ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง
นักวิจัย : วีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย
คำค้น : Aquaculture , Chilled storage , Cryopreservation , Sperm , Thai walking catfish , การเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ , การแช่เย็น , การแช่แข็ง , ปลาดุกอุย , สเปิร์ม
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=DBG4980006 , http://research.trf.or.th/node/1963
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาในครั้งนี้เป็นการศึกษาเพื่อพัฒนาเทคโนโลยีที่เหมาะสมในการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำแบบแช่เย็น และแบบแช่แข็งเพื่อประโยชน์ของการเพาะเลี้ยงและการอนุรักษ์พันธุ์ปลาดุกอุย โดยทำการศึกษาแบ่งออกเป็น 11 ขั้นตอน โดยขั้นตอนแรกทำการศึกษาถึงการเปลี่ยนแปลงคุณภาพสเปิร์มปลาดุกอุยในช่วงฤดูผสมพันธุ์วางไข่ จากการศึกษาพบว่าคุณภาพสเปิร์มปลาดุกอุยลดลงอย่างเด่นชัดในช่วงฤดูผสมพันธุ์วางไข่ ต่อมาในขั้นตอนที่ 2 ผลของแรงดันออสโมติกต่อการเคลื่อนที่ของสเปิร์มปลาดุกอุย พบว่าการเคลื่อนที่ของสเปิร์มปลาดุอุยถูกควบคุมโดยค่าระดับแรงดันออสโมติก โดยสเปิร์มจะไม่เคลื่อนที่เมื่ออยู่ในสารละลายที่มีค่าแรงดันออสโมติกเท่ากับหรือใกล้เคียงกับน้ำหล่อเลี้ยงสเปิร์ม และสเปิร์มจะเคลื่อนที่เมื่อถูกกระตุ้นด้วยสารละลายที่มีแรงดันออสโมติกลดลง ในขั้นตอนที่ 3 ทำการเก็บรักษาน้ำเชื้อสดโดยไม่เจือจางในสารละลายบัฟเฟอร์ โดยพบว่าการใช้ถุงพลาสติก ziplock สามารถเก็บรักษาน้ำเชื้อได้นานที่สุด และการให้ออกซิเจนสมทบช่วยยืดระยะเวลาการเก็บรักษาน้ำเชื้อให้นานขึ้นกว่าไม่ให้ออกซิเจนสมทบ ขั้นตอนที่ 4 ทำการเก็บรักษาน้ำเชื้อโดยเจือจางในสารละลายบัฟเฟอร์ ทราบว่าสารละลายบัฟเฟอร์ Calcium-free Hank’s Balanced Salt Solution (Ca-F HBSS) มีความเหมาะสมที่สุดในการเก็บรักษาน้ำเชื้อแบบแช่เย็นที่อุณภูมิ 0-4 องศาเซลเซียส โดยที่อัตราการเจือจางน้ำเชื้อด้วย Ca-F HBSS สามารถเจือจางได้สูงสุด 4 เท่า และน้ำเชื้อที่ถูกเจือจางด้วย Ca-F HBSS ในช่วงกลางฤดูผสมพันธุ์วางไข่สามารถเก็บรักษาได้นานกว่าน้ำเชื้อที่เก็บรักษาในช่วงต้น หรือปลายฤดูผสมพันธุ์วางไข่ ขั้นตอนที่ 5 ทำการศึกษาความเป็นพิษของสาร cryoprotectant ต่อการเคลื่อนที่ของสเปิร์ม ทราบว่า DMSO ที่ความเข้มข้น 10% มีความเหมาะสมมากที่สุดในนำมาแช่แข็ง จึงนำ DMSO มาแช่แข็งน้ำเชื้อในขั้นตอนที่ 6 ก็ได้ผลการแช่แข็งที่ดี โดยอัตราการลดอุณหภูมิที่เหมาะสมขณะแช่แข็งน้ำเชื้อคือ 3 - 10 องศาเซลเซียส/นาที ขั้นตอนที่ 7 ศึกษาความสามารถของน้ำเชื้อแช่แข็งในการปฏิสนธิกับไข่ปลาดุกอุย พบว่าประสิทธิภาพของน้ำเชื้อแช่แข็งในการปฏิสนธิกับไข่มีค่าไม่แตกต่างจากน้ำเชื้อสด (กลุ่มควบคุม) ขั้นตอนที่ 8 ศึกษาผลของอุณหภูมิที่ใช้ในการละลายน้ำเชื้อแช่แข็ง พบว่าอุณหภูมิที่เหมาะสมในการละลายน้ำเชื้ออยู่ในช่วง 30 ถึง 70 องศาเซลเซียส ขั้นตอนที่ 9 ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของปริมาณและชนิดของแบคทีเรียในน้ำเชื้อปลาดุกอุยแช่แข็งที่ได้เก็บรักษาไว้ ในไนโตรเจนเหลว พบว่าการปนเปื้อนของแบคทีเรียในน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่เก็บรักษาไว้ในไนโตรเจนเหลวมีค่าลดลงระหว่างการเก็บรักษา ขั้นตอนที่ 10 ศึกษาผลของระยะเวลาการเก็บรักษาน้ำเชื้อแช่แข็งที่มีต่อคุณภาพน้ำเชื้อหลังการละลาย โดยเก็บน้ำเชื้อในไนโตรเจนเหลวนาน 8 เดือน พบว่าการเคลื่อนที่ของสเปิร์มแช่แข็งหลังการละลายมีค่าลดลงเมื่อเก็บรักษานานขึ้น แต่เปอร์เซนต์การปฏิสนธิกับไข่ และเปอร์เซนต์การฟักของไข่มีค่าไม่เปลี่ยนแปลง ในขั้นตอนสุดท้ายพัฒนาวิธีการแช่แข็งน้ำเชื้ออย่างง่ายๆ การแช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยอย่างง่าย ทราบว่าการใช้หลอดฟาง (French straw) แช่แข็งน้ำเชื้อปลาดุกอุยต้องแช่แข็งที่ความสูงเหนือผิวหน้าไนโตรเจนเหลว 4 เซนติเมตร ในขณะที่การแช่แข็งในหลอด cryovial สามารถทำได้ที่ความสูงเหนือผิวหน้าไนโตรเจนเหลว 2 เซนติเมตร This purpose of this research was to develop suitable technology for chilled storage or cryopreservation of Thai walking catfish (Clarias macrocephalus) sperm for aquaculture and conservation. Experiment design was divided into 11 steps. The first experiment evaluated changes in sperm quality of walking catfish during the spawning season and found a decrease in sperm quality during the end of spawning season. The second experiment tested the effects of osmotic pressure on sperm motility using different electrolyte and non-electrolytes solutions. Sperm motility of walking catfish was controlled by the level of osmotic pressure; sperm motility was initiated in low osmotic pressure solutions. The third experiment stored undiluted milt at 0-4C using different containers and found that plastic ziplock bag maintained sperm motility potential longer than other containers. Oxygen supplementation in undiluted milt resulted in longer storage period than a treatment without oxygen supplementation. The fourth experiment was designed to determine appropriate conditions for successful storage of diluted milt at 0-4C. Calcium-free Hank’s Balanced Salt Solution (Ca-F HBSS) was the most suitable extender for storage of walking catfish milt. A maximum dilution ratio of milt to Ca-F HBSS of 1:4 was achieved. Extended milt obtained during the mid of spawning season was superior to that during the beginning or end of spawning season. The fifth experiment found that 10% DMSO was the most suitable combination for freezing of sperm based on toxicity experiment of cryoprotectants. The sixth experiment founded that successful cryopreservation of walking catfish milt was obtained using a controlled-rate programmable freezer at freezing rates of 3-10C/min. The seven experiments were set to test the fertilization capacity of frozen-thawed catfish milt compared to fresh milt. There was no difference in fertilization capacity between frozen-thawed and fresh milt. The eight experiments were designed to evaluate the effect of thawing temperature on post-thaw sperm motility. Suitable temperature for thawing walking catfish sperm was between 30-70C. The ninth experiment studied changes in the quantity and quality of bacteria in cryopreserved sperm of walking catfish kept in liquid nitrogen. A decrease in bacterial contamination was evident as storage time was increased. The tenth experiment assessed the effect of storage period of cryopreserved milt on change in sperm quality of frozen-thawed milt. After storage for 8 months, a decrease in post-thaw sperm motility was observed although fertilization capacity and hatching rate of cryopreserved semen on eggs were not affected. In the last experiment, a development of simple cryopreservation for walking catfish milt was initiated. Freezing of walking catfish milt in French straw was successful in liquid nitrogen vapour at 4 cm above the surface of liquid nitrogen while that in cryovial was observed at 2 cm above the surface of liquid nitrogen.

บรรณานุกรม :
วีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย . (2554). การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย . 2554. "การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย . "การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
วีรพงศ์ วุฒิพันธุ์ชัย . การพัฒนาเทคโนโลยีการเก็บรักษาน้ำเชื้อปลาดุกอุยที่อุณหภูมิต่ำเพื่อการอนุรักษ์ และการเพาะเลี้ยง. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.