ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์

หน่วยงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์
นักวิจัย : นิรมล เจริญหลาย, 2519-
คำค้น : ทองเจือ โสภิตศิลป์ , ลิเก
หน่วยงาน : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ร่วมงาน : สวภา เวชสุรักษ์ , อนุกูล โรจนสุขสมบูรณ์ , จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. คณะศิลปกรรมศาสตร์
ปีพิมพ์ : 2547
อ้างอิง : 9741768532 , http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/643
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิทยานิพนธ์ (ศศ.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547

วิทยานิพนธ์ฉบับนี้ มีจุดมุ่งหมายเพื่อศึกษาชีวประวัติ และกระบวนท่ารำของครูทองเจือ โสภิตศิลป์เพื่อให้เห็นถึงประวัติผลงานรวมถึงกระบวนท่ารำลิเกที่มีความสมบูรณ์แบบที่ครูทองเจือ โสภิตศิลป์ที่ได้รับการถ่ายทอดจากครูลิเกอาวุโส อันเป็นเอกลักษณ์เฉพาะตามแบบของครูทองเจือ โสภิตศิลป์โดยรวบรวมข้อมูลจากเอกสารทางวิชาการ การสัมภาษณ์ครูทองเจือ โสภิตศิลป์และบุคคลที่เกี่ยวข้อง ได้แก่ ลูกศิษย์ ผู้ร่วมแสดงในคณะ ผลการวิจัยพบว่าครูทองเจือ โสภิตศิลป์เป็นศิลปินที่มีความสามารถในด้านศิลปะการแสดงลิเกทั้งตัวพระเอก ตัวนางเอก ตัวกษัตริย์ และยังสามารถขับร้องเพลงไทยเดิม และเพลงออกภาษาที่ใช้ในการแสดงลิเกได้หลายเพลง ซึ่งเป็นเพลงที่หาฟังได้ยากในปัจจุบัน รวมทั้งผลงานด้านการประพันธ์ทั้งบทลิเกที่ใช้แสดง 68 เรื่อง และบทความทางวิชาการที่เกี่ยวข้องกับการแสดงลิเกอีกมากมาย จากการศึกษากระบวนท่ารำพบว่า ครูทองเจือ โสภิตศิลป์ เป็นศิลปินลิเกที่อนุรักษ์กระบวนท่ารำที่รับสืบทอดมาจากศิลปินลิเกอาวุโสหลายท่าน ได้แก่ 1) กระบวนท่ารำเพลงเชิดตัวพระและตัวนาง ถือได้ว่าเป็นกระบวนท่ารำที่มีความสำคัญสำหรับตัวแสดงที่เป็นกษัตริย์ ใช้แสดงเป็นเพลงแรกเมื่อตัวละครขึ้นเวที 2) กระบวนท่ารำเพลงเสมอ ตัวพระและตัวนาง เป็นกระบวนท่ารำที่มีความสำคัญเช่นเดียวกับเพลงเชิด แต่ใช้ประกอบการเดินทางในระยะทางใกล้ 3) กระบวนท่ารำเพลงโอด ตัวพระและตัวนาง ศึกษาพบลักษณะการรำที่เรียกว่า ดอกไม้ไหวเป็นลักษณะการรำสะดุ้งตัว ถือเป็นลักษณะเฉพาะที่สืบทอดจากครูเต็ก เสือสง่า 4) กระบวนท่ารำไม้รบไทย หรือไม้รบดาบ 5 ไม้ 5 กระบวนท่ารำไม้รบจีน หรือไม้รบทวน 7 ไม้ ซึ่งพบว่ากระบวนท่ารำบางท่า ลิเกคณะอื่นๆ ยังคงใช้แสดงอยู่ ส่วนลักษณะการแสดงกระบวนท่ารำไม้รบไทยและไม้รบจีนของครูทองเจือ โสภิตศิลป์ จะแสดงต่อเนื่องกันตั้งแต่ไม้รบที่ 1 ถึงไม้รบสุดท้าย ในแต่ละไม้รบจะมีกระบวนท่ารำหลัก 1 ท่าที่แตกต่างกันในแต่ละไม้และมีท่ารำเชื่อมที่เหมือนกันทุกไม้ ซึ่งกระบวนท่ารำเหล่านี้ไม่พบในการแสดงลิเกในปัจจุบัน ครูทองเจือ โสภิตศิลป์ เป็นทั้งนาฏยศิลปินและนักวิชาการ ที่มีบทบาทสำคัญอีกท่านหนึ่งต่อวงการลิเกในการอนุรักษ์และสืบทอดการแสดงพื้นบ้าน และสร้างสรรค์งานวรรณกรรมนาฏยศิลป์ให้เป็นที่ประจักษ์ในสังคมไทย

บรรณานุกรม :
นิรมล เจริญหลาย, 2519- . (2547). ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์.
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิรมล เจริญหลาย, 2519- . 2547. "ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์".
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
นิรมล เจริญหลาย, 2519- . "ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์."
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2547. Print.
นิรมล เจริญหลาย, 2519- . ชีวประวัติและกระบวนท่ารำลิเกของทองเจือ โสภิตศิลป์. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2547.