ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต
นักวิจัย : กมล สุดประเสริฐ
คำค้น : education , Education Reform , Visioning in Education , การศึกษา , ปฏิรูปการศึกษา , วิสัยทัศน์ทางการศึกษา
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2540
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4040014 , http://research.trf.or.th/node/974
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิสัยทัศน์เป็นการแสดงออกถึงภาพในอนาคตที่เป็นไปได้ และเป็นไปตามอุดมการณ์หรือความหวังที่ชุม ชนกำหนดไว้ เมื่อประชาชนรวมตัวกันเข้า ย่อมสามารถที่จะรวมตัวสร้างวิสัยทัศน์ที่ดีในอนาคตที่เป็นของชุมชน ทั้งชุมชน การสร้างวิสัยทัศน์จึงถูกนำมาใช้เป็นจุดเริ่มต้นของกระบวนการว่างแผนยุทธศาสตร์ในการพัฒนาชุม ชน จนถึงการพัฒนาประเทศชาติ ปัจจุบันประเทศต่างๆ ได้ใช้กระบวนการสร้างวิสัยทัศน์ในการพัฒนาหรือปฏิรูปการศึกษา โดยมองเห็นว่า การศึกษาเองอยู่ในสภาพที่เป็นตัวสร้างปัญหาให้แก่สังคม และในเวลาเดียวกันการศึกษาก็เป็นเครื่องมือในการ แก้ปัญหาของสังคม ฉะนั้นวิสัยทัศน์ทางการศึกษาจึงเป็นเรื่องสำคัญที่พึงวิเคราะห์วิจัยว่า ประเทศที่พัฒนาแล้ว เช่น สหรัฐอเมริกา ญี่ปุ่น ออสเตรเลีย นิวซีแลนด์และองค์กรที่เกี่ยวข้องทางการศึกษา เช่น ยูเนสโก (UNESCO) ยูเอนดีพี (UNDP) ให้ความสนใจต่อกระบวนการสร้างวิสัยทัศน์และการวางแผนพัฒนาการศึกษา ในเชิงแนวคิด อย่างไร เน้นในด้านใด และมีวิธีการดำเนินงานอย่าง ผลการศึกษา พบว่า ประเทศสหรัฐอเมริกามีวิสัยทัศน์ด้านการพัฒนาการศึกษาที่ก้าวไกล อันเนื่องมา จากหลักการที่ว่า สังคมของอเมริกันถือว่า เด็ก เยาวชน และผู้ใหญ่เป็นทรัพยากรที่สำคัญที่สุดของชุมชน จึง มองเห็นว่าจะต้องให้การศึกษาเพื่อเตรียมคนเข้าสู่ศตวรรษที่ 21 อย่างเป็นระบบ กระบวนการวิสัยทัศน์และวาง แผนยุทธศาสตร์ หรือแผนปรับปรุงการศึกษาและสถานศึกษาถูกนำมาใช้อย่างกว้างขวาง และก่อให้เกิดการออก กฎหมายปฏิรูปการศึกษาที่เรียกว่า “ Goals 2000: Educate American Act ” ภายใต้กฎหมายนี้ได้มีการกำหนด เป้าหมายของการปฏิรูปที่มุ่งพัฒนาตัวผู้เรียนเป็นสำคัญ โดยกำหนดเป็นเป้าหมายหลัก 8 ข้อคือ (1) ความ พร้อมในการเข้าเรียนของเด็กเล็ก (2) การเรียนจบชั้นมัธยมปลาย (3) การเรียนที่มีคุณภาพและมีความเป็นพล เมืองดี (4) การศึกษาของครูและการพัฒนาอาชีพครู (5) ความเป็นเลิศทางคณิตศาสตร์และวิทยาศาสตร์ (6) การรู้หนังสือของผู้ใหญ่และการเรียนรู้ตลอดชีวิต (7) ความปลอดภัยและความมีระเบียบวินัยในสถานศึกษา และ (8) การมีส่วนร่วมของบิดามารดา/ผู้ปกครองนักเรียน พร้อมทั้งกระตุ้นให้รัฐบาลของมลรัฐต่าง ๆ ได้ดำเนินการ ออกกฎหมายปฏิรูปการศึกษาในมลรัฐของตน พร้อมด้วยมีกลไกในการปฏิบัติงาน โดยเน้นการกระจายอำนาจ การบริหารการศึกษาสู่สถานศึกษาเป็นสำคัญ เพราะให้สถานศึกษามีหุ้นส่วนกับวิทยาลัยหรือมหาวิทยาลัยใน เขตการศึกษาพื้นที่ ประเทศญี่ปุ่น สภาการปฏิรูปการศึกษาแห่งชาติมีวิสัยทัศน์ที่จะเน้นสาระสำคัญ 3 เรื่อง คือ (1) ความ สำคัญของปัจเจกบุคคล (2) ระบบการศึกษาตลอดชีวิต (3) การศึกษาที่สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลง เช่น ความเป็นนานาชาติ วัฒนธรรม และการกีฬา การพัฒนาไปสู่สังคมสารสนเทศ พร้อมด้วยการส่งเสริมงานด้าน การวิจัยวิทยาศาสตร์และการศึกษานอกระบบมากขึ้น ปรับปรุงอุดมศึกษาและส่งเสริมสถาบันการศึกษาเอกชน เป็นต้น ประเทศสาธารณรัฐเกาหลี คณะกรรมาธิการของประธานาธิบดีเพื่อการปฏิรูปการศึกษา ร่วมกันสร้าง วิสัยทัศน์และกำหนดทิศทางการศึกษาของประเทศ 6 แนวทางคือ (1) เป็นการศึกษาที่มุ่งเน้นความสำคัญของผู้ เรียน (2) การศึกษาที่มีความหลากหลาย (3) โรงเรียนมีความเป็นอิสระ (4) มีเสรีภาพและความเสมอภาค (5) ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ และ (6) ความเป็นเลิศทางการศึกษา โดยมีหลักการในการดำเนินงานที่สำคัญ คือ จัด การศึกษาที่เป็นระบบเปิดมากขึ้น สร้างชุมชนโรงเรียนที่มีสิทธิปกครองตนเอง ปรับรื้อหลักสูตรโดยลดการท่อง จำเพื่อเข้าสู่มหาวิทยาลัยมาเน้นความคิดสร้างสรรค์ และเตรียมครูให้มีสมรรถภาพ เป็นต้น ประเทศออสเตรเลียและนิวซีแลนด์ ต่างมีวิสัยทัศน์ทางการศึกษาไปในแนวเดียวกันกับสหรัฐอเมริกา เช่น เน้นคุณภาพการศึกษาให้มีผลสัมฤทธิ์ทางการศึกษาตามมาตรฐานที่กำหนดไว้ ให้ความเสมอภาคในโอกาส ทางการศึกษา สามารถแข่งขันกับนานาชาติได้ มีทักษะในการอ่าน เขียน การคิดคำนวณ และความรู้ทางวิทยา ศาสตร์ และเทคโนโลยีเป็นอย่างดี เป็นต้น ด้านการดำเนินงานตามวิสัยทัศน์นั้น นิวซีแลนด์มีความก้าวหน้าใน การกระจายอำนาจ การตัดสินใจและสร้างภาวะผู้นำให้สถานศึกษา สามารถลดขั้นตอนในการบริหารลงเหลือ 2 ระดับ คือ ระดับกระทรวงและสถาบันการศึกษา โดยกำหนดแนวปฏิรูปของการบริหารการศึกษา คือ (1) สถาน ศึกษาเป็นหน่วยงานบริการพื้นฐาน (2) ปฏิบัติงานแบบหุ้นส่วนระหว่างนักวิชาการและชุมชนโดยมีคณะกรรมการ บริหารโรงเรียนเป็นกลไก (3) สถานศึกษากำหนดวัตถุประสงค์เองและกำหนดไว้ในธรรมนูญของโรงเรียน (4) สถานศึกษาต้องรับผิดชอบด้านการบริหารการเงิน (5) สถานศึกษามีอิสระที่จะซื้อบริการจากผู้เสนอขาย เป็นต้น ด้านวิสัยทัศน์ขององค์กรต่าง ๆ โดยเฉพาะยูเนสโกนั้นมีการมุ่งเน้นที่ (1) การเปิดโอกาสให้ผู้เข้ารับการ ศึกษาอย่างทั่วถึงและเท่าเทียมกันในการจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานให้แก่เด็ก เยาวชน และผู้ใหญ่ (2) เน้นการเรียน รู้ ให้ผู้เรียนสามารถใช้ความรู้ได้อย่างเป็นประโยชน์ (3) ขยายขอบข่ายและแนวทางการจัดการศึกษาพื้นฐานให้ หลากหลาย (4) ส่งเสริมบรรยากาศการเรียนรู้ และ (5) ระดมความร่วมมือทั้งภาครัฐ เอกชน และชุมชนท้องถิ่น ส่วนมูลนิธิสถาบันวิจัยและพัฒนาแห่งประเทศไทย (Thailand Development Research Institute Foundation : TDRI) ได้เสนอต่อรัฐบาลไทยหลายด้าน เช่น การเข้าสู่การศึกษาระดับอนุบาลของเด็ก การปรับ คุณภาพการศึกษาระดับประถมและมัธยมศึกษาที่แตกต่างกัน อัตราการเข้าเรียนต่ำ การปรับตัวเข้าสู่ตลาดแรง งานของผู้ที่ออกจากระบบการศึกษา การฝึกอบรมและการยกระดับฝีมือแรงงาน ตลอดจนวามยืดหยุ่นและการ สนองตอบของการศึกษาในระดับอุดมศึกษา โครงการพัฒนาแห่งสหประชาชาติ (UNDP) ในฐานะผู้ให้การสนับสนุนทางด้านวิชาการแก่โครงการ พัฒนาทรัพยากรมนุษย์ (Basic and Occupational Education and Training : BOET) ของกระทรวงศึกษาธิการ ก็มีวิสัยทัศน์ด้านการศึกษาของเด็กเล็ก การศึกษาขั้นพื้นฐาน คุณภาพของการศึกษาระดับประถมและมัธยม ศึกษา โดยเฉพาะ มัธยมศึกษาตอนต้น และการศึกษาเพื่ออาชีพ โดยเน้นกระบวนการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมี ส่วนร่วม (Participatory Action Research) ในการปฏิบัติงานด้วย This report on Visioning in Education was developed from the information collected through the materials available in different sources including the internet. A vision is an expression of possibility, an ideal future state that community hopes to attain. Such a vision must be shared by the entire community so that it is truly owned by all. The vision provides the basis from which the community determines priorities and establishes targets for performance in terms of problem-solving or seeking new ways of development. Visioning process is the starting point for the strategic plan in the development of communities and nations. Visioning for strategic plans to Education Reform have been developed in many countries. Education has been considered as the problem creators but at the same time problem solvers. It is very important to analyze the visions of any community in order to know the purposes and direction, key performance areas, goals and some strategies applied. Such developed countries as Unites States (States), Japan, Australia and New Zealand, and some organizations concerning to education development as UNESCO, UNDP and others are interest in visioning for School improvement plans. It is the United States that provides the leadership on education visioning to strategic plan of education improvement. It is the American principle vision that children, youths, and adults are considered the most important resources. Systematically preparing American people for the 21st century is very important vision by which strategic or school improvement plans are applied. These visions have been put into Education Reform Law under the title “Goals 2000 : educate America Act ” . Goals 2000 : educate America Act contains the following goals:- (1) School Readiness.- By the year 2000,all children in America start school ready to learn; (2) School Completion.- By the year 2000, the high school graduation rate will increase to at least 90 percent .; (3) Student Achievement and Citizenship.- By the year 2000, all students will leave grades 4, 8, 12 having demonstrate competency over challenging subject matters; (4) Teacher Education and Professional Development.- By the year 2000, the nation’s teaching force will have access to programs for their professional skills; (5) Mathematics and Science.- By the year 2000, United States student will be first in the world in mathematics and science achievement ; (6) Adult literacy and lifelong Learning.- By the year 2000,every adult American will be literate and possess the knowledge and skills necessary to compete in Global economy; (7) Safe, Discipline and Alcohol-and Drug-Free School.- By the year 2000, every school will promoted partnership that will increase parental involvement and participation in promoting the social, emotional, and academic growth of children. Moreover, it is intention of the Federal Government to motivate every state to enact its own law on systematic education reform which emphasizes the decentralization of schooling to the local administration especially the schools. Every school should be the partnership with the collage or university in the area. Japan’s education vision can be seen from the standpoints of National Council on Educational Reform. This council proposed three important areas to be reformed. Those are: (1) More emphasis must be put on education of individuality, (2) Lifelong education must be emphasize for the Japanese society, and (3) Educational structures should be relevant to the current situation which inclines to be changeable especially on international education, culture, and sports. Information technology is another area to be more improved, including the promotion of research on science and non-formal education. It is the intention that tension should be released from bullying which is currently occurred in the schools. The promotion of higher education and private education institutions are being on process of implementation. South Korea’s visioning can be seen through the Presidential Commission on Education Reform. At least six areas of visioning have been laid down.- (1) the learner-oriented education; (2) diversification of education; (3) autonomous school operation; (4) freedom and equality; (5) Education using information technology; and (6) Excellence in education. Open system of education in terms of non-formal schooling is emphasized. Autonomous school community has been encouraged. Rote learning for university entrance has been decreased. Moreover, teaching competency has been promoted. Australia’s and New Zealand’s education visioning seem to be in same direction with the United States. Quality of education has been emphasized along with educational standards set, equal opportunity to access learning , learning, learner’s ability to compete at the national level. With the reading and writing and mathematics skills, scientific and technology knowledge. Educational visioning of the organization as UNESCO emphasize on - (1) opportunity to access to basic education of the member countries for children, youths, and adults; (2) emphasizing on literacy, ability, skills and attitude; (3) expanding basic education to include childhood education, quality and diversity of basic education responsive to people needs; (4) school environment conductive to learning is promoted; and (5) participation between government and private sectors are campaigned. Thailand Development Research Institute (TDRI) and United Nation Development Program which support the Basic and Occupational Education and Training Project (BOETP) are another organization that have some educational visions for Thailand due to its research findings: (1) access to kindergarten schooling; (2) quality of primary in difference areas; (3) enrollment ratio and difference quality in secondary education; labor market adjustment of school levers; (5) upgrading educational standard of the laborers; and (6) lack of flexibility and responsiveness in high education.

บรรณานุกรม :
กมล สุดประเสริฐ . (2540). การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กมล สุดประเสริฐ . 2540. "การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
กมล สุดประเสริฐ . "การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2540. Print.
กมล สุดประเสริฐ . การทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับวิสัยทัศน์การศึกษาในอนาคต. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2540.