ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก
นักวิจัย : นาฎสุดา ภูมิจำนงค์
คำค้น : climate , Dendrochronology , Teak , วงปีกไม้กับการศึกษาเหตุการณ์ในอดีต , สภาพภูมิอากาศ , ไม้สัก
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2543
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=PDF4080028 , http://research.trf.or.th/node/504
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเชียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สักมีวัตถุประสงค์ ของการศึกษาอยู่ห้าข้อ คือ 1) เพื่อสร้างและขยายกราฟเส้นดัชนีวงปีของไม้สัก (Teak Chronology Index) 2) เพื่อศึกษาการตอบสนองความกว้างวงปีของไม้สักต่อปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิ (Climate Growth Response) 3) เพื่อสร้างเส้นภูมิอากาศในอดีต (Reconstruction Climate) 4) เพื่อเปรียบเทียบสภาพภูมิอากาศในอดีตและลักษณะการเจริญเติบโตไม้สักในแหล่งกำเนิดที่ต่างกัน ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ และ 5) เพื่อได้ข้อมูลพื้นฐานสำหรับการพัฒนาและปรับปรุงการเพิ่มผล ผลิตป่าสักธรรมชาติและการปลูกสร้างสวนป่าสักต่อไป การศึกษาครั้งนี้ได้เลือกพื้นที่ป่าสักของประเทศไทยและของพม่า ในประเทศไทยพื้นที่ ศึกษาครอบคลุมบริเวณภาคเหนือตอนล่างได้แก่ อุทยานแห่งชาติแม่วงก์อยู่ในจังหวัด นครสวรรค์ และตาก และอุทยานแห่งชาติ คลองวังเจ้า อยู่ในจังหวัดตาก และจังหวัดกำแพงเพชร ส่วนภาค เหนือตอนบนได้แก่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าลุ่มน้ำปาย จังหวัดแม่ฮ่องสอน รวมจำนวนตัวอย่างทั้งหมด 183 ต้น สำหรับพื้นที่ศึกษาในประเทศพม่าได้แก่ป่าสักในเขตชุ่มชื้น( Seinye Research Station) ป่าสักในเขตแห้งแล้ง (Moswe Research Station) และป่าสักภาคเหนือตอนล่าง (Pyinoolwin Reserve Forest) จำนวนตัวอย่างทั้งหมด 187 ต้น ตัวอย่างทั้งหมดจะได้นำมาศึกษาโดยใช้วิธีการ ศึกษาด้านวงปีที่ได้ประยุกต์มาใช้ศึกษากับไม้สักหลายด้าน เช่น การศึกษาความสัมพันธ์กับสภาพ ภูมิอากาศ (Dendroclimatology)การติดตามการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศป่าเบญจพรรณ (Dendroecology)ผลกระทบของก็าซซัลเฟอร์ไดออกไซด์กับความกว้างวงปี (Dendrotoxicology) การตอบสนองของสภาพภูมิอากาศต่อปัจจัยทางกายวิภาคของไม้สัก (Vessel Chronology) การใช้ ความกว้างวงปี และปัจจัยทางกายวิภาค เพื่อสร้างเส้นน้ำฝนและอุณหภูมิ ผลการศึกษา สามารถสร้างเส้นดัชนีไม้สักของประเทศไทยขึ้นมาใหม่ 11 เส้น ซึ่งเส้นดัชนีที่ ยาวที่สุดย้อนหลังไปได้ 255 ปี (ค.ศ. 1742-1996) ข้อมูลที่ได้จากผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าไม้สัก จากภาคเหนือตอนล่างปริมาณน้ำฝนเดือนกรกฏาคมและกันยายนมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความ กว้างของวงปีไม้สักและอุณหภูมิในเดือนสิงหาคมและกันยายนมีความสัมพันธ์เชิงลบ และไม้สักจาก ภาคเหนือตอนบนพบว่าปริมาณน้ำฝนในเดือนพฤษภาคม-กรกฎาคม มีความสัมพันธ์เชิงบวก และ อุณหภูมิมีความสัมพันธ์อย่างไม่มีนัยสำคัญกับความกว้างวงปี ในขณะเดียวกันลักษณะของท่อ ลำเลียงน้ำ ซึ่งเป็นปัจจัยทางกายวิภาคของไม้สัก (เช่น พื้นที่หน้าตัดของท่อลำเลียงน้ำ, ขนาดเส้น ผ่าศูนย์กลางของท่อลำเลียงน้ำ, ความหนาแน่นของท่อลำเลียงน้ำ, ศักย์ในการนำน้ำ) มีความ สัมพันธ์ในเชิงลบกับปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิ ดัชนีไม้สักจากพม่าได้สร้างขึ้นใหม่จำนวน 13 เส้นดัชนี ดัชนีไม้สักที่ยาวที่สุด 248 ปี (ค.ศ. 1750-1997) จากพื้นที่ Moswe Research Station ไม้สักจากพม่าตอบสนองต่อปริมาณน้ำฝนและ อุณหภูมิที่แตกต่างออกไปคือป่าสักในพื้นที่แห้งแล้งปริมาณน้ำฝนเดือนกันยายนและเดือนตุลาคมมี ความสัมพันธ์เชิงบวกกับความกว้างวงปีเช่นเดียวกับอุณหภูมิของเดือนกุมภาพันธ์ เมษายนและ พฤษภาคม ที่มีความสัมพันธ์เชิงบวก สำหรับไม้สักในพื้นที่ชุ่มชื้นพบว่า ปริมาณน้ำฝนมีความ สัมพันธ์อย่างไม่มีนัยสำคัญกับความกว้างวงปี ส่วนอุณหภูมิของเดือนกรกฏาคมและสิงหาคมมี ความสัมพันธ์เชิงบวกกับความกว้างวงปี และไม้สักจากบริเวณภาคเหนือตอนล่าง ปริมาณน้ำฝน เดือนเมษายนมีความสัมพันธ์เชิงบวกกับความกว้างวงปี ขณะที่อุณหภูมิของเดือนธันวาคมมีความ สัมพันธ์เชิงบวกกับความกว้างวงปี จากข้อมูลดัชนีของไม้สักและความสัมพันธ์ระหว่าง ความกว้างวงปีและลักษณะของท่อ ลำเลียงน้ำ กับปริมาณน้ำฝนและอุณหภูมิ ได้ถูกนำไปสร้างเส้นน้ำฝนระหว่างช่วงปี ค.ศ.1870-1991 (ย้อนหลัง 121 ปี) และเส้นอุณหภูมิช่วงปี ค.ศ. 1850-1991 (141 ปี) ซึ่งเมื่อพิจารณาการเปลี่ยน แปลงของปริมาณน้ำฝนและอุณภูมิย้อนหลังกลับไปในอดีตแล้วจะพบว่าจะมีการเปลี่ยนแปลงขึ้นลง ที่เป็นวัฎจักร ทุกๆ ประมาณ 15 ปี โดยการเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิจะมีวัฎจักรที่ชัดเจนและแน่ นอนมากกว่าการเปลี่ยนแปลงของปริมาณน้ำฝน สำหรับการศึกษาการเปลี่ยนแปลงระบบนิเวศของป่าเบญจพรรณโดยประยุกต์ใช้ปีดัชนี (pointer year) สรุปได้ว่าในอดีตการตัดไม้ในพื้นที่ศึกษาเป็นการใช้ประโยชน์ป่าไม้และที่ดินแบบตัด หมด (clear cutting system) ความกว้างของเส้นผ่าศูนย์กลางและอายุของไม้สักไม่ได้มีความ สัมพันธ์กัน สำหรับปริมาณซัลเฟอร์ไดออกไซด์มีผลทำให้ความกว้างของวงปีไม้สักลดลงอย่างชัด เจน นอกจากนี้ ผลการศึกษายังได้ให้ข้อเสนอแนะเกี่ยวกับการพัฒนาและปรับปรุงผลผลิตของป่า การปลูกป่าทดแทน และการปลูกสร้างสวนป่า เป็นต้น The Study on Palaeomonsoon Climate in Southeast Asia with Teak (Tectona grandis L.) has five objectives: 1) to construct and extend Teak chronology index; 2) to study climate growth responses between Teak tree-ring width and climate factors (rainfall and temperature); 3) to reconstruct a climate data set (rainfall and temperature) back to the past prior to Teak chronology index; 4) to compare climate condition and growth characteristics of Teak among South East Asia region; and 5) to develop and collect basic information for improvement and development of natural forest productivity and management of Teak forest. Northern part of Thailand and Myanmar were selected as study sites. In Thailand, samples were taken from 183 Teak trees in the areas included the upper and lower northern part of Thailand which covered Mae Wong National Park (Nakorn Sawan and Tak Provinces), Khlong Wang Chao National Park (Tak and Kampaeng Petch Provinces), and Pai Wildlife Sanctuary (Mae Hong Son Province). In Maynmar, samples from 187 Teak trees were collected from Seinye Research Station (humid Mixed-Deciduous forest), Moswe Research Station (arid Mixed-Deciduous Forest), and Pyinoolwin Reserve Forest (lower northern part of Myanmar). All samples were analyzed with various methods, which previously developed and applied for tree ring study or dendrochronology in Teak. The study included Dendroclimatology, Dendroecology, dendrotoxicology (impacts of Sulfur Dioxide), responses of climate factors to Teak vessel chronology, reconstruction of rainfall and temperature data with tree ring width and Teak vessel. The new 11 Teak Chronology Indices have been constructed. The longest index is 255 years during 1996-1742. The study reveals that, teak growth lower northern part of Thailand, rainfall in July and September is positively significant with the tree-ring width. Temperature in August and September showed negatively significant with the tree-ring width. Teak from upper northern part Thailand, rainfall in May-July are positively significant however temperature is not significant with the tree-ring width. In contrast, Teak vessel data (cross section area of vessel, vessel diameter, vessel density, and vessel conductive area) has negative correlation with Teak tree ring width. The new 13 Teak chronology Indices from Myanmar have been constructed. The longest teak chronology from Moswe Research Station is 248 year (1750-1997) Teak growth in arid area, rainfall in September- October are positively correlated with tree-ring width and temperature in February, April and May are positively significant with tree-ring width. Teak growth in humid area, only temperature in August and September are positively significant with the tree-ring width. And teak in the lower northern part of Myanmar, rainfall in April is positively significant with the tree-ring width and temperature in December is positively significant with the tree-ring width. Reconstruction climate graphs have been reconstructed from the Teak Chronology Indices, the correlation of tree ring width with rainfalls temperatures and Teak vessel. The graphs demonstrate rainfall during 1870-1991(121 years) and temperature during 1850-1991(141 years). Previously, the rainfall and temperature in the study area have fluctuated (up and down) with about 15-year cycle. The changing in temperature fluctuation is more precisely than the rainfall and can be observed easily. With using pointer year to indicate a changing in Mix-deciduous ecosystem in some specific periods, the study concludes that in the former time, people used "clear cutting system" to exploit forest products and landuse in the study sites. There is no correlation between a tree diameter and an age of Teak. Volume of Sulphur Dioxide has affected to a reduction of Teak tree ring width. Moreover, some recommendations for development of forest productivity, afforestation, and agroforestation are also discussed.

บรรณานุกรม :
นาฎสุดา ภูมิจำนงค์ . (2543). การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นาฎสุดา ภูมิจำนงค์ . 2543. "การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
นาฎสุดา ภูมิจำนงค์ . "การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2543. Print.
นาฎสุดา ภูมิจำนงค์ . การศึกษาสภาพภูมิอากาศในอดีตบริเวณเอเซียตะวันออกเฉียงใต้โดยไม้สัก. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2543.