ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557
นักวิจัย : พรรณี สวนเพลง
คำค้น : Human capital , Human resource development. , ICT Human resource development , ICT Manpower , Information and Communication Technology (ICT) , Knowledge worker
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2552
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=MRG4880028 , http://research.trf.or.th/node/2089
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการวิจัยเรื่อง “การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557” มีวัตถุประสงค์ของการศึกษาวิจัยที่สำคัญ คือ 1) เพื่อจัดประเภทและสำรวจปริมาณบุคลากรด้าน ICT ที่ประเทศมีอยู่ทั้งหมดในปัจจุบัน (ICT manpower classification and investigation) 2) สำรวจหลักสูตรที่เปิดสอนสาขา ICT และจำนวนบัณฑิตสาขา ICT ที่จบการศึกษาในปัจจุบัน (The supply of ICT manpower) 3) เพื่อวิเคราะห์ความต้องการบุคลากรด้าน ICT ของประเทศไทยในเชิงปริมาณและประเภทของทักษะในอีก 10 ปีข้างหน้า (ICT manpower demand prediction) เพื่อนำไปสู่การผลิตหลักสูตรทางการศึกษาที่เกี่ยวข้อง รวมทั้งเป็นแนวทางในการผลิตบุคลากรทางด้านนี้ให้มีจำนวนและคุณภาพที่เพียงพอในแต่ละประเภทของทักษะให้สอดคล้องกับความต้องการของประเทศ 4) เพื่อสร้างศูนย์สารสนเทศออนไลน์ (Website) เก็บข้อมูลเกี่ยวกับบุคลากรด้าน ICT ของประเทศ และ 5)เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาบุคลากรด้าน ICT (ICT manpower development plan) ของประเทศ ระเบียบวิธีการวิจัยใช้การวิจัยแบบบูรณาการ (Integration research approaches) ระหว่างวิจัยเชิงปริมาณ (Quantitative research) และวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative research) โดยแบ่งเป็นแผนงานย่อยได้ 4 Phase คือ Phase 1: จัดประเภทและสำรวจบุคลากรด้าน ICT (ICT Manpower classification and investigation) ได้มีการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิ จากเอกสารที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับการจำแนกตำแหน่งงานบุคลากรที่ทำงานด้าน ICT เพื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาวิเคราะห์และเป็นแนวทางสำหรับจัดประเภทบุคลากรด้าน ICT และข้อมูลปฐมภูมิเป็นการรวบรวมข้อมูลจากการสำรวจข้อมูลเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร พ.ศ. 2550 (สถานประกอบการ) จำนวน 71,008 แห่ง ซึ่งเก็บรวบรวมข้อมูลโดยสำนักงานสถิติแห่งชาติ กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร Phase 2: สำรวจกำลังการผลิตบุคลากรด้าน ICT (Investigation of ICT graduate) ได้มีการเก็บรวบรวมข้อมูลทุติยภูมิจากเอกสาร รายงานและเว็บไซด์ของสำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา (สกอ.) และสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา (สอศ.) เป็นหลัก Phase 3: การวิเคราะห์ความต้องการบุคลากรด้าน ICT ในปี 2548-2557 (Estimate of the demand for ICT manpower in 2005-2014) ใช้การพยากรณ์จากฐานข้อมูลเดิมจากสำนักงานสถิติแห่งชาติที่ได้สำรวจจำนวนบุคลากรด้าน ICT ซึ่งจัดเอาไว้ 3 กลุ่มตำแหน่งงาน (นักวิเคราะห์ระบบ โปรแกรมเมอร์ และเว็บมาสเตอร์) โดยใช้ข้อมูลปี พ.ศ. 2547-2549 เป็นฐานของการพยากรณ์ Phase 4: สร้างเว็บไซด์สำหรับการเก็บข้อมูลบุคลากร ICT ของประเทศไทย (ICT Manpower Website) เป็นการพัฒนาเว็บไซด์เพื่อส่งมอบให้กับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องสำหรับการเก็บข้อมูลบุคลากรด้าน ICT ของประเทศไทย Phase 5: เสนอแนวทางการพัฒนาบุคลากรทางด้าน ICT (ICT manpower development planning) ข้อมูลที่เป็นข้อมูลปฐมภูมิเชิงคุณภาพ รายการข้อมูลที่ได้จาก 1) การจัดสัมมนาระดมความคิดเห็น (Focus Groups) จำนวน 2 ครั้ง 2) การสัมภาษณ์เชิงลึก (In-depth Interview) ผู้บริหาร/หัวหน้าหน่วยงาน สมาคม องค์กรที่เกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรม ICT จำนวน 5 ท่าน และได้เสนอแนะมาตรการเสริมสร้างการพัฒนาบุคลากรด้าน ICT ของประเทศไทย ซึ่งมีมาตรการระยะสั้น ระยะกลาง และระยะยาว ผลจากการศึกษาพบว่า 1. สถานภาพของตลาดแรงงานบุคลากรด้าน ICT ของประเทศใน ปี พ.ศ. 2550 มีแรงงานอยู่ในตลาดแรงงานทั้งสิ้นประมาณ 207,701 คน ตำแหน่งงานที่มีบุคลากรด้าน ICT มากที่สุดคือ ผู้ปฏิบัติงานด้านระบบคอมพิวเตอร์ (System Operator) จำนวน 95,199 คนคิดเป็นร้อยละ 45.83 รองลงมาได้แก่ ตำแหน่งงานอื่นๆ (Others) จำนวน 44,278 คน คิดเป็นร้อยละ 21 และอันดับสามได้แก่ ช่างเทคนิคระบบคอมพิวเตอร์ (System Technician) จำนวน 13,993 คน คิดเป็นร้อยละ 8 อันดับสี่ได้แก่ โปรแกรมเมอร์ (Programmer) จำนวน 13,993 คน คิดเป็นร้อยละ 6 และอันดับสุดท้ายได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านซอฟต์แวร์มัลติมีเดีย (Multimedia Software Specialist) จำนวน 993 คน คิดเป็นร้อยละ 0.47 2. การผลิตบุคลากรด้าน ICT (ICT Supply) ผลการศึกษาพบว่า ปริมาณการผลิตและกำลังการผลิตบุคลากรทางด้าน ICT ของประเทศไทยโดยเฉลี่ยประมาณ 49,439 คนต่อปี ซึ่งมีแนวโน้มเพิ่มขึ้นโดยเฉลี่ยร้อยละ 8 ต่อปี ทั้งในระดับอาชีวศึกษา ระดับปริญญาตรี และระดับสูงกว่าปริญญาตรีมีแนวโน้มการรับนักศึกษาที่สูงขึ้นในทุกปี ในขณะที่วิทยาลัยชุมชน และระดับอนุปริญญา มีอัตราการผลิตที่ไม่สม่ำเสมอ บัณฑิตทางด้าน ICT ที่จบการศึกษาจรากระดับอาชีวศึกษาทั้งในระดับ ปวช. และระดับ ปวส. จำนวนบัณฑิตที่จบการศึกษามีจำนวนมากที่ไม่ได้เข้าสู่ตลาดแรงงาน แต่ศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น โดยเฉพาะในระดับ ปวช. ซึ่งมีการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นถึงร้อยละ 74.63 และเข้าสู่ตลาดแรงงานเพียงร้อยละ 24.9 เท่านั้น ในขณะที่นักศึกษาที่จบการศึกษาในระดับ ปวส. เข้าสู่ตลาดแรงงาน ร้อยละ 47.41 และศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้นร้อยละ 50.12 แสดงให้เห็นว่าถึงแม้ว่ากำลังการผลิตบุคลากรในด้านอาชีวศึกษาจะมีกำลังการผลิตที่เพิ่มขึ้นในทุกปี แต่เข้าสู่ตลาดแรงงานได้น้อย จึงทำให้มีความต้องการกำลังฝีมือแรงงานในระดับต่ำกว่าปริญญาตรี เช่น ผู้ปฏิบัติงานด้านระบบคอมพิวเตอร์ (System Operator) และ ช่างเทคนิคระบบคอมพิวเตอร์ (System Technician) ดังนั้นการขาดแคลนแรงงาน จึงมีผลต่อความต้องการแรงงานในตำแหน่งงานดังกล่าวเป็นจำนวนมาก 3. ความต้องการบุคลากรในอนาคต (ปี 2548-2557) โดยเฉลี่ยปีละ 248,001 คน โดยผลรวมของความต้องการแรงงานสะสมตั้งแต่ปี 2548-2557 ประมาณ 2,480,008 คน ซึ่งตำแหน่งงานที่มีความต้องการมากที่สุดคือ ผู้ปฏิบัติงานด้านระบบคอมพิวเตอร์ (System Operator) โดยเฉลี่ยปีละ 104,509 คน คิดเป็นร้อยละ 42.14 อันดับสองได้แก่ ตำแหน่งงานอื่นๆ (Others) เฉลี่ยปีละ 48,608 คน คิดเป็นร้อยละ 19 และอันดับสามได้แก่ ช่างเทคนิคระบบคอมพิวเตอร์ (System Technician) เฉลี่ยปีละ 18,903 คน คิดเป็นร้อยละ 7.62 อันดับสี่ได้แก่ โปรแกรมเมอร์ (Programmer) เฉลี่ยปีละ 13,389 คน คิดเป็นร้อยละ 5.40 และอันดับสุดท้ายได้แก่ ผู้เชี่ยวชาญด้านซอฟต์แวร์มัลติมีเดีย (Multimedia Software Specialist) เฉลี่ยปีละ 1,090 คน คิดเป็นร้อยละ 0.44 4. สำหรับการพัฒนาเว็บไซด์เพื่อใช้เป็นศูนย์สารสนเทศสำหรับบุคลากรด้าน ICT ทางผู้วิจัยได้พัฒนาแล้วเสร็จและจะส่งมอบกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเพื่อทำการปรับปรุงข้อมูลในระบบให้เป็นปัจจุบันและควรพัฒนาให้เป็น “ตลาดนัดแรงงานด้าน ICT ออนไลน์” เพื่อเป็นช่องทางให้กับผู้ที่สนใจให้หางานที่ตรงกับความต้องการของสถานประกอบการต่างๆ อีกทั้งยังใช้เป็นแหล่งเก็บรวบรวมข้อมูลบุคลากรด้าน ICT ที่จะสามารถพัฒนาเป็นระบบฐานข้อมูลของประเทศไทยต่อไปในอนาคตได้ 5. ข้อเสนอแนะ/มาตรการสำหรับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร, สำนักงานส่งเสริมอุตสาหกรรมซอฟต์แวร์แห่งชาติ (SIPA) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) สถาบันการศึกษา องค์กร/สมาคมต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง ซึ่งมีมาตรการทั้งในระยะสั้นระยะเวลา 1-2 ปี ระยะกลาง 3-5 ปี และระยะยาว 6-10 ปี ซึ่งมาตรการดังกล่าวมุ่งเน้นการพัฒนาบุคลากร ICT ให้มีทักษะที่สูงขึ้น (High skills/ Professional) รวมถึงมาตรการที่สนับสนุนการส่งเสริมการลงทุนของผู้ประกอบการทางด้าน ICT จากต่างประเทศเพื่อเป็นยกระดับขีดความสามารถของบุคลากร ICT ของไทยให้สามารถทำงานได้ระดับสากล เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมสำหรับการเคลื่อนย้ายแรงงานระหว่างประเทศในภูมิอาเซียนที่จะเกิดขึ้นจากการเจรจา FTA และมีผลกระทบต่อการพัฒนาบุคลากร ICT ในระยะยาวที่จะต้องแข่งขันที่ “คุณภาพ” และ “ศักยภาพ” ให้มีความสามารถทัดเทียมกับต่างประเทศได้ ข้อเสนอแนะในการวิจัย ควรให้มีการศึกษาวิจัยเรื่อง “การพัฒนาสมรรถนะและเส้นทางอาชีพของบุคลากร ICT ของประเทศไทย” (The development of ICT competency and career path in Thailand) ซึ่งสามารถนำผลเป็นการวิจัยนี้ไป “ต่อยอด” สำหรับการพัฒนา “แผนยุทธศาสตร์การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทย” ซึ่งจะกรอบแนวนโยบายจากภาครัฐให้หน่วยงานต่างๆ ได้สามารถนำไปสู่การปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมในการพัฒนาบุคลากร ICT ขององค์กรให้เป็น “ทุนมนุษย์” ในที่สุด The research project “Investigation and analysis of ICT Manpower in Thailand, 2005-2014” sought to (i) classify the ICT resources in Thailand and investigate the number of ICT personnel currently working in this industry; (ii) analyze ICT graduation statistics from educational institutions in Thailand; (iii) analyze Thailand's ICT requirements in term of numbers and skills over a 10 year period; (iv) develop a website for collecting ICT personnel information for Thailand, and (v) provide recommendations for setting up an ICT human resources development plan. The research methodology involved an integrated research approach with both a quantitative and a qualitative strand. There were four phases in the study, broadly corresponding to the above aims: Phase 1: ICT manpower classification and investigation. Information was collected from primary and secondary data sources. Primary data were collected from a survey conducted by the National Statistical Office, Thailand, under the Ministry of Information and Communication Technology. There were 71,008 samples collected from companies in 76 provinces. Secondary data were collected from documents, reports and websites which are relevant to ICT classifications. Phase 2: Investigation of ICT graduates. Data were collected from the website of the Commission on Higher Education and Vocational Commission Education under the Ministry of Education, Thailand. Phase 3: Estimation of the demand for ICT Manpower in 2005-2014. Historical data of the number of ICT positions (System Analyst &Design, Programmer and Web Master) from the National Statistical Office, Thailand, were used as the base-line data (during 2004-2006) to forecast the demand for ICT manpower in the future. Phase 4: Development of website for collecting data on ICT Manpower requirements in Thailand. This website will be linked to Commission on Higher Education which responsible for updating ICT manpower information. Phase 5: Formulation of an ICT manpower development plan. Data were collected from two focus groups and in-depth interviews with five executives responsible for ICT development in large, successful Thai commercial organizations. In summary, the study found as follows: 1. The number of ICT personnel in Thailand in the year 2007 was about 207,701, working in 18 ICT job areas. The most common ICT position was that of System Operator, numbering 95,199 people, or 45.8% of the total work force. The second most frequent were non-specific (general) positions, classified as Other, with some 44,278 personnel (21%). Following these were System Technician (13,993 or 6%) and Multimedia Software Specialists (993 or 0.47%). 2. The number of ICT graduates from educational institutions in Thailand has been increasing on average by 8% per year at the undergraduate, bachelor and graduate levels. However, the number of students graduating from community colleges was variable. The major issue uncovered was that ICT graduates from Vocational Commission Education face difficulties entering the ICT industry because they are under-qualified and need to continue studies at a higher level. Thus, there is a shortage of ICT staff even in low-skill categories (such as System Operators and System Technicians), which require graduates from ICT programs. The average number of ICT graduates is around 26,700 per year. 3. The demand for ICT staff in the period 2005-2014 will grow by an average 248,008 employees each year. The accumulated ICT workforce over this time will be 2,480,000 people. The ICT position in greatest demand will be System Operator, with an average of 104,509 per year or 42.1% of those employed. Next by demand will be miscellaneous Other positions, with an average of 48,608 per year (19%). Third will be System Technician, at 13,389 per year (7.62%), followed by Programmer, (13,389 per year, 5.4%) and Multimedia Software Specialist (1,090 per year, 0.44%). 4. An ICT Manpower website has been constructed. This site will eventually serve as an online ICT Job matching service, becoming a contact center between ICT workers and employers. It is expected that this site will be part of an ICT Manpower in Thailand Database of ICT workers. 5. Finally, an ICT development strategy was recommended for short term, middle term, and long term planning. The suggested ICT strategy was to focus on developing the ICT workforce through education to provide a highly skilled professional career path. This strategy should be implemented as government policy for support through an FTA mutual agreement. 6. Further studies for extending this research should focus on ways of developing ICT competency and enhancing career prospects in Thailand, emphasizing full government support of the recommendations. If implemented, such a strategy will ensure a sound ICT human capital investment for Thailand's future.

บรรณานุกรม :
พรรณี สวนเพลง . (2552). การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
พรรณี สวนเพลง . 2552. "การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
พรรณี สวนเพลง . "การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2552. Print.
พรรณี สวนเพลง . การพัฒนาบุคลากร ICT ของประเทศไทยปี 2548-2557. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2552.