ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน
นักวิจัย : ธมลวรรณ ส่วนอรุณสวัสดิ์
คำค้น : Diabetes Mellitus , muscle glucose transporter , Stevia rebaudiana , stevioside
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2545
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=PDF4380016 , http://research.trf.or.th/node/637
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ในการศึกษาวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาผลและกลไกของส่วนสกัดหญ้าหวานและสติวิโอ ไซด์ต่อระดับน้ำตาลในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน การวิจัยจะใช้หนูขาวพันธุ์ Wistar น้ำหนัก 150-180 กรัม การทดลองจะแบ่งหนูเป็น 6 กลุ่ม โดย3 กลุ่มแรกจะเป็นหนูปกติที่ได้รับการป้อนน้ำกลั่น หรือสติวิโอไซด์ (0.25 กรัม/กิโลกรัมน้ำหนักตัว/วัน) หรือส่วนสกัดหญ้าหวานที่มีปริมาณสติวิโอไซด์เท่า กับหนูที่ได้รับสติวิโอไซด์ (4.66 กรัม/กิโลกรัมน้ำหนักตัว/วัน) นาน 8 สัปดาห์ หนูอีก 3 กลุ่มจะเป็นหนู เบาหวานที่ทำการทดลองเหมือนหนูปกติ 3 กลุ่มแรก ทุกสัปดาห์หลังงดอาหาร 1 คืน จะเจาะเลือดจาก หางหนูและเก็บปัสสาวะเพื่อวัดปริมาณกลูโคส เมื่อครบ 8 สัปดาห์จะทำการเก็บเลือดเพื่อตรวจหาระดับ อินซูลินในซีรั่มและกลูคากอนในพลาสมา รวมทั้งแยกกล้ามเนื้อกระบังลมหนูออกมาเพื่อศึกษาการนำ กลูโคสเข้าเซลล์กล้ามเนื้อในภาวะที่ใส่และไม่ใส่อินซูลินใน incubation medium โดยใช้ 2 deoxy-D-[3H]- glucoseและ [14C]-manitol ผลการทดลองพบว่าสติวิโอไซด์เพิ่มระดับน้ำตาลในเลือดหนูปกติ (P< 0.05) ในช่วงสัปดาห์ที่ 3-6 หลังจากนั้นระดับน้ำตาลยังสูงเล็กน้อยแต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ สติวิโอไซด์ไม่มี ผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดของหนูเบาหวาน ส่วนสกัดหญ้าหวานไม่มีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดของหนู ปกติแต่ลดระบน้ำตาลในเลือดหนูเบาหวานได้เล็กน้อยแต่ไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ หนูเบาหวานที่ป้อนสติวิ โอไซด์จะมีการเพิ่มการขับทิ้งกลูโคสในปัสสาวะในสัปดาห์ที่ 2-4 (P<0.05) ส่วนสกัดหญ้าหวานที่ให้แก่ หนูเบาหวานไม่มีผลต่อการขับทิ้งกลูโคสในปัสสาวะ หลังจากให้สติวิโอไซด์หรือส่วนสกัดหญ้าหวานแก่ หนูปกติระดับอินซูลินและกลูคากอนไม่มีการเปลี่ยนแปลงแต่ระดับอินซูลินจะเพิ่มขึ้น(P<0.05)ในหนูเบา หวาน ระดับกลูคากอนในหนูเบาหวานที่ได้รับส่วนสกัดหญ้าหวานจะลดลงสู่ระดับปกติ(P<0.01) ใน ภาวะที่ไม่ใส่อินซูลินใน incubation medium ปริมาณกลูโคสเข้าเซลล์กล้ามเนื้อกระบังลมไม่เปลี่ยนแปลง ในหนูปกติที่ได้รับสติวิโอไซด์หรือส่วนสกัดหญ้าหวานแต่จะเพิ่มขึ้น(P<0.01)ในกล้ามเนื้อกระบังลมของ หนูเบาหวานที่ได้รับสติวิโอไซด์ ในภาวะที่ใส่อินซูลินปริมาณกลูโคสที่เข้ากล้ามเนื้อกระบังลมจะลดลงทั้ง ในหนูปกติและหนูเบาหวานที่ได้รับสติวิโอไซด์เมื่อเทียบกับหนูปกติที่ได้รับน้ำกลั่น แต่จะไม่เปลี่ยนแปลง ในหนูปกติและหนูเบาหวานที่ได้รับส่วนสกัดหญ้าหวาน จากผลการทดลองสรุปได้ว่าในหนูปกตินั้นระดับ น้ำตาลในเลือดจะเพิ่มขึ้นเมื่อได้รับสติวิโอไซด์แต่จะไม่เปลี่ยนแปลงเมื่อหนูได้รับส่วนสกัดหญ้าหวาน ใน ขณะที่สติวิโอไซด์ไม่มีผลต่อระดับน้ำตาลในเลือดของหนูเบาหวานแต่ส่วนสกัดหญ้าหวานสามารถลด ระดับน้ำตาลในเลือดหนูเบาหวานได้เล็กน้อย แสดงว่าความสามารถในการลดระดับน้ำตาลโดยส่วนสกัด หญ้าหวานไม่ใช่เป็นผลมาจากฤทธ์ของสติวิโอไซด์ การลดการตอบสนองของกล้ามเนื้อต่ออินซูลินในการ นำกลูโคสเข้าเซลล์น่าจะเป็นกลไกหลักที่ทำให้หนูปกติที่ได้รับสติวิโอไซด์มีระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น แม้สติวิโอไซด์เหนี่ยวนำให้มีการหลั่งอินซูลินเพิ่มขึ้นได้ในหนูเบาหวานแต่เนื่องจากมีการลดการตอบ สนองต่ออินซูลินในการนำกลูโคสเข้าเซลล์จึงเป็นเหตุให้ระดับน้ำตาลในเลือดหนูเบาหวานที่ได้รับสติวิโอ ไซด์ไม่มีการเปลี่ยนแปลง แม้ว่าหนูเบาหวานที่ได้รับส่วนสกัดหญ้าหวานจะมีระดับอินซูลินเพิ่มขึ้นและมี การลดระดับกลูคากอนในเลือดโดยที่การตอบสนองของกล้ามเนื้อต่ออินซูลินในการนำกลูโคสเข้าเซลล์ยัง ปกติ แต่พบว่าระดับน้ำตาลในเลือดลดลงเพียงเล็กน้อยอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิต ข้อเสนอแนะ : น่าจะได้มีการศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับกลไกอื่นๆที่มีผลต่อระดับกลูโคสในเลือดในภาวะที่ ให้ส่วนสกัดหญ้าหวานและสติวิโอไซด์ เช่น การเปลี่ยนแปลงของ transporter ในการขนส่งกลูโคสใน อวัยวะอื่นๆ เช่น ตับ, กล้ามเนื้อชนิดอื่น, เนื้อเยื่อไขมันเนื่องจากเป็นอวัยวะสำคัญในการนำกลูโคสเข้า เซลล์ รวมทั้งน่าจะได้ศึกษาการเปลี่ยนแปลงของฮอร์โมนอื่นๆที่มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด และเอ็นไซม์ในตับที่มีผลเปลี่ยนแปลงสารอาหาร ซึ่งจะมีผลต่อการเข้า-ออกของกลูโคสในกระแสเลือด The present experiment was conducted to study the effect and mechanisms of action of stevioside (SVS) and Stevia rebaudiana (Stevia) on the plasma glucose level (PG) in diabetic rats. Male Wistar rats weighting between 150-180 g were used. Six groups of rats were estrablished. The first three groups were normal rats daily fed with distilled water, SVS (0.25 g/KgBW) or Stevia (4.66 g/KgBW) at the dose containing of SVS similar to that of rats fed with SVS. The other three groups were diabetic rats treated with the same manner as the normal rats. PG and urinary glucose excretion (UG) were determined once a week. After 8 weeks of feeding, serum insulin and plasma glucagon concentrations were evaluated. Diaphragm muscle was also isolated to determine glucose uptake using 2-deoxy-D-[3H]- glucose and [14C]-manitol in the presence or absence of insulin in incubation medium. The results show that SVS significantly raised PG during the 3-6 weeks (P<0.05) in normal rats. After that, PG was still high but the level was not significantly different from the normal control rats. There was no significant change of PG in diabetic rats fed with SVS was apparent. Stevia had no effect on PG in the normal rats whereas it reduced PG in diabetic rats but the level was not significantly different from the normal diabetic rats. UG was increased during 2- 4 weeks of diabetic rats fed with SVS (P<0.05) whereas it was not changed throughout 8 weeks in diabetic rats fed with Stevia. Serum insulin and plasma glucagon level were not significantly altered in normal rats fed with either SVS or Stevia. Serum insulin was potentiated in diabetic rats fed with SVS or Stevia (P<0.05). Stevia normalized plasma glucagon level in diabetic rats (P<0.01). In an absence of insulin in incubation medium, both SVS and Stevia had no effect on glucose uptake by isolated diaphragm of normal rats but SVS significantly raised glucose uptake in diabetic rats (P<0.01). During the presence of insulin, glucose uptake by isolated diaphragm was significantly depressed in both normal (P <0.01) and diabetic rats (P<0.05) fed with SVS. Stevia feeding had no significant effect on glucose uptake by isolated diaphragm in both normal and diabetic rats. It can be concluded that SVS raised PG whereas Stevia had no significant action on PG in normal rats. In diabetic rats, SVS had no influence on PG whereas Stevia slightly reduced PG, indicating that the hypoglycemic effect of Stevia in diabetic rats is not due to the action of SVS. A decrease of insulin-induced glucose uptake seems to be an important factor to raise PG in normal rats fed with SVS. Though SVS potentiated insulin released in diabetic rats fed with SVS, a depression of insulin-induced glucose uptake was also apparent, causing no significant change of PG. Diabetic rats fed with Stevia showed an improvement of insulin release and normalization of the glucagon level without change of muscle response to insulin. However, PG in diabetic rats fed with Stevia was slightly reduced.

บรรณานุกรม :
ธมลวรรณ ส่วนอรุณสวัสดิ์ . (2545). กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธมลวรรณ ส่วนอรุณสวัสดิ์ . 2545. "กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธมลวรรณ ส่วนอรุณสวัสดิ์ . "กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2545. Print.
ธมลวรรณ ส่วนอรุณสวัสดิ์ . กลไกการออกฤทธ์ของสติวิโอไซด์และส่วนสกัดหญ้าหวานต่อการลดระดับน้ำตาลกลูโคสในเลือดหนูที่เหนี่ยวนำให้เป็นเบาหวาน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2545.