ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน
นักวิจัย : เธียรชัย อารยางกูร
คำค้น : -
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2550
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4520019 , http://research.trf.or.th/node/1265
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการวิจัยการเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน ดำเนินงานตั้งแต่เดือนมีนาคม 2546 เป็นเวลา 2 ปี การดำเนินงานเริ่มต้นด้วยการสำรวจข้อมูลประเด็นปัญหาท้องถิ่น ได้พบว่าอุปสรรคของการเพิ่มผลผลิตถั่วเหลือง มี 2 ประเด็นสำคัญ คือ ขาดแคลนเมล็ดพันธุ์ดีกับดินมีความอุดมสมบูรณ์ต่ำ จึงได้ดำเนินการวิจัยควบคู่กับการพัฒนาเกษตรกรให้สามารถใช้ปัจจัยการผลิตอย่างถูกต้องและเหมาะสม ในพื้นที่นาเกษตรกรจังหวัดแพร่ ที่อำเภอสูงเม่น และจังหวัดน่าน ที่อำเภอนาน้อย โดยวิจัยการเพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองในฤดูแล้งในระบบชลประทานตั้งแต่เดือนธันวาคม แล้ววิจัยการเพิ่มผลผลิตข้าวซ้ำที่เดิมในฤดูฝนตั้งแต่เดือนกรกฎาคม พร้อมกันนั้นได้ดำเนินงานวิจัยการจัดระบบการผลิตเมล็ดพันธุ์ถั่วเหลือง เพื่อพัฒนาให้เกษตรกรจังหวัดลำปางที่อำเภอวังเหนือและอำเภองาว ซึ่งได้รับการพัฒนาแล้วระดับหนึ่งก่อนหน้านี้ ให้สามารถผลิตเมล็ดพันธุ์หมุนเวียนทั้งในฤดูแล้งในระบบชลประทานและในฤดูฝน การดำเนินงานนี้ได้จัดให้มีการอบรมและถ่ายทอดเทคโนโลยีควบคู่ด้วย โดยปีที่ 1 เพื่อการพัฒนาเกษตรกรแกนนำ (ก.1) เขตละ 10 ราย ได้จัดให้เกษตรกร ก.1 ปฏิบัติงานวิจัยพร้อมรับการอบรมวิธีการผลิตพืชอย่างเหมาะสม ต่อมาในปีที่ 2 จัดการให้เกษตรกร ก.1 แต่ละรายเป็นผู้นำดำเนินการถ่ายทอดเทคโนโลยีให้เกษตรกรแนวร่วม (ก.2) ในอัตราส่วนเกษตรกร ก.1 ต่อ ก.2 จำนวน 1 ต่อ 5 ราย ให้ปฏิบัติตามแล้วนำไปใช้สำหรับงานขยายผลสู่เกษตรกรทั่วไปในวันนัดพบเกษตรกร ซึ่งจัดให้มีในปีที่ 2 ทั้ง 3 เขต ผลการดำเนินงานวิจัยและพัฒนาแสดงให้เห็นว่าเกษตรกรสามารถใช้ปัจจัยการผลิตได้เหมาะสมกว่าเดิม คือ ใช้เมล็ดพันธุ์ที่มีคุณภาพคลุกไรโซเบียม หว่านในอัตราไร่ละไม่เกิน 15 กิโลกรัม พร้อมหว่านปุ๋ย 0-46-0 อัตรา 10-20 กิโลกรัมต่อไร่ แต่จะประหยัดกว่าถ้าเปลี่ยนเป็นใส่ปุ๋ยหินฟอสเฟต (0-3-0) ในนาข้าวอัตรา 50 กิโลกรัมต่อไร่แทนการใส่ปุ๋ยในถั่วเหลือง แล้วคลุมพื้นที่ปลูกถั่วเหลืองด้วยฟางข้าว เพื่อช่วยลดการเกิดของวัชพืช วิธีการดังกล่าวสามารถช่วยเพิ่มผลผลิตถั่วเหลืองได้ 13-50% ต้นทุนการผลิตลดลง 0.23-1.22 บาทต่อกิโลกรัม และช่วยเพิ่มผลผลิตข้าวได้ไร่ละ 35-82 กิโลกรัมด้วย ผลโดยรวมทำให้เกษตรกรมีรายได้เพิ่มขึ้นไร่ละ 943-1,381 บาท นอกจากที่กล่าวแล้ว ยังสามารถสรุปได้ว่าเกษตรกรที่ได้รับการพัฒนาในระบบนี้แล้วสามารถถูกพัฒนาเป็นกลุ่มเกษตรกรผู้ผลิตเมล็ดถั่วเหลืองได้ ถ้ามีการจัดระบบการผลิตให้มีความต่อเนื่องกันทั้งในฤดูฝนและในฤดูแล้ง Soybean production efficiency enhancement project was conducted between March 2002 to February 2004. At the beginning of the project, the background information of the target areas was collected and the production constraints were indentified. The major constraints in these areas were lack of good seeds and low soil fertility. Therefore the production research were conducted to find the appropriate technologies. At the same time a farmer development program was set up in order to assist farmer to understand and be able to use production inputs correctly and appropriately. The research was conducted at Soongmen districts, Phare province and Na-Noy districts, Nan province on soybean production technology development in dry season under irrigation and on rice production at the same area in rainy season. The farmer development program on soybean seed production system was set up at Wang Nuae and Ngaw district, Lampang province in order to develop farmers who had been trained before to be able to produce good seeds in either dry and wet season. Training on appropriate technologies was also carried on in this project. In the first year 10 leading farmers (F1?) in each area were selected to participate in the research program and training course. In the second year each F1? Transferred appropriate technologies to 5 correspondent farmers (F2?). After that F2? Distributed these technologies to general farmers on the field day established in all 3 project areas. The result of the project showed that the participated farmers were able to use production inputs more appropriately than before. They used high quality seeds, inoculated seeds with rhizobium and used seed rate less than 15 kg/rai. They applied chemical fertilizer (0-46-0) at 10-20 kg/rai to soybean but some farmers could save more input cost by using rock phosphate (0-3-0) at the rate of 50 kg/rai in rice field instead of applying fertilizer directly to soybean. All farmers used rice straw mulching after planting soybean in order to suppress the weed germination. These package technologies were able to improve soybean yield by 13-50% while the production cost was 0.23-1.22 bath/kg. lower. Rice yield increased by 35-82 kg/rai. These package technologies led to the increased gross return of 943-1,381 baht/rai. Further more the participated farmers could be developed to be seed producers if the production system is managed properly and continuously in wet and dry season.

บรรณานุกรม :
เธียรชัย อารยางกูร . (2550). การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เธียรชัย อารยางกูร . 2550. "การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เธียรชัย อารยางกูร . "การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2550. Print.
เธียรชัย อารยางกูร . การเพิ่มประสิทธิภาพการผลิตถั่วเหลืองภาคเหนือตอนบน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2550.