ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี
นักวิจัย : ประครอง สายจันทร์
คำค้น : สสส
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2548
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4630010 , http://research.trf.or.th/node/1362
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการ การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในอาคารบ้านเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ตำบลคูเมือง อำเภอวารินชำราบ จังหวัดอุบลราชธานี เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม ( PAR) ชาวบ้านในชมชนทำการค้นหาปัญหา วิเคราะห์ปัญหา วิเคราะห์ศักยภาพ วางแผน ปฏิบัติการ ติดตาม ประเมินผล และใช้ประโยชน์ นักวิจัยเป็นส่วนหนึ่งของชุมชนเข้าไปร่วมทำงาน สังเกต สัมภาษณ์ บันทึก และสรุปบทเรียน การวิจัยครั้งนี้มีวัตุประสงค์เพื่อพัฒนากระบวนการเรียนรู้ให้ชุมชนเข้มแข็งสามารถใช้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในอาคารบ้านเรือนได้อย่างปลอดภัยและสามารถเฝ้าระวังอันตรายจากสารเคมีได้ โดยเชื่อว่าเมื่อชุมชนได้ผ่านกระบวนการเรียนรู้ด้วยการปฏิบัติร่วมกันจะทำให้เกิดความรู้ในเรื่องผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในอาคารบ้านเรือนและนำไปสู่การเลือกใช้ผลิตภัณฑ์อย่างถูกต้องและเหมาะสมกับวัตถุประสงค์ในการใช้ การป้องกันตนเองให้หลอดภัยในขณะที่ใช้ผลิตภัณฑ์ และการกำหนดแนวทางการเฝ้าระวังความปลอดภัยสารเคมีในชุมชนได้ โดยผลที่คาดว่าจะได้รับจากการศึกษาครั้งนี้ คือ รายงานและคู่มือการสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในอาคารบ้านเรือนในระดับชุมชน แหล่งเรียนรู้ในรูปของอาสาสมัครและศูนย์เรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในอาคารบ้านเรือนภายในชุมชนบ้านค้อหวาง และชาวบ้านรู้จักการเลือกและใช้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายอย่างปลอดภัยและมีแกนนำในชุมชนทำหน้าที่เฝ้าระวังอันรายจากการใช้ผลิตภัณฑ์ของชุมชนบ้านค้อหวาง ในการศึกษาครั้งนี้มีกระบวนการและวิธีการในการสร้างการเรียนรู้ให้ชาวบ้านได้รู้เรื่องสารเคมีและทำให้ชุมชนเข้มแข็งหลายวิธีด้วยกัน ซึ่งประกอบด้วยการเตรียมความพร้อมของชุมชนด้วยการ รวบรวมข้อมูลที่เกี่ยวข้อง การประสานงานกับผู้ที่เกี่ยวข้องและการวาวแผนดำเนินงานการพัฒนาศักยภาพชุมชนด้วยการ พัฒนาอาสาสมัครวิจัย การอบรมอาสาสมัครวิจัย การจัดเวทีประชาคมสารเคมี การเก็บข้อมูลสารเคมีในชุมชน การศึกษาดูงาน การสร้างศูนย์การเรียนรู้ชุมชน การหารือกับผู้นำชุมชน การแลกเปลี่ยนเรียนรู้กับผู้รู้ การกระตุ้นคนในชุมชน การเดินชุมชน การฝึกเขียนโครงการ จุดสาธิตในชุมชน การจัดตั้งกลุ่มในชุมชน การสาธิตผลิตภัณฑ์ การประกวดผลิตภัณฑ์ การจัดมหกรรมสารเคมีในชุมชน และการติดตามประเมินผล ผลจากการร่วมกันปฏิบัติของชาวบ้านในกิจกรรมต่าง ๆ ตั้งแต่เริ่มโครงการนั้น ขึ้นอยู่กับชุมชนและชาวบ้านแต่ละคนว่ามีบทบาท หน้าที่ การมีส่วนร่วม การตัดสินใจ ความกล้า และศักยภาพเพียงไรและแค่ไหน ซึ่งเมื่อพิจารณาจากดัชนีชี้วัดความเข้มแข็งของชุมชนทั้ง 28 ตัว สามารถสรุปได้ว่าบ้านค้อหวางมีความเข้มแข็งขึ้น จนสามารถเรียนรู้เรื่องสารเคมีในชุมชนได้ ทั้งในระดับบุคคล ครอบครัวและชุมชนแม้ว่ายังไม่ครอบคลุมทุกคนก็ตามสามารถพิจารณาได้จากสิ่งที่ชาวบ้านร่วมกันดำเนินงาน ดังนี้ 1. ชุดข้อมูลชุมชน ประกอบด้วย ข้อมูลสารเคมีในชุมชน ช่วงฤดูกาลทำนา ภารกิจประจำวัน ความรู้เรื่องฉลากสารเคมี 2. กลุ่มคนในชุมชน ประกอบด้วย อาสาสมัครวิจัย กลุ่มผลิตภัณฑ์สร้างสรรค์เพื่อการพัฒนาหมู่ 3 กลุ่มสัจจสะสมทรัพย์ ผู้ปลูกผักชีวภาพ ผู้ปลูกผลไม้ชีวภาพ ผู้ปลูกข้าวชีวภาพกลุ่มนักแสดง 3. การประยุกต์ใช้สิ่งที่มีในชุมชน ประกอบด้วย การประยุกต์ศาสนากับสารเคมี การประยุกต์สื่อท้องถิ่นกับสารเคมี โรงเรียนกับการทำงานสารเคมี ผลิตภัณฑ์ภูมิปัญญาทดแทนสารเคมี 4. แหล่งเรียนรู้ในชุมชนเรื่องสารเคมี ประกอบด้วย ศูนย์การเรียนรู้ในชุมชน จุดสาธิตเพื่อการเรียนรู้ ผู้นำการเปลี่ยนแปลง เตาผลิตสารไล่แมลง วิดีโอ ซีดี แผ่นปลิว แผ่นพับหนังสือ 5. ความต่อเนื่องของการพัฒนาชุมชน ประกอบด้วย โครงการลดสาร CO2 โดยชุมชนเพื่อโลกของเรา กองทุนพัฒนาหมู่บ้าน ผลที่เกิดขึ้นจากการศึกษาครั้งนี้ได้ส่งผลต่อชาวบ้านใน 12 หมู่บ้าน 1 วัด 2 โรงเรียนใน 3 อำเภอของจังหวัดอุบลราชธานี ซึ่งในอนาคตน่าจะส่งผลกระทบที่มากกว่านี้ทังจำนวนพื้นที่และจำนวนชาวบ้าน สามารถที่จะลด ละ เลิกสารเคมี ลดรายจ่าย เพิ่มรายได้ และมีสุขภาวะ โดยที่ปัจจัยสำคัญซึ่งทำให้เกิดผลต่าง ๆ ในชุมชน คือ ความเป็นคนในชุมชนเดียวกันความเป็นผู้นำตามธรรมชาติ ความยอมรับจากชุมชน ความพยายามพัฒนาบ้านเกิดเมืองนอน กลุ่มคนวัด กลุ่มสาระพลังงาน ความเป็นเครือญาติ กลุ่มพระสงฆ์ และความรู้จักมักคุ้นในชุมชน เป้าหมายสุดท้ายที่ชาวบ้านต้องการไปให้ถึง ซึ่งบางอย่างได้บรรลุแล้ว คือ “ลูกหลานปลอดภัยจากสารเคมี คนในชุมชนอายุยืนยาว ดลรายจ่ายในชุมชนด้านสารเคมี ให้มีความปลอดภัยของเกษตรกรในการประกอบอาชีพ อยากให้ชุมชนมีความรู้เรื่องสารเคมี อยากให้มีศูนย์ให้ความรู้ในชุมชน อยากให้มีผลิตภัณฑ์ทดแทนสารเคมี อยากให้ทุกคนมีส่วนร่วมกิจกรรม ให้มีการสร้างงานในชุมชน สร้างรายได้ สร้างคนทำงานชุมชน ” อย่างไรก็ตาม ค้นพบว่าหากต้องการให้ชุมชนเข้มแข้งขึ้นไปอีกและขยายผลไปสู่ชุมชนอื่น ๆ น่าจะมีการดำเนินการดังต่อไปนี้ 1. ควรติดตามและประเมินผลในชุมชนเป็นระยะและต่อเนื่อง โดยคนในชุมชนและคนภายนอกชุมชน ซึ่งจะได้รับประโยชน์ทั้งชุมชนและบทเรียนในการทำงาน 2. ควรมีกิจกรรมร่วมของชุมนชนเป็นระยะและต่อเนื่อง เช่น เวทีประชาคม มหกรรม 3. ควรพัฒนาผลิตภัณฑ์ทดแทนสารเคมีให้หลากหลายมากขึ้น เช่น ยากันยุง ยาฆ่าปลวก ยาฆ่าหญ้า ยาฆ่ามด ยาฆ่าปู ยาฆ่าหนู 4. ควรปรับปรุงฉลากที่ติดบนผลิตภัณฑ์สารเคมี เช่น ชื่อสารเคมีเป็นภาษาไทย สัญลักษณ์เข้าใจง่าย ขนาดที่ใหญ่ขึ้น สีสดใสมากขึ้น ฯลฯ This project is “Learning process building on chemical objects/hazards in household in community ”: Case study of Ban Koh Wang , Moo 3 , Tambol Kuvieng Ubonratchatani province . It is a participatory action research ( PAR ) which villagers in community have to work out together for problems and potential analysis , planning , operation , monitoring .solution , evaluation and utilization from the findings by themselves . Researcher is such a part or a member of community who join the PAR as an observer , interviewer , note taker including wrapping up lesson learned /conclusion This study is aimed to develop the learning process and capacity building of members in the local community . The people in community learn are able to use hazardous objects in their household properly and also safely . They can protect themselves from harmful effects while using . Moreover , they should be able to set up guidelines of chemical watch and ward within community. The expected results are as followings:- 1. Report and Instruction of learning process building in chemical/hazards using in household and community level. 2. The learning center and volunteers in local community is also expected output of this project . Besides , the villagers can choose and use hazardous objects properly. 3. And there are some key leaders /core team who keep monitoring hazard using in community In the learning process comprise of many methods . Inpreparing stage , the participants of the PAR word together for data collection , coordinating to relevant agents in local area and planning . In community capacity building stage ,there are various activities /measures to strengthening as followings:- • Developing for voluntary researchers of community • Training of trainers/voluntaries • Skills development on proposal writing • Collecting data on hazards in community. • Study visiting, learning center building. • Forum opening on chemical issues, • Forum opening with local leader groups • Stimulating activities to members. • Patrolling walk in community. • Group activities, • Product demonstrating center, • Product protest, • Exhibitions • And evaluation Since the project was started , the results of the PAR have been obtaining by member’s spirit and responsibility . Everyone has his or her won roles , duty and responsibility throughout the process . The successful outcome on this PAR depend on how much of members” participation , courage , decision making level and also their potential. In considering to indicators of community strengths which has 28 factors . It was found that this community ; Ban Hoh Wang , has stronger characteristics .Even it could not sparked off to everybody but most of members have learnt on chemical substance in their own community at all levels ; individual , household and community level . The strong points have found by sets of these activities as followings:- 1. Databese system : it composes of list of chemical substance in community both in household an din farming season they use daily and also knowledge on labeling . 2. Group activities in community : consisting of valuntary researchers, creative product group for local development , saving groups, bio-vegetable groups , Bio-rive group and performer group. 3. Applied knowledge to local matters :such as religious and chemical using local media and chemical using .school and chemical work and producing local wisdom product substitute of chmi-using. 4. Learning center on chemical : leaning center , demonstrative center for learning , key leaders / developer in local area , anti-insect burner , VDO ,CD, leaflet , pamphlet and magazines. 5. Continuity of community development activities : composing of having project bout “Co2 reducing for our better word ” by members in community and the fund for village development . All those activities strongly impact to villagers in 12 communities , a temple and 2 schools in 2 districts in Ubonratchani province .Hopefully , it will be expanded to widely other place for a better quality of life. Because fo the positive impact of this PAR help people in community to reduce / to break up all king of chemi-matters what led to increase their income and for a hygienically condition also. The positive factors support this leaning process are homogeneity of the members in local are ,homocentric mind , naturally leadership of key leaders , acceptance of members efforts of all groups , relationships and well acquaintance in community. However ,this PAR on chemical learning could be expanded or enlarged effects to other place by below recommendation. 1. It should have a continuous following/evaluation process by members both in – and outside which they can learn and exchange experience together. 2. It should keep in more collective activities regularly : for instance a community forum and a king of academic celebration ( so called “Ma Ha Krum ” ) etc. 4. The members should join together to develop/produce more various substitute products such as products for mosquito kill : Camphor ball / camphor ice , antitermite , ant killer , pesticide and insecticide etc. 5. It should improve labeling on any chemical package for simpler and easier to understanding : for example ; having sizeable and more colorful etc.

บรรณานุกรม :
ประครอง สายจันทร์ . (2548). การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ประครอง สายจันทร์ . 2548. "การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ประครอง สายจันทร์ . "การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2548. Print.
ประครอง สายจันทร์ . การสร้างกระบวนการเรียนรู้ผลิตภัณฑ์วัตถุอันตรายในบานเรือนในระดับชุมชน ศึกษากรณี : บ้านค้อหวาง หมู่ที่ 3 ต.คูเมือง อ.วารินชำราบ จ.อุบลราชธานี. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2548.