ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว

หน่วยงาน ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว
นักวิจัย : วลัยพร ทองเจริญบัวงาม
คำค้น : -
หน่วยงาน : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2540
อ้างอิง : http://www.thaithesis.org/detail.php?id=42099
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

เนื่องจากชูโดอีเฟดรีน (pseudoephedrine) มีสูตร โครงสร้างทางเคมีและฤทธิ์ทางเภสัชวิทยาคล้ายคลึงกับ แอมเฟตามีน (amphetamine) เป็นผลให้มีคุณสมบัติกระตุ้น ระบบประสาทส่วนกลาง จึงทำให้มีการศึกษาฤทธิ์ของยาที่มี ผลต่อพฤติกรรมโดย ใช้เทคนิค Drug discrimination และ ศึกษากลไกการออกฤทธิ์ต่อระบบประสาท โดยใช้การ ศึกษาการเก็บกลับของสารสื่อประสาทโดปามีน ([(3)H] -dopamine uptake) เทคนิคในการศึกษา Drug discrimination ทำได้โดยฝึกหนูขาวให้สามารถแยกความ รู้สึกภายในที่แตกต่างกันระหว่างแอมเฟตามีน และ น้ำเกลือ ภายหลังจากได้รับยาเข้าทางช่องท้อง ในขนาด 1 ม.ก./ก.ก. และ 1 ม.ล./ก.ก. ตามลำดับ หนูขาวจะถูกฝึกในกดคานใด คานหนึ่ง (มี 2 คาน ในกรง) เรียกคาดนั้นว่า คานแอมเฟตามีน และ คานน้ำเกลือเมื่อหนูขาวได้รับแอมเฟตามีน จะถูกฝึกให้ กดคานแอมเฟตามีน และเมื่อหนูขาวได้รับน้ำเกลือจะถูกฝึก ให้กดคานน้ำเกลือ เมื่อหนูขาวกดคานได้ถูกต้องจะได้รับ อาหารเป็นรางวัล ด้วยวิธีการฝึกดังกล่าว จะทำให้หนู เรียนรู้ที่จะจำแนกชนิดของยา ผลการทดลองพบว่าหนูขาว เลือกกดคานน้ำเกลือมากกว่าคานแอมเฟตามีนเมื่อได้รับ ชูโดอีเฟดรีนขนาด 10 ม.ก/ก.ก หนูขาวเลือกกดคานน้ำเกลือ และคานแอมเฟตามีนจำนวนใกล้เคียงกัน เมื่อเพิ่มขนาดเป็น 20 ม.ก./ก.ก. และหนูขาวส่วนใหญ่เลือกกดคานแอมเฟตามีน เมื่อเพิ่มขนาดเป็น 40 ม.ก./ก.ก. แสดงว่าหนูขาวมีความ รู้สึกคล้ายคลึงกับเมื่อได้รับแอมเฟตามีนเมื่อเพิ่มขนาดของ ชูโดอีเฟดรีน ในทางตรงกันข้าม เมื่อหนูขาวได้รับไดอะซีแปม (diazepam) ซึ่งออกฤทธิ์ตรงกันข้ามกับแอมเฟตามีน พบว่า หนูขาวทั้งหมดเลือกกดคานน้ำเกลือ และเนื่องจาก ชูโดอีเฟดรีนออกฤทธิ์ต่อทั้งระบบประสาทส่วนกลาง และระบบ ประสาทส่วนปลาย ดังนั้นเพื่อทดสอบว่า ฤทธิ์ของชูโดอีเฟดรีน ที่คล้ายคลึงกับแอมเฟตามีนเกิดต่อระบบประสาทส่วนกลาง หรือ ส่วนปลาย การศึกษาครั้งนี้จึงใช้ เฟนนิลอีฟริน (phenylephrine) ซึ่งมีฤทธิ์จำเพาะต่อระบบประสาทส่วนปลาย เพื่อทดสอบฤทธิ์ดังกล่าว พบว่าเมื่อหนูขาวได้รับฟินิลอีฟรีน ตั้งแต่ขนาด 0.2 ถึง 0.8 ม.ก./ก.ก. หนูขาวทั้งหมดเลือก กดคานน้ำเกลือ สรุปไดัว่าชูโดอีเฟดรีนในขนาดที่สูงมีฤทธิ์ ต่อระบบประสาทส่วนกลางคล้ายแอมเฟตามีน แต่เมื่อหนูขาว ได้รับ SCH23390 (0.3 ม.ก./ก.ก.) ซึ่งเป็นตัวปิดกั้นตัว ต้อนรับสื่อประสาทโดปามีน ชนิด D(,1) ก่อนที่จะได้รับ น้ำเกลือ แอมเฟตามีน หรือชูโดอีเฟดรีนพบว่าหนูขาวกด คานน้อยลงถึงไม่กดคานเลย ทำให้ไม่สามารถแปลผลได้ว่า ชูโดอีเฟอรีนมีกลไกการออกฤทธิ์ผ่านเซลล์ประสาทโดปามีน ดังนั้น จึงทำให้มีการศึกษากลไกการออกฤทธิ์ของชูโดอีเฟดรีน โดยใช้การศึกษาทางประสาทเคมีในการเก็บกลับของ สารสื่อระสาทโดปามีน ในสมองส่วน Striatum และ Nucleus accumbens ในหนูขาว พบว่าชูโดอีเฟดรีน ยับยั้ง การเก็บกลับของสารสื่อประสาท โดปามีน ทั้งในสมองส่วน Striatum และ Nucleus accumbens การทดลองนี้ ได้เปรียบเทียบกับแอมเฟตามีน พบว่า ชูโดอีเฟดรีนจะสามารถ ยับยั้งการเก็บกลับของสารสื่อประสาทโดปามีนเท่ากับ แอมเฟตามีน ต้องใช้ความเข้มข้นมากกว่าแอมเฟตามีนเป็น 156 เท่าที่บริเวณ striatum และ 180 เท่าที่บริเวณ nucleus accumbens แสดงให้เห็นว่า potency การออก ฤทธิ์ยับยั้งการเก็บกลับของสารสื่อประสาทโดปามีนของ ชูโดอีเฟดรีนเป็นรองกว่าแอมเฟตามีน จากการศึกษาทางพฤติกรรมและทางประสาทเคมี แสดงให้เห็นว่าชูโดอีเฟดรีนในขนาดที่สูงมีฤทธิ์คล้าย แอมเฟตามีน โดยมีกลไกการออกฤทธิ์ยับยั้งการเก็บกลับ ของสารสื่อประสาทโดปามีนในสมองเหมือนแอมเฟตามีน แต่มี potency ต่ำกว่าแอมเฟตามีนมาก ดังนั้น ผลการวิจัย ครั้งนี้มีประโยชน์ในการนำไปสู่การพิจารณาพฤติกรรมการใช้ ยาในทางที่ผิดเหมือนแอมเฟตามีนต่อไป

บรรณานุกรม :
วลัยพร ทองเจริญบัวงาม . (2540). การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว.
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
วลัยพร ทองเจริญบัวงาม . 2540. "การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว".
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย.
วลัยพร ทองเจริญบัวงาม . "การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว."
    กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย, 2540. Print.
วลัยพร ทองเจริญบัวงาม . การศึกษาพฤติกรรมและประสาทเคมีของชูโดอีเฟดรีนในหนูขาว. กรุงเทพมหานคร : ฐานข้อมูลวิทยานิพนธ์ไทย; 2540.