ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ
นักวิจัย : วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ
คำค้น : environmental management , hazardous chemicals , hazardous waste management , hazardous wastes , laboratory chemical management , laboratory waste management. , toxic wastes , การจัดการของเสียอันตราย , การจัดการของเสียอันตรายในห้องปฏิบัติการ , การจัดการสารเคมีในห้องปฏิบัติการ , การจัดการสิ่งแวดล้อม , วัตถุมีพิษ , สารเคมีอันตราย
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2543
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4030011 , http://research.trf.or.th/node/961
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัย ด้านการจัดการสิ่งแวดล้อม และวัตถุอันตราย มหาวิทยาลัยขอนแก่น มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาระบบการจัดการด้านสิ่งแวดล้อม และวัตถุอันตราย โดยครอบคลุมการสำรวจและรวบรวมข้อมูลด้านวัตถุอันตราย (สารเคมีและของเสีย อันตราย)การพัฒนาระบบฐานข้อมูล เพื่อติดตามความเคลื่อนไหวของวัตถุอันตรายตั้งแต่เข้ามาจน กระทั่งออกไป การบำบัดของเสียอันตรายและจัดทำระบบช่วยเหลือฉุกเฉินด้านวัตถุอันตราย โดย มหาวิทยาลัยขอนแก่นจะเป็นรูปแบบของการจัดการวัตถุอันตราย ซึ่งสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับ สถาบันการศึกษาต่าง ๆ ตลอดจนหน่วยงานภาครัฐและเอกชนตามความเหมาะสม จากการสำรวจข้อมูลระหว่างเดือนกรกฎาคม 2540 ถึง เมษายน 2541 ใน 14 คณะวิชา พบ ว่า มีแหล่งกำเนิดวัตถุอันตราย 31 แหล่ง จาก 56 แหล่งที่ทำการสำรวจ ใน 14 คณะวิชา คิดเป็นร้อย ละ 55.33 ประเภทของวัตถุอันตรายที่ใช้มากที่สุด คือ ของเหลวลุกติดไฟได้ คิดเป็นร้อยละ 90.32 รองลงมา คือ ก๊าซและสารเคมีอันตราย คิดเป็นร้อยละ 80.64 และ 77.42 ตามลำดับ คณะวิทยา ศาสตร์เป็นคณะที่มีการใช้วัตถุอันตรายมากที่สุด คือ 2,079 รายการ จาก 3,898 รายการ ที่มีการใช้ใน คณะ และคณะสาธารณสุขศาสตร์มีการใช้วัตถุอันตรายน้อยที่สุด คือ 115 รายการ จาก 122 รายการ ที่มีการใช้ในคณะ ชนิดและปริมาณก๊าซพบว่ามีการใช้ทั้งสิ้น 10 ชนิด ได้แก่ มีเทน อาเซตาลีน ไฮโดรเจน ฮีเลียม ออกซิเจน อาร์กอน ไนโตรเจน คาร์บอนไดออกไซด์ ไนตรัสออกไซด์ และก๊าซผสม โดยก๊าซไนโตรเจนมีการใช้มากที่สุดจำนวน 55 ถัง (45 กก./ถัง) รองลงมาคือ ก๊าซคาร์บอนมอนอก ไซด์ และออกซิเจน จำนวน 39 ถัง (45 กก./ถัง) สำหรับของเสียอันตรายจากห้องปฏิบัติการ พบว่า ของเสียที่เกิดขึ้น คือ สารละลายเคมีภายหลังการทดลองและปฏิบัติการ ของแข็ง และน้ำล้างอุปกรณ์ สำหรับการศึกษาลักษณะสมบัติน้ำเสียครอบคลุมเฉพาะค่าความเป็นกรดเป็นด่างและโลหะหนัก พบ ว่า ดัชนีคุณภาพน้ำเสียอยู่ในเกณฑ์มาตรฐานน้ำทิ้งอุตสาหกรรม ยกเว้นปรอท ซึ่งมีปริมาณที่เกิน เกณฑ์มาตรฐานน้ำทิ้งอุตสาหกรรม ส่วนระบบการจัดการ และการบำบัดของเสียอันตรายที่เกิดจาก ห้องปฏิบัติการในมหาวิทยาลัยขอนแก่น พบว่า โดยส่วนใหญ่ได้ถูกระบายลงสู่รางระบายน้ำรวม โดย ไม่ได้ผ่านกระบวนการบำบัด ยกเว้นภาควิชาเคมี คณะวิทยาศาสตร์ มีระบบบำบัดน้ำเสียโดยการใช้ วิธีการปรับสภาพให้เป็นกลางก่อนระบายลงสู่รางระบายน้ำทิ้ง ตะกอนที่เกิดขึ้นมีการนำไปจับโลหะ หนักโดยการหล่อกับซีเมนต์ (Stabilization) แล้วนำไปฝังกลบ ณ ที่ฝังกลบมหาวิทยาลัย ส่วนคณะ แพทยศาสตร์ มีเตาเผาขยะติดเชื้อซึ่งดำเนินการเผาขยะทุกวัน และภาควิชารังสี คณะแพทยศาสตร์ มี การเก็บรวบรวมของเสียรังสีต่าง ๆ ไว้แล้วนำส่งต่อไปยังสำนักงานพลังงานปรมาณูเพื่อสันติทำการ กำจัดต่อไป จากการศึกษาและสำรวจข้อมูลต่างๆ ได้มีการพัฒนาและจัดทำระบบฐานข้อมูลในชื่อ โปรแกรม HAZBASE-KKU ขึ้นเพื่อทราบความเคลื่อนไหวของวัตถุอันตรายในมหาวิทยาลัย พร้อมทั้ง ดำเนินการติดตั้งโปรแกรมและจัดทำ Home page เพื่อขยายเครือข่ายให้ครอบคลุมทั่วทั้ง มหาวิทยาลัย นอกจากที่กล่าวมาข้างต้นนี้แล้ว คณะผู้ศึกษาวิจัยได้ดำเนินการในส่วนของระบบการจัด การการป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินจากสารเคมีและวัตถุอันตราย โดยการสำรวจอุปกรณ์การดับ เพลิง เพื่อทราบชนิด ปริมาณ และความพร้อมในการใช้งาน พบว่า อุปกรณ์ดังกล่าวยังคงมีปริมาณ น้อยเมื่อเทียบกับห้องปฏิบัติการที่มีอยู่ ในส่วนความพร้อมของบุคลากร ทางคณะผู้ศึกษาวิจัยได้จัดให้ มีการอบรมสัมมนา และการฝึกปฏิบัติการในการป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินจากสารเคมีและวัตถุ อันตรายมีการจัดทำคู่มือการใช้สารเคมีอย่างปลอดภัยพร้อมทั้งรายชื่ออุปกรณ์ความปลอดภัย และ แผนช่วยเหลือฉุกเฉินที่มีการประสานงานกับหน่วยงานและโรงพยาบาลที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ หน่วยป้อง กันและบรรเทาสาธารณภัยเทศบาลนครขอนแก่น และโรงพยาบาลศรีนครินทร์ โดยสรุป โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัย ด้านการจัดการสิ่ง แวดล้อมและวัตถุอันตราย มหาวิทยาลัยขอนแก่น ได้ดำเนินการศึกษาวิจัยข้อมูลสารเคมีและวัตถุ อันตรายการจัดทำระบบฐานข้อมูล HAZBASE-KKU รวมถึงแผนการป้องกันและระงับเหตุฉุกเฉินจาก วัตถุอันตราย พร้อมทั้งได้เสนอให้มีการจัดตั้งหน่วยการจัดการวัตถุอันตรายขึ้นซึ่งประกอบด้วย 3 หน่วยงานย่อย ได้แก่ หน่วยงานระบบฐานข้อมูล หน่วยจัดการของเสียอันตรายจากห้องปฏิบัติการ และหน่วยช่วยเหลือฉุกเฉิน โดยมีคณะทำงาน 2 ระดับ คือ ระดับนโยบาย และระดับปฏิบัติการ โดย มีการแบ่งหน้าที่และความรับผิดชอบอย่างชัดเจน รูปแบบการจัดการดังกล่าวนี้ได้มีการนำเสนอต่อ มหาวิทยาลัยเพื่อจัดทำนโยบายและแผนงานของมหาวิทยาลัย จากนั้นทางมหาวิทยาลัยดำเนินการ นำเสนอต่อทบวงเพื่อจัดทำเป็นแผนและนโยบายแก่มหาวิทยาลัยอื่นๆ ต่อไป ในส่วนการขยายผลของ ภาครัฐสู่ภาคเอกชนนั้น สามารถดำเนินการได้โดยผ่านหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เช่น กระทรวงอุตสาห กรรม กรมควบคุมมลพิษ และสำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย เพื่อเป็นหน่วยงานกลางในการ ประสานความร่วมมือในการจัดการสารเคมีและวัตถุอันตรายภายในประเทศต่อไป Establishment of the Industry University Cooperative Research Center (IUCRC) for Hazardous and Environmental Management of Khon Kaen University is aimed at the development of hazardous substances management system including toxic chemicals and hazardous waste of the university. It includes a data base system of hazardous substances, disposal of hazardous waste, and an emergency response system. University will be the model of hazardous substance management. The model could be applied to other academic institutions, organizations in both public and private sectors, as appropriate. The data survey was carried out from July 1997 to April 1998 for 14 faculties. Thirty one sources of hazardous substances were found from 56 sources being equivalent to 55.53%. Types of the hazardous substances found were flammable liquids which was 90.32% of the buildings having hazardous substances, followed by gas and toxic chemicals being equal to 80.64% and 77.42% respectively. The Faculty of Science was the most hazardous substance utilizing source, ie. 2,079 items of hazardous substances from 3,898 items of chemicals used. The Faculty of Public Health was the lowest hazardous substance utilizing source, ie. 115 items of hazardous substances from 122 items of chemicals used. Ten types of gases were used, these include methane, acetylene, hydrogen, helium, oxygen, argon, nitrogen, carbon dioxide, nitrous oxide, and mixing gas. The most common gas type used was nitrogen (51 containers of 45 kg/container) followed by carbon dioxide (39 containers of 45 kg/container) and oxygen (31containers of 45 kg/container). Laboratory generated experimental laboratory waste, solid and wash water. Laboratory waste characteristics, including pH, and heavy metals were studied. The study indicated that most parameter content were within the effluent standard of the Ministry of Industry, except mercury content. Presently, most laboratories in Khon Kaen University do not have any laboratory waste management and hazardous waste treatment. Mostly, laboratory waste is poured down to the drain and discharged to the University sewer, except the Chemistry Laboratory. Chemistry laboratory waste is treated by separating experimental waste and washing water. Washing water is daily treated by neutralization prior to discharging to the sewer. The sludge is stabilized with lime and disposed to the disposal area provided in the University. For Srinakarin Hospital, the infectious waste is daily incinerated in an incinerator. The Department of Radiology will collect all radiological waste in the appropriate container which are sent to the Office of Atomic Energy for Peace for further treatment. In addition to the investigation of sources and quantity of hazardous substances, the data base system of hazardous substances was made by developing the program named HAZBASE-KKU to record types and quantity of hazardous chemicals used and hazardous waste generated in the laboratories. Moreover, the homepage of data base of hazardous substance was developed for data network of the University. An emergency response system for the laboratory was also developed by investigating the related facilities and equipments such as fire extinguishers, safety equipment, absorbing material used for chemical spills, etc. Mostly, these kinds of facilities and equipments are not only inadequate but also inefficient. Training of the emergency response system was implemented to the laboratory staffs and security guards in order to make them understand and for awareness encouragement. The laboratory safety system was made by making the manual of safety chemical use with the list of safety equipment. The emergency response plan was developed with the collaboration of the emergency unit of Srinakarin Hospital and the Khon Kaen Fire Brigade of Khon Kaen Municipality. In conclusion, the establishment project of IUCRC for hazardous waste management conducted the study of hazardous substance and waste investigation, data base system formation (HAZBASE-KKU) and emergency response plan. It is proposed to establish the Hazardous Substance Management Unit comprising of data base system, laboratory waste disposal, and emergency response. The action plan will be implemented through the committee, policy and acting committees. The model will be proposed to be the University’s plan. Then it will be proposed to the Ministry of University Affairs (MUA) to announce it as the MUA’s policy for all universities to implement the hazardous substance management. The hazardous management plan can be expanded to other public and private sectors through the network of relevant agencies such as the Ministry of Industry, the Pollution Control Department, etc, and the Thailand Research Fund in particular which is the initiating agency to support the establishment of an Industry University Cooperation Research Center for Hazardous and Environmental Management.

บรรณานุกรม :
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . (2543). โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . 2543. "โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . "โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2543. Print.
วันเพ็ญ วิโรจนกูฎ . โครงการจัดตั้งเครือข่ายศูนย์วิจัยร่วมอุตสาหกรรม-มหาวิทยาลัยด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมและวัตถุมีพิษ. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2543.