9,430 ต้น (ให้ผลผลิตแล้ว 6,530 ต้น ยังไม่ให้ผลผลิต 2,900 ต้น) มีผลผลิตรวม มากกว่า 610 ตัน ประมาณร้อยละ 74.4 ของผลผลิตทั้งหมดเป็นผลิตผลคุณภาพเพื่อการส่งออก ที่เหลือเป็น ผลิตผลสำหรับจำหน่ายตลาดภายในประเทศ และส่งเข้าโรงงานแปรรูปทุเรียนทอดกรอบ ผลิตผลส่วนใหญ่จำหน่าย ให้โรงคัดบรรจุโกศล-ตู่ การตกลงซื้อขายผลิตผลทุเรียน หรือเชื่อมโยงธุรกิจกับผู้ประกอบการส่งออกทุเรียนผลสด และหรือผู้ประกอบการแปรรูปทุเรียน เป็นการตกลงด้วยวาจา ไม่มีการทำเป็นเป็นลายลักษณ์อักษร การบริหารจัดการกลุ่มของกลุ่มคุณภาพเกษตรกรผู้ผลิตทุเรียนเป็นแบบปล่อยให้ดำเนินไปตาม ธรรมชาติไม่ตรงตามทฤษฎีกระบวนการพัฒนาเครือข่ายวิสาหกิจเท่าใดนัก แต่เกษตรกรในกลุ่มตระหนักถึง ความสำคัญของการรวมกลุ่มและร่วมมือกัน เพื่อยกระดับความสามารถในการแข่งขัน และมีความเข้าใจตรงกันว่า ต้องรวมกันคิดว่าอยากให้อนาคตของทุเรียนในภาคตะวันออกเป็นอย่างไร ซึ่งเป็นรากฐานที่สำคัญในการสร้างและ พัฒนากลุ่มคุณภาพ และเชื่อมโยงเครือข่ายธุรกิจระหว่างกลุ่มเกษตรกรกับธุรกิจที่เกี่ยวข้อง A study to produce quality durian by applying a proper management of package of technologies and by promoting business cluster between growers and traders was undertaken at Chanthaburi Horticultural Research Center, durian orchards and a durian packing house in Trad province between February 2006 and July 2007. The study was aimed to develop a proper management in producing quality durian to meet requirement of market in terms of amount and time and attempt to develop business cluster among durian growers and between growers and traders in order to strengthen the competition ability of durian business. It was founded that when an appropriate package of technologies was fully applied to durian orchards, located in different environmental conditions, growers could get quality produce to meet market requirement (amount and timing) with the net benefit per kilogram was between 8.71 and 11.79 baht (plot #1 and #2). Although the farm-gate price was 30% off an average price of 2006/2007 growing year, benefit-cost ratio (BCR) was between 1.115 and 2.781. On the other hand, if unmarketable fruit was released even when market demand was high, growers would get net benefit 5.59 baht/kg (plot #4). The growers would get the net benefit only 4.41 baht/kg if the main produce from their orchards was Chanee variety even the marketable yield was as high as 88.45% of total production (plot #3). Unfortunately, BCR (less than 0.835) has never been larger than 1.00 if the farm-gate price was larger than 15% off an average price of 2006/2007 growing year. Growers’ net benefits would increase if the amount of marketable durian and total production per area were increase and stabilize. Also, the quality produce should come to market at a right time of market demand. The quality durian would be increased and stable if the following agricultural management was applied; promoting flowering profusely and spreading out evenly the entire tree, increasing an amount of fertilized fruit spreading out evenly the entire tree by managing the fruit set process properly, applying the proper agricultural techniques to promote fruit growth and development, and well protection from pests and natural disasters i.e. rain, dry spell, temperature fluctuation and strong wind. Late production of durian was one of agricultural management to help growers get desirable price. Paclobutrazol, 250 ppm, was sprayed twice to flower at 1 month after flower emergence and to young fruit at 3-4 weeks after anthesis. The fruit could be harvested 17 days later than the in season production. This late production could serve market demand, therefore growers could get higher price than that of the in season production. A quality group of durian growers at Tung-nonsee, Khao-saming, Trad province consists of 10 growers. There were 9,430 durian trees altogether, and 6,530 trees were reproductive. They could produce marketable yield about 74.4% of total production for export. Traditionally, all growers agreed to sell their produce to durian consolidators for export, durian chip makers and traders for domestic consumption by gentleman agreement without any document. This quality group of durian growers was managed naturally, out of cluster development theory. However, they all realized that the business cluster would converge them to strengthen their competition ability in durian business. They discussed and found that producing quality durian with an appropriate cost of production would sustain their career, quality durian producers. They tried to deal with agricultural chemical importers to purchase quality agricultural chemicals at low price to reduce their cost of production. By doing this, the cost of agricultural chemicals used in durian orchards was reduced 40%.

บรรณานุกรม :
เสริมสุข สลักเพ็ชร์ . (2551). การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เสริมสุข สลักเพ็ชร์ . 2551. "การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เสริมสุข สลักเพ็ชร์ . "การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2551. Print.
เสริมสุข สลักเพ็ชร์ . การจัดการการผลิตทุเรียนคุณภาพสำหรับบริโภคสดเพื่อการส่งออกในลักษณะเครือข่ายธุรกิจที่มีความมั่นคงและยั่งยืนระหว่างเกษตรกรและผู้ประกอบการ. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2551.