ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี
นักวิจัย : ปรารถนา จันทรุพันธุ์
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2542
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=56834
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ในการศึกษาความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่และชุมชนประมงที่บ้านเกาะจิก จังหวัดจันทบุรี พบว่า ระบบความเชื่อในเจ้าแม่มีความเชื่อมโยงกับกลุ่มคนที่อาศัยอยู่ ซึ่งประกอบด้วยชาวจีน กลุ่มใหญ่และชาวไทยที่มาจากหลายแห่ง เมื่อมาอยู่ร่วมกันต่างก็ต้องปรับตัวเข้าหากันเพื่อ ความเป็นปึกแผ่นและมั่นคงของชุมชน เนื่องจากเกาะจิกเป็นชุมชนประมงขนาดเล็กที่ยังต้อง พึ่งพิงธรรมชาติ ทั้งในด้านระบบเศรษฐกิจและลักษณะทางสภาพแวดล้อมที่เป็นเกาะ สิ่งยึด เหนี่ยวของชาวบ้านที่เป็นทั้งกำลังใจและเป็นทั้งเครื่องหมายแสดงความเป็นพวกพ้องของกลุ่ม ของตนก็คือ เจ้าแม่เกาะจิก ความเชื่อของทั้งสองกลุ่มต่างประสานและเข้ากันได้ดีในความเชื่อเจ้าแม่เกาะจิก กลายเป็นเจ้าที่ประจำเกาะ และเป็นทั้งเทพธิดาที่คอยดูแลชาวประมง พัฒนาการของความเชื่อเจ้าแม่เกาะจิกจะสอดรับรับพัฒนาการทางเศรษฐกิจ เมื่อระบบ เศรษฐกิจของชุมชนมีการขยายตัว ก็จะเป็นช่วงที่ความเชื่อในเจ้าแม่ถูกนำเสนอออกไปต่อชุมชน อื่น ว่าเป็นผู้ผลักดันให้เศรษฐกิจของชุมชนเจริญก้าวหน้า แสดงให้เห็นถึงอำนาจของความเชื่อ ในเจ้าแม่ มีบทบาทสูงต่อความรู้สึกของคนในชุมชน อันนำไปสู่การพัฒนารูปแบบการสร้างพิธีกรรม ขึ้นมาเพื่อเป็นการแสดงความขอบคุณต่อเจ้าแม่ หน้าที่แฝงของพิธีกรรมดังกล่าวยังมีส่วนใน การรวมคน สร้างความรู้สึกเป็นพวกพ้องให้คนในชุมชน และทำให้กลุ่มเครือญาติหรือเพื่อนฝูง ที่อยู่ที่อื่น มีโอกาสกลับมาร่วมพิธีและพบปะสังสรรค์กัน ความเชื่อในเจ้าแม่เกาะจิก มีการปรับตัวไปตามสภาพการทำมาหากินของชุมชน ตลอดจนจากการย้ายถิ่นของคนในชุมชน เพื่อ โอกาสในการศึกษาต่อ หรือออกไปทำงานอื่นนอกชุมชนมากขึ้น การเปลี่ยนแปลงที่เกี่ยวเนื่องกับ ความเชื่อในเจ้าแม่เกาะจิก มีการถ่ายทอดผ่านทางคนแก่หรือปู่ย่าตายายที่อยู่ในครัวเรือน พ่อแม่เองก็เป็นตัวแบบในการประกอบพิธีกรรมหรือแสดงออกถึงความศรัทธาให้ลูกเห็น จึงมีความ สืบเนื่องต่อกันมา แต่จะเปลี่ยนในด้านรูปแบบการประกอบพิธีกรรมต่าง ๆ มากกว่าจะเป็นการ เปลี่ยนแปลงในตัวความเชื่อ เพื่อให้เหมาะสมกับสถานการณ์ทางเศรษฐกิจ และวิถีชีวิตของชาว บ้านที่ยังอาศัยอยู่บนเกาะ สำหรับทบาทหน้าที่ของความเชื่อในเจ้าแม่เกาะจิก สามารถตอบสนองความต้องการของ ชาวบ้านทั้งในระดับปัจเจกบุคคล คือการตอบสนองความต้องการทางใจ รวมทั้งในระดับสังคม โดยทำหน้าที่ยึดเหนี่ยวคนในชุมชน สร้างความเป็นอันหนึ่งอันเดียวกัน กำหนดบทบาทที่เหมาะสม ให้กับชาวบ้าน รวมทั้งสร้างการยอมรับในสถานภาพและหน้าที่ของแต่ละกลุ่มทางสังคม ซึ่งสามารถ ลดความขัดแย้งในชุมชนได้ ขณะเดียวกันยังทำให้เกิดความเข้าใจอันดีกับชาวบ้านในด้านบทบาท ทางเพศอีกด้วย

บรรณานุกรม :
ปรารถนา จันทรุพันธุ์ . (2542). ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ปรารถนา จันทรุพันธุ์ . 2542. "ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
ปรารถนา จันทรุพันธุ์ . "ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2542. Print.
ปรารถนา จันทรุพันธุ์ . ความเชื่อเกี่ยวกับเจ้าแม่ในชุมชนประมง : กรณีศึกษา เจ้าแม่เกาะจิก จังหวัดจันทบุรี. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2542.