ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
นักวิจัย : วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ
คำค้น : agro-industry , Economic benefit , Pollution prevention , Recycle of water , Utilization of energy , water and raw materials , การสูญเสียพลังงาน , การหมุนเวียนน้ำใช้ใหม่ , การใช้พลังงาน , ความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ , น้ำและวัตถุดิบ , อุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร , เทคโนโลยีสะอาด
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2546
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4230020 , http://research.trf.or.th/node/1059
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตรภาคตะวันออก เฉียงเหนือเป็นโครงการวิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัย ซึ่งมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มขีดความ สามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมขนาดกลาง และขนาดเล็ก โดยนำกลยุทธ์การจัดการ ด้านการผลิตควบคู่กับการรักษาสิ่งแวดล้อมตามหลักการเทคโนโลยีสะอาด เพื่อให้ได้ผลผลิต มากที่สุด และเกิดของเสียน้อยที่สุด โดยมีโรงงานเข้าร่วมโครงการจำนวน 8 โรงงานได้แก่ โรงงานผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด โรงงานสีข้าว โรงงานเครื่องดื่ม โรงงานน้ำมะเขือเทศ โรงงาน อาหารสัตว์ โรงงานแป้งมันสำปะหลัง และโรงงานนม 2 โรงงาน การศึกษาด้านเทคโนโลยีสะอาดครอบคลุมตั้งแต่ปัจจัยนำเข้าอันได้แก่ พลังงาน น้ำ วัตถุดิบ กระบวนการผลิต อันได้แก่การใช้อุปกรณ์เครื่องจักรที่เหมาะสม ผลผลิตอันได้แก่ ผลิตภัณฑ์ และของเสียที่เกิดขึ้น ตลอดจนการจัดเก็บการขนถ่ายวัตถุดิบและผลิตภัณฑ์ พร้อม กับการนำเสนอมาตรการเพื่อลดการสูญเสียต่างๆ รวมถึงประเมินความคุ้มค่าทางเศรษฐศาสตร์ ของมาตรการเหล่านั้น ลักษณะปัญหาที่พบคือการสูญเสียพลังงาน ซึ่งเกิดจากการใช้พลังงานไฟฟ้าเกินความ จำเป็นของโรงงานผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวโพด หรือการสูญเสียพลังงานในการกระบวนการแลก เปลี่ยนความร้อนของกระบวนการผลิตน้ำมะเขือเทศ การสูญเสียน้ำในกิจกรรมการหล่อเย็น กระบอกสูบโฮโมจีไนส์ของโรงงานนม การล้างวัตถุดิบของโรงงานแป้งมันสำปะหลัง การจัดเก็บ มะเขือเทศของโรงงานน้ำมะเขือเทศมีการจัดเก็บในที่โล่งแจ้งทำให้เกิดการเน่าเสีย ปัญหาฝุ่น ละอองที่เกิดจากการขนถ่ายวัตถุดิบของโรงงานอาหารสัตว์ ปัญหาเสียงดังจากการทำงานของ เครื่องจักรของโรงงานแป้งมันสำปะหลัง และโรงสีข้าว ปัญหาด้านกระบวนการผลิตของโรงงาน แป้งมันสำปะหลังที่มีการจัดจำนวนเครื่องจักรในบางหน่วยไม่เหมาะสมกับการกำลังผลิตเป็นต้น มาตรการที่เสนอ เช่นการนำน้ำจากการหล่อเย็นเครื่องบรรจุกลับมาหล่อเย็นกระบอกสูบเครื่อง โฮโมจีไนส์ของโรงงานนม โดยการลงทุนเพียง 200 บาท สามารถได้รับผลตอบแทน 1,890 บาท ต่อเดือน การนำน้ำจากหน่วยแยกแป้งกลับมาล้างวัตถุดิบ โดยลงทุน 180,000 บาท สามารถได้ รับผลตอบแทน 490,000 บาทต่อเดือน และบางข้อเสนอไม่มีการลงทุนแต่สามารถลดค่าใช้จ่าย ได้เช่นการปรับลดจำนวนเครื่องจักรให้เหมาะสมกับกำลังการผลิตของโรงงานแป้งมันสำปะหลัง ซึ่งสามารถลดค่าใช้จ่ายด้านพลังงานได้ถึง 15,700 บาทต่อเดือน เป็นต้น ผลจากการดำเนินโครงการวิจัยดังกล่าว ทำให้เกิดโจทย์วิจัยที่ควรจะได้ดำเนินการ ศึกษาวิจัยต่อไปได้แก่ การพัฒนาการสกัดซิลิก้าบริสุทธ์จากขี้เถ้าแกลบเพื่อนำไปสู่ผลิตภัณฑ์ จำพวกซิลิกอนคาร์ไบด์ และซิลิกา การนำขี้เถ้าแกลบดำมาใช้ในการผลิตคาร์บอนแข็ง การ พัฒนาการใช้ประโยช์นจากกากเมล็ดมะเขือเทศ การเพิ่มประสิทธิภาพการสกัดเจลาตินออกจาก หญ้าเฉาก๊วย การศึกษาอัตราส่วนความเหมาะสมในการใช้โซเดียมเมต้าไบซัลไฟด์ต่อเชื้อแป้ง เพื่อฟอกแป้ง และการพัฒนาเทคโนโลยีพลังงานเพื่อใช้ระบบการส่งถ่ายความร้อนและให้ความ ร้อนอย่างมีประสิทธิภาพ Pollution prevention of agro-industry in the northeastern region of Thailand was Industry-University Collaborating Research Project. The objective of this research is to strengthen the competitive capacity of the medium- and small-scale industries by using the strategy of production management and environmental protection on the basis of cleaner technology concept aiming at gaining the maximum productivity while generating the minimum wastes. There were 8 factories participating with the research program including seeds production mill, rice mill, bottled soft drink mill, animal feedstock mill, concentrated tomato juice mill, tapioca mill and 2 dairy mills Cleaner technology cover the study of inputs including utilization of energy, water and raw materials, production process focusing on appropriate utilization of equipments, outputs concentrating on wastes generation; as well as the storage and handling of raw materials and products. Options of measures together with economic evaluation are proposed to minimize such input loss and mitigate environmental problems. Most environmental aspects found are energy loss due to over consumption of electricity in seed production process or due to non insulated heat exchange pipe of the concentrated tomato juice production process, water loss due to discharging of cooling water of homogenize unit of dairy mill, using of high quality water for cassava washing, storage of tomato in the sunshine open area that cause tomato rotten, noise and dust generation at rice mill, number of machines inappropriate with the production capacity, etc. The proposed options include recycle of water from packaging unit to use as cooling water at homogenize unit with the capital cost of only 200 Bahts which will have economic benefit of 1890 Bahts/month, reuse of water from tapioca separation unit for washing cassava with the capital cost of 180,000 Bahts which will have economic benefit of 490,000 Bahts/month. Some options are free of capital cost but still gain economic benefit in terms of reduction of expense such as reduction of number of machines of tapioca production process can gain economic benefit in terms of reduction of energy expense up to 15,700 Bahts/month. Based on the project finding, the further researches are recommended, purification of silica from rice husk ash to produce silicon carbide and silica, carbon synthesis of hard carbon from rice husk ash, utilization of tomato seeds to adsorption edia and feedstock, improvement of gelatin extraction from vegetable jelly leaves, optimization of sodium metabisulfide used in tapioca process, and development of an effective energy transferring system.

บรรณานุกรม :
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . (2546). การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . 2546. "การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . "การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2546. Print.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . การลดมลพิษในโรงงานอุตสาหกรรมอาหารและผลิตภัณฑ์เกษตร ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2546.