ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน
นักวิจัย : กังวาลย์ จันทรโชติ
คำค้น : Community , Community-based Fishery Management , Small-scale fishery , การจัดการประมง , การประมงขนาดเล็ก , ชุมชนประมง
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2541
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4140001 , http://research.trf.or.th/node/1018
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาโครงสร้างของการประมงขนาดเล็กของไทย ปัญหาและแนวทาง ในการแก้ปัญหา และแนวคิดเกี่ยวกับการจัดการประมงโดยชุมชนและประสบการณ์การจัดการประมงโดยชุม ชนของประเทศญี่ปุ่นและประเทศในกลุ่มอาเซียน โดยใช้ข้อมูลจากรายงานสำมะโนประมงทะเล พ.ศ. 2538 ของสำนักงานสถิติแห่งชาติ รายงานสถิติประมงของกรมประมง เอกสารวิชาการต่าง ๆ ทั้งในและต่างประเทศ ผลการศึกษา พบว่า โครงสร้างประมงขนาดเล็กของไทยประกอบด้วยครัวเรือนที่ทำการประมงโดย ไม่ใช้เรือ ใช้เรือไม่มีเครื่องยนต์ เรือที่มีเครื่องยนต์กลางลำ และเรือที่มีเครื่องยนต์ในเรือขนาดเล็กกว่า 5 ตัน กรอส ซึ่งในปี พ.ศ. 2538 ประเทศไทยมีครัวเรือนประมงขนาดเล็กทั้งสิ้น 44,867 ครัวเรือนใน 2,562 ชุมชน ซึ่งส่วนใหญ่จะอยู่ในภาคใต้ตอนล่างและฝั่งทะเลอันดามัน โดยจังหวัดสงขลาเป็นจังหวัดที่มีครัวเรือนประมง ขนาดเล็กมากที่สุด ในด้านการทำประมง พบว่า ครัวเรือนร้อยละ 78.9 ใช้เรือหางยาว โดยใช้เครื่องมือทำ การประมงประเภทอวนติดตามากที่สุด ระยะเวลาที่ทำการประมงมากกว่า 180 วัน/ปี (ร้อยละ 62.8) ผล ผลิตรวมของประมงขนาดเล็กในปี พ.ศ 2537 มีทั้งสิ้น 158,604 ตัน คิดเป็นมูลค่า 6,797 ล้านบาท โดยผลผลิ ตจะขายให้กับแพปลาในท้องถิ่นเป็นหลัก เนื่องจากมีความสัมพันธ์ทางด้านหนี้สินระหว่างกัน ปัญหาของการ ทำประมงขนาดเล็กที่สำคัญ คือ ทรัพยากรประมงชายฝั่งมีจำกัดและรายได้ของครัวเรือนประมงต่ำ การแก้ ปัญหาจึงต้องแสวงหาวิธีการจัดการประมงแนวใหม่ ที่สามารถทำให้ทรัพยากรประมงชายฝั่งมีความอุดม สมบูรณ์ดังเดิม รวมทั้งการสร้างอำนาจต่อรองของชาวประมงขนาดเล็กให้มากกว่าในปัจจุบัน การจัดการประมงโดยชุมชนเป็นวิธีการจัดการประมงที่รัฐยอมให้ชุมชนเข้ามามีบทบาทอย่างเต็มที่ใน การจัดการประมง โดยชุมชนจะมีกรรมสิทธิ์ครอบครองทรัพยากรประมงที่อยู่ในเขตชุมชน และชุมชนเป็นผู้ ควบคุมการทำประมงของสมาชิก ซึ่งเป็นการแก้ต้นตอของปัญหาการเสื่อมโทรมของทรัพยากรชายฝั่ง จาก การศึกษาประสบการณ์ของประเทศญี่ปุ่น ซึ่งมีการพัฒนาระบบการจัดการประมงมากกว่าสองทศวรรษ และ เป็นรูปแบบที่ได้ผลซึ่งหลายประเทศนำไปประยุกต์ใช้ คือ การใช้ระบบสิทธิการทำประมง (Fishing right system) และการกระจายอำนาจการจัดการจากรัฐบาลกลางไปยังท้องถิ่นและสหกรณ์ประมงอย่างสมบูรณ์ ทำให้ทรัพยากรประมงมีเจ้าของที่ชัดเจน และทำการประมงก็มีการควบคุม ดังนั้นทรัพยากรประมงจึงถูกใช้ อย่างมีประสิทธิภาพก่อให้เกิดการพัฒนาประมงชายฝั่งอย่างยั่งยืน สำหรับประเทศไทยได้มีการจัดทำโครงการ นำร่องในบางชุมชน ไปพร้อม ๆ กับการเตรียมกฎหมายสนับสนุนการจัดการประมงโดยชุมชนให้สมบูรณ์ จากการศึกษาได้ชี้ให้เห็นถึงสถานการณ์และแนวทางการจัดการประมงโดยชุมชน ซึ่งต้องการความ ร่วมมืออย่างจริงจังของฝ่ายรัฐ ชาวประมง และองค์กรพัฒนาเอกชน ดังนั้นจึงควรมีการศึกษาอย่างจริงจังใน เรื่องการจัดการประมงร่วมกันและการจัดการประมงโดยชุมชน เพื่อให้สามารถนำมาใช้กับการพัฒนาประมง ขนาดเล็กของไทยได้อย่างมีประสิทธิภาพ This preliminary study on “Small-Scale Fishery of Thailand and Community-Based Fishery Management ” indicates that the structure of Thai small-scale fishery cover household that operates fishing with, without boat, non-powered boat, outboard power boat and inboard power boat with less than 5 GT. In 1995, there were 2,562 small-scale fishing communities of which the majority was located in the lower south of the Gulf of Thailand and Andaman Sea. Songkhla Province had a greatest number of them. In fishing activities, 78.9 per cent of households used outboard powered boat and employed gill net as the major fishing gear (22%). The number of fishing days were more than 180 days a year (62.8%). The fishery production of small-scale fishery in 1994 was 158,604 MT with the value of 6,797 million baht. The catches were sold to the local fishmongers with whom fishermen had debt relationships. The major problems of small-scale fishery are the depletion of coastal fishery resources and the low income of households. For solving these problems, the new method of fishery management to enrich the coastal fishery resource should be established. In addition, an increase in the bargaining power of small-scale fishermen is essential . Community-based fishery management consists of measures to enable the community to take full responsibilities in fishery management. The fishery resources will be treated as communal property and the fishery is controlled by the community. The causes of fishery resources depletion will thus be overcome. However, a detailed legal framework for supporting community-based fishery management is essential. In addition, this system requires close collaboration between government , fishermen and non-governmental organizations. This system is well established in Japan and results in the well-being of small-scale fishermen in the country. Many countries use the Japanese system as a model for study and application in their environment. The development of this system in ASEAN countries is at the initial stage. With financial and technical assistance from several developed countries, the Philippines has been able to develop this system better than other ASEAN countries. Thailand is presently drafting the legal framework for supporting the system and a pilot project is being established in some communities. Community-based fishery management is the best measure for enriching the coastal fishery resources. The small-scale fishermen will have adequate fishery resources for fishing, while ensuring the sustainable development of small-scale fishery community. Thailand should developed community-based fishery management as soon as possible therefore fishery co-management and community-based fishery management should be seriously studied for the efficient development of Thai small-scale fishery.

บรรณานุกรม :
กังวาลย์ จันทรโชติ . (2541). โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กังวาลย์ จันทรโชติ . 2541. "โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กังวาลย์ จันทรโชติ . "โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2541. Print.
กังวาลย์ จันทรโชติ . โครงการสถานการณ์ประมงขนาดเล็กและรูปแบบการจัดการทรัพยากรประมงโดยชุมชน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2541.