ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ
นักวิจัย : เสริมศิริ จันทร์เปรม
คำค้น : hairy root culture , micropropagation , plumbagin , Plumbago Indica L. , การขยายพันธุ์ , การเพาะเลี้ยงราก , สาร plumbagin , เจตมูลเพลิงแดง
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2552
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=PDF4380041 , http://research.trf.or.th/node/658
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

เจตมูลเพลิงแดง ( Plumbago indica L. ) เป็นพืชสมุนไพรพื้นบ้านของไทยที่นิยมใช้ส่วนของรากมาเป็นส่วนประกอบในยาไทยหลายขนาน ประกอบกับการปลูกในเชิงการค้ายังมีน้อยเนื่องจากใช้เวลาปลูกเลี้ยงนาน จึงมีการขุดเก็บรากจากป่า ทำให้ในอนาคตอาจเกิดการสูญพันธุ์ แนวทางการอนุรักษ์ทำได้โดยส่งเสริมให้มีการผลิตเป็นการค้ามากขึ้น ซึ่งการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเข้ามามีบทบาทในแง่ของการขยายพันธุ์ให้มีปริมาณมากพอสำหรับการผลิตเป็นการค้า นอกจากนี้การผลิตสารทุติยภูมิจากรากในสภาพเพาะเลี้ยงก็เป็นอีกแนวทางหนึ่งที่จะช่วยลดการขุดเก็บรากจากป่าธรรมชาติ การวิจัยนี้จึงมีวัตถุประสงค์ในเบื้องต้นคือ ศึกษาการขยายพันธุ์โดยวิธีการเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อเพิ่มปริมาณต้นพันธุ์ และการศึกษาการเพาะเลี้ยง hairy root ของเจตมูลเพลิงแดงเพื่อพัฒนาศักยภาพการผลิตสารทุติยภูมิเพื่อทดแทนสารจากธรรมชาติ ในการทดลองเพื่อขยายพันธุ์นั้นพบว่า เจตมูลเพลิงแดงสามารถขยายพันธุ์ได้ดีเมื่อนำส่วนของปลายยอด หรือส่วนของตาข้าง มาเพาะเลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่เติม BA 3 มิลลิกรัมต่อลิตร จะเกิดยอดขนาดเล็กจำนวนมาก ( สูงสุดถึง 201.6 ยอดต่อตาข้าง 1 ตา ) และยอดขนาดเล็กสามารถพัฒนาเป็นยอดที่สมบูรณ์เมื่อเพาะเลี้ยงในอาหาร MS ที่มี BA 1 มิลลิกรัมต่อลิตร และออกรากได้ดีพร้อมที่จะนำออกปลูกในสภาพธรรมชาติได้เมื่อเพาะเลี้ยงในอาหารสูตร MS ที่ไม่เติมสารควบคุมการเจริญเติบโต ในส่วนของการเพาะเลี้ยง hairy root นั้น จากการวิจัยพบว่า Agrobacterium rhizogenes สายพันธุ์ ATCC 13332 สามารถชักนำให้ต้นเจตมูลในสภาพปลอดเชื้อเกิดลักษณะ hairy root ได้ดี และ hairy root ที่ได้สามารถนำมาเพาะเลี้ยงให้เจริญในสภาพที่ไม่ได้รับสารควบคุมการเจริญเติบโตชนิดใดเลย ซึ่งสภาพที่เหมาะสมที่สุดสำหรับการเจริญเติบโตของ hairy root คือ อาหารเหลวสูตร B5 ในสภาพมืด และเมื่อวิเคราะห์ปริมาณสาร plumbagin ซึ่งเป็นสารทุติยภูมิที่สำคัญในรากเจตมูลเพลิงแดง พบว่ารากเพาะเลี้ยงมีการผลิตสารดังกล่าวเช่นเดียวกับรากในธรรมชาติ อย่างไรก็ตามปริมาณสารต่อน้ำหนักแห้งรากยังน้อยกว่าการผลิตได้จากรากธรรมชาติ โดยพบว่าสภาพเพาะเลี้ยงที่ให้ปริมาณสารสูงสุดคือ สูตรอาหาร B5 เลี้ยงในสภาพอาหารแข็งในที่มืด อย่างไรก็ตามแม้ว่าการผลิตสารจาก hairy root จะยังต่ำกว่าในธรรมชาติ แต่มีข้อพิจารณาคือได้ผลเร็วกว่า นอกจากนี้ยังอาจใช้เทคนิคการเพาะเลี้ยงร่วมกับสารกระตุ้นบางอย่างซึ่งมีรายงานในต่างประเทศว่าสามารถกระตุ้นให้เนื้อเยื่อพืชในสภาพเพาะเลี้ยงสร้างทุติยภูมิได้มากกว่าธรรมชาติ ซึ่งเป็นแนวทางที่น่าสนใจศึกษาวิจัยต่อไป Plumbago indica L. is one of the important Thai medicinal plants. Root of this plant have been extensively used in folk medicine. Commercial plantation of P.indica still not so attractive due to it’s long planting duration. Roots collecting from forest habitat in high quantity year round may lead to the endanger of this specie. The conservation criterias can be devided into 2 ways , firstly encourage commercial plantation in which micropropagation can plays role in the adequate quantity propagule production. The in vitro production of secondary of secondary metabolite from root culture is the second criteria. Thus , in the research , high efficiency procedures for P. indica micropagation and invitro production of plumbagin, the main secondary metabolite in P.indica, from hairy root culture were aimed. The micropropagation results demonstrated that up to 201 shootlets can be regenerated from a single axicillary bud when culture in MS medium supplemented with 3 mg/I BA. The developed multiple shoots can be fully developed into normal shoots when cultured on MS+1 mg/l BA and can be rooted in MS medium prior to ex vitro transplanting. For hairy root culture, it was revealed that Agrobacterium rhizogenes ‘ ATCC 13332 ‘ can effectively induced hairy root in P.indica. The hairy root , then , can be cultured in which the best conditions for root growth were liquid B5 medium in dark condition. However, the highest plumbagin content of hairy root culture was obtained from solid B5 medium in dark condition. The plumbagin content in hairy root, however , revealed the lower quantity compared to the root collected from plant grown in nature. Nonetheless, hairy root still be the interest due to its as turnover rate of every month compared to the natural grown plant of 3 years harvested. The high potential of using elicitors for overproduction in hairy root culture is also one of the technigues that, in theory , can effectively employed. These ideas will be largeted for future research of hairy root culture for secondary metabolite production.

บรรณานุกรม :
เสริมศิริ จันทร์เปรม . (2552). การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เสริมศิริ จันทร์เปรม . 2552. "การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เสริมศิริ จันทร์เปรม . "การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2552. Print.
เสริมศิริ จันทร์เปรม . การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อ hairy root ของเจตมูลเพลิงแดง (Plumbago indica L.) เพื่อผลิตสารทุติยภูมิ. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2552.