ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี

หน่วยงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี
นักวิจัย : อริยา ลิ่มกาญจนพงศ์
คำค้น : การรำ -- ไทย (ภาคใต้) , ศิลปะการแสดง -- ไทย (ภาคใต้) , การรำ -- ไทย -- ปัตตานี , ศิลปะการแสดง -- ไทย -- ปัตตานี , ปัตตานี -- ความเป็นอยู่และประเพณี
หน่วยงาน : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ร่วมงาน : มาลินี อาชายุทธการ , จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คณะศิลปกรรมศาสตร์
ปีพิมพ์ : 2543
อ้างอิง : 9741301227 , http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/6033
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543

ศึกษาประวัติ องค์ประกอบ วิธีการแสดงและท่ารำเบิกโรงมะโย่งของดนตรีคณะสรีปัตตานี โดยศึกษาจากเอกสารทางวิชาการ การสัมภาษณ์ผู้แสดงและผู้ศึกษางานด้านการแสดงมะโย่ง สังเกต ติดตาม และมีส่วนร่วมในการแสดงมะโย่งในจังหวัดปัตตานี ผลจากการศึกษาพบว่า มะโย่งเป็นละครอย่างหนึ่งของชาวไทยมุสลิม การแสดงมีการผสมผสานพิธีกรรม ความเชื่อ นาฏยศิลป์ และดนตรีเข้าด้วยกัน ผู้แสดงส่วนมากเป็นผู้หญิง ยกเว้นตัวตลก นักแสดงประกอบไปด้วย พระเอก เรียกว่า "เปาะโย่ง" นางเอก เรียกว่า "มะโย่ง" ตลก เรียกว่า "ปือรันมูดอ และปือรันดูวอ" พี่เลี้ยงหรือสาวใช้เรียกว่า "เมาะอินัง หรือแหมะสนิ" ใช้ภาษามลายูถิ่นปัตตานีในการแสดง ปรากฏหลักฐานการแสดงครั้งแรกในสมัยของราชินีฮิเยา เมื่อปี พ.ศ. 2155 ปัจจุบันมีวัตถุประสงค์ในการแสดง 3 แบบ คือ เพื่อประกอบพิธีกรรม เพื่อความบันเทิง และเพื่อการสาธิต ในแต่ละแบบมีขั้นตอนในการแสดงแตกต่างกัน คือการแสดงเพื่อประกอบพิธีกรรม มี 6 ขั้นตอน การแสดงเพื่อความบันเทิง มี 5 ขั้นตอน และการแสดงเพื่อการสาธิต มี 2 ขั้นตอน โรงมะโย่งพื้นโรงเป็นพื้นดินปูด้วยเสื่อ แบ่งเป็น 2 ส่วน คือส่วนที่ใช้แสดงกับส่วนที่ใช้เป็นที่พักนักแสดง มีขนาดกว้าง 5-6 เมตร ยาว 8-10 เมตร วงดนตรีมะโย่งประกอบด้วย ซอรือบับ กลองฆือแน ปี่ซูเนา ฆง มง ฉิ่ง ฉาบ ไวโอลิน และรำมะนา ซึ่งจะจัดวางไว้ด้านขวาของผู้แสดง เรื่องที่นำมาแสดงพบว่ามี 12 เรื่อง โดยเรื่องกอดังมัสและเดวามูดอ เป็นเรื่องที่ใช้แสดงมากที่สุด เครื่องแต่งกายเปาะโย่งเลียนแบบเครื่องทรงกษัตริย์ นอกนั้นเลียนแบบเครื่องแต่งกายของชาวไทยมุสลิม คณะมะโย่งในจังหวัดปัตตานีมี 3 คณะ ในปัจจุบันคณะสรีปัตตานีเท่านั้นที่ยังคงสามารถแสดงได้อย่างเต็มรูปแบบ การรำเบิกโรงมะโย่งของคณะสรีปัตตานีมี 5 เพลง คือ ลาฆูฆือเงาะบางุง ลาฆูปีเกร์ ลาฆูกือแยมะ ลาฆูตือเลาะมานีงา และลาฆูปาเงมางาโซ๊ะ ซึ่งแต่ละเพลงผู้แสดงจะเป็นผู้ร้องและรำเอง ลักษณะเด่นของท่ารำเบิกโรงมะโย่งที่พบคือ ท่ารำปีเกร์ ที่มีลำตัวและศีรษะตั้งตรง ท่านั่งคล้ายขัดสมาธิ นอกจากนี้เพลงร้อง เพลงดนตรี เครื่องดนตรี ภาษาที่ใช้ในการแสดง เครื่องแต่งกาย และอุปกรณ์ประกอบการแสดงของตัวเปาะโย่ง คือ หวายแส้ จัดเป็นลักษณะเด่นของการแสดงมะโย่ง ปัจจุบันนี้การแสดงมะโย่งมีน้อยลง เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงทางความเชื่อ สภาพสังคม และเศรษฐกิจ มีการนิยมการแสดงสมัยใหม่ ภาษาที่ใช้ในการแสดงเก่าเข้าใจยาก และขาดการถ่ายทอดและสืบทอดการแสดง ขาดการอุปถัมภ์จากภาครัฐและเอกชน ดังนั้นควรมีการหาวิธีอนุรักษ์ส่งเสริมและเผยแพร่ให้เป็นที่รู้จักสืบไป

บรรณานุกรม :
อริยา ลิ่มกาญจนพงศ์ . (2543). การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี.
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อริยา ลิ่มกาญจนพงศ์ . 2543. "การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี".
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อริยา ลิ่มกาญจนพงศ์ . "การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี."
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2543. Print.
อริยา ลิ่มกาญจนพงศ์ . การแสดงมะโย่ง คณะสรีปัตตานี. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2543.