ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์
นักวิจัย : บุญเสริม ชีวะอิสระกุล
คำค้น : เชียงใหม่
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2546
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG42N0022 , http://research.trf.or.th/node/2363
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การวิจัยการผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์ มีวัตถุประสงค์สำคัญ 4 ประการ คือ 1) เพื่อให้ได้วิธีการผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีสำหรับกลุ่มเกษตรกร 2) เพื่อให้ได้วิธีการผลิตข้าว โพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับกลุ่มสหกรณ์ 3) เพื่อให้เกิดการยอมรับการใช้ข้าวโพดหมัก และอาหารผสมครบส่วน 4) เพื่อศึกษาต้นทุนและผลตอบแทนทางเศรษฐกิจของการผลิตข้าวโพดและอาหาร ผสมครบส่วน กระบวนการทำวิจัยและผลการวิจัยสามารถประมวลได้ดังนี้ 1) ศึกษากรรมวิธีหมักข้าวโพดและจัดหาอาหารผสมครบส่วนสำหรับเกษตรกรรายย่อยหรือในรูปที่สะดวก แก่การขนส่ง เนื่องจากเกษตรกรในท้องที่ไม่มีหลุมหมักและยังไม่พร้อมในการลงทุน จึงต้องหากรรมวิธี หมักข้าวโพดในถุง 2 ชั้น โดยดูดอากาศออกให้หมด เก็บไว้เป็นเวลานาน 120 วัน ในการศึกษาได้ เปรียบเทียบการปิดถุง 2 แบบ รวมทั้งการใส่และไม่ใส่ฟอร์มาลิน 2) การฝึกอบรม โดยมีการฝึกอบรมทั้งทางด้านทฤษฎีและปฏิบัติเกี่ยวกับการทำพืชหมัก มีการให้ความรู้ ด้านอาหารและการเพิ่มประสิทธิภาพการสืบพันธุ์ของโคนมให้แก่สมาชิกสหกรณ์ นักวิชาการและผู้สน ใจ จำนวน 101 ราย มีการแจกผลิตภัณฑ์ข้าวโพดหมักให้สมาชิกทุกรายลองนำไปใช้รายละ 2 ถุง และ ได้ติดตามเก็บข้อมูลผลการใช้จากสมาชิก 8 ราย ที่ได้รับข้าวโพดหมักรายละ 10 ถุง ปรากฏว่าข้าวโพด หมักที่ได้รับมีคุณภาพดี โคส่วนใหญ่ (68.75%) ให้นมเพิ่มขึ้น 3) การถ่ายทอดเทคนิคการทำข้าวโพดหมักแก่เกษตรกรรายย่อย โดยได้คัดเลือกสมาชิกที่มีความพร้อม 3 รายทำการปลูกข้าวโพด 2 – 8 ไร่ พบว่าได้ผลผลิตเฉลี่ย 3.13 ตัน/ไร่ ต้นทุนเฉลี่ย 0.26 บาท/กิโลกรัม มี การสาธิตวิธีการหมักในฟาร์มเกษตรกร ได้ข้าวโพดหมักจำนวน 460 ถุงๆละ 22 กิโลกรัม น้ำหนักรวม ประมาณ 10 ตัน เมื่อครบกำหนดเปิดออกใช้ พบว่าได้ข้าวโพดหมักคุณภาพดี โคที่กินข้าวโพดหมักให้ น้ำนมเพิ่มขึ้นประมาณ 0.42 กิโลกรัม/ตัว/วัน 4) การสร้างอาชีพปลูกข้าวโพดเพื่อตัดทั้งต้นและฝักในระยะที่เหมาะสม โดยผู้วิจัยและสหกรณ์ได้ว่าจ้างผู้ ปลูกพืชให้ทำการปลูกข้าวโพดเป็นรุ่นๆ และตัดในระยะที่เหมาะสมเพื่อขายให้แก่สหกรณ์ในราคา 0.80 บาท/กิโลกรัม ปรากฏว่าเกษตรกรได้ปลูกข้าวโพด 3 รุ่น จำนวน 150 ไร่ ได้ผลผลิตเฉลี่ย 4.43 ตัน/ไร่ มี รายได้เป็นที่น่าพอใจ สามารถยึดเป็นอาชีพได้ 5) การผลิตข้าวโพดหมักสำหรับสหกรณ์ เนื่องจากสหกรณ์ฯไม่มีหลุมหมักขนาดใหญ่ จึงต้องพยายามหา วิธีการหมักและสถานที่หมักที่เหมาะสม ตลอดจนเครื่องหั่นประสิทธิภาพสูง โดยได้ยืมเครื่องหั่นของ ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์เชียงใหม่ และทำการหมักแบบกองใหญ่ซึ่งเป็นเทคนิคที่ค่อนข้างใหม่ สำหรับประเทศไทย โดยเริ่มทำบนลานซีเมนต์ของสหกรณ์ หมักตั้งแต่เดือนสิงหาคม 2543 – กุมภาพันธ์ 2544 ได้ข้าวโพดหมักทั้งสิ้น 18 กอง กองละประมาณ 35 – 40 ตัน รวมน้ำหนักข้าวโพด หมัก 665 ตัน 6) ศึกษาวิธีบรรจุข้าวโพดหมักและอาหารผสมครบส่วนเพื่อจัดจำหน่าย ในการเปิดกองข้าวโพดหมักเพื่อ นำมาบรรจุถุงจำหน่ายหรือผสมกับวัตถุดิบอาหารข้น เพื่อทำอาหารผสมครบส่วนนั้น พืชหมักจะมีการ สัมผัสกับอากาศทำให้เกิดการเน่าเสีย มีการศึกษาถึงผลของการเสริมสารเคมี 2 ชนิด คือ กรดฟอร์มิก 0.4% และกรดโพรพิโอนิก 0.4% โดยทำการหมักข้าวโพดในหลุมใหญ่ที่ศูนย์วิจัยและบำรุงพันธุ์สัตว์ เชียงใหม่ เมื่อครบ 1 เดือน เปิดหลุมนำข้าวโพดหมักมาบรรจุถุงใหม่ รวมทั้งทำอาหารผสมครบส่วน ด้วย โดยเสริมและไม่เสริมสารเคมีทั้ง 2 ชนิด พบว่าการเสริมสารเคมีไม่ช่วยให้คุณภาพของพืชหมัก และอาหารผสมครบส่วนดีขึ้นกว่ากลุ่มที่ไม่เสริม 7) การผลิตอาหารผสมครบส่วน (TMR) ที่มีข้าวโพดหมักเป็นอาหารหยาบ โดยได้ทำการคำนวณสูตร อาหารผสมครบส่วนที่มีคุณค่าเพียงพอสำหรับโคให้นม 15 กิโลกรัม ซึ่งมีส่วนผสมคิดเป็นร้อยละของน้ำ หนัก ดังนี้ คือ ข้าวโพดหมัก 70.93% ฟางข้าว 6.17% กากถั่วเหลือง 12.95% มันเส้น 6.78 % รำ ละเอียด 2.26 % ข้าวโพดป่น 0.29% แร่ธาตุผสม 0.63 % หินฝุ่น 0.29% แต่เนื่องจากสหกรณ์ไม่มี เครื่องผสม คณะวิจัยจึงได้สาธิตวิธีการผสมโดยใช้พลั่ว ผสมครั้งละ 500 กิโลกรัม ใช้แรงงานในการ ผสม 8 คน ผลิตได้วันละ 3 ตันบรรจุในถุงพลาสติก 2 ชั้น ดูดอากาศออกให้หมด ซึ่งสหกรณ์ได้ผลิต อาหารผสมครบส่วนตั้งแต่กุมภาพันธ์ 2544 – มิถุนายน 2544 ไดอาหาร 136 ตัน 8) ต้นทุน ราคาขาย และผลตอบแทนทางเศรษฐกิจ ต้นทุนการผลิตข้าวโพดหมักของสหกรณ์คือ 1.19 บาท/กิโลกรัม ขายราคา 1.25 บาท/กิโลกรัม สหกรณ์ได้ผลิตข้าวโพดหมัก 18 กอง น้ำหนัก 665 ตัน จำหน่ายได้เงินประมาณ 713,050 บาท ต้นทุน 673,209.5 บาท คิดเป็นผลตอบแทน 39,840 .5 บาท สำหรับอาหารผสมครบส่วนมีต้นทุน 3.11 บาท/กิโลกรัม สหกรณ์ได้ผลิตอาหารผสมครบส่วนไป 136 ตัน ขายไปแล้ว 100 ตัน ประมาณเงินรายได้ทั้งหมด 448,516.2 บาท ต้นทุน 423,045 บาท คิดเป็นผล ตอบแทน 25,471.2 บาท 9) การประเมินความพอใจของเกษตรกรและสหกรณ์ จาการสอบถามเกษตรกร 28 ราย พบว่าเกษตรกร 64.3% ของผู้ที่ถูกสอบถามมีความรู้เรื่องการผลิตข้าวโพดหมัก แต่ก็ต้องการให้มีการฝึกอบรมอีก เกษตรกรประมาณ 70% มีศักยภาพในการปลูกและหมักข้าวโพด แต่ส่วนใหญ่ (60.7%) ไม่มีเครื่องหั่น เกษตรกรส่วนใหญ่เห็นประโยชน์จากการใช้ผลิตภัณฑ์ โดย 75.0% เห็นว่าช่วยลดความเสี่ยงในการ ออกไปหาอาหารหยาบอื่นได้ ประมาณ 75% เห็นว่าช่วยลดต้นทุนค่าอาหาร และ 92.9% เห็นว่าโคมี สุขภาพดี 92.9% ของเกษตรกรพอใจในการใช้ผลิตภัณฑ์ แต่ 64.3% เห็นว่าควรลดราคาข้าวโพดหมัก เหลือเพียง 1.00 บาท และอาหารผสมครบส่วนเหลือเพียง 2.50 – 3.00 บาท 10) การเผยแพร่เทคโนโลยีแก่เกษตรกรและผู้สนใจรวมทั้งผลสัมฤทธิ์ของโครงการ ได้เผยแพร่ผลงานของ โครงการผ่านทางสื่อประเภทต่างๆ เช่น โทรทัศน์ วิทยุ บทความทางหนังสือพิมพ์และนิตยสาร นอกจาก นี้มีการจัดทำโปสเตอร์เพื่อร่วมงานนิทรรศการ และนำเสนอผลงานในงานประชุมวิชาการครั้งที่ 3 ที่ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

บรรณานุกรม :
บุญเสริม ชีวะอิสระกุล . (2546). การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
บุญเสริม ชีวะอิสระกุล . 2546. "การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
บุญเสริม ชีวะอิสระกุล . "การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2546. Print.
บุญเสริม ชีวะอิสระกุล . การผลิตข้าวโพดหมักคุณภาพดีและอาหารผสมครบส่วนสำหรับสหกรณ์. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2546.