ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี

หน่วยงาน จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี
นักวิจัย : วาณี เอี่ยมศรีทอง
คำค้น : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่. คณะศึกษาศาสตร์ , การฝึกสอน , การนิเทศการศึกษา , ครู -- การผลิต
หน่วยงาน : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
ผู้ร่วมงาน : นิพนธ์ ไทยพานิช , จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. บัณฑิตวิทยาลัย
ปีพิมพ์ : 2529
อ้างอิง : 9745673137 , http://cuir.car.chula.ac.th/handle/123456789/17952
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วิทยานิพนธ์ (ค.ม.)--จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529

วัตถุประสงค์ของการวิจัย 1. เพื่อศึกษาสภาพและปัญหาในการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 2. เพื่อศึกษาความคาดหวังของอาจารย์นิเทศก์ อาจารย์พี่เลี้ยงและนักศึกษาฝึกสอน ที่มีต่อการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ 3. เพื่อเสนอแนะทางในการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ วิธีดำเนินการวิจัย ก. การเก็บรวบรวมข้อมูล ประชากรที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ผู้บริหารและคณะกรรมการดำเนินงานฝึกประสบการณ์วิชาชีพ จำนวน 9 คน อาจารย์นิเทศก์ จำนวน 22 คน อาจารย์พี่เลี้ยง จำนวน 170 คน และนักศึกษาฝึกสอน จำนวน 201 คน ซึ่งปฏิบัติงานนิเทศการฝึกสอนในภาคการศึกษาที่ 2 ปีการศึกษา 2526 รวมจำนวนทั้งสิ้น 402 คน เครื่องมือที่ใช้ในการรวบรวมข้อมูลประกอบด้วย แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์ โดยใช้แบบสอบถามสำหรับอาจารย์นิเทศก์ อาจารย์พี่เลี้ยง และนักศึกษาฝึกสอน ซึ่งในแบบสอบถามแบ่งเป็น 3 ส่วนคือ ส่วนที่หนึ่ง ถามสถานภาพของผู้ตอบเป็นแบบตรวจสอนและเติมคำ ส่วนที่สอง ถามสภาพการดำเนินงานและความคาดหวังเป็นแบบเลือกตอบและประเมินค่า ส่วนที่สาม ถามปัญหาอุปสรรคเกี่ยวกับการดำเนินงาน เป็นแบบประเมินค่าและปลายเปิด จำนวนแบบสอบถามที่ใช้วิเคราะห์รวม 337 ฉบับ คิดเป็นร้อยละ 85.75 ของแบบสอบถามที่ส่งไปทั้งหมด สำหรับแบบสัมภาษณ์ใช้ถามผู้บริหารและคณะกรรมการดำเนินงานฝึกประสบการณ์วิชาชีพ เป็นแบบสัมภาษณ์ที่สร้างคำถามเตรียมไว้ก่อน ข. การวิเคราะห์ข้อมูล วิเคราะห์โดยใช้ค่าสถิติ ความถี่สูงสุด และค่าร้อยละ ผลการวิจัย ข้อค้นพบที่ได้จากการวิจัย สรุปได้ดังนี้ 1. สภาพและปัญหาการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ 1.1 สถานภาพของบุคลากร อาจารย์นิเทศก์ส่วนใหญ่เป็นหญิง มีอายุระหว่าง 31-35 ปี มีวุฒิการศึกษาปริญญาโท มีประสบการณ์การสอนในระดับมัธยมศึกษา และระดับอุดมศึกษาระหว่าง 6-10 ปี และมีประสบการณ์การนิเทศนักศึกษาฝึกสอนระหว่าง 1-5 ปี อาจารย์นิเทศก์ทุกคนมีภาระงานสอนนักศึกษาและนักเรียนสาธิต เฉลี่ยสัปดาห์ละ 4-6 ชั่วโมง และ 6-10 ชั่วโมง ตามลำดับ และส่วนใหญ่รับผิดชอบนิเทศนักศึกษาฝึกสอนระหว่าง 21-30 คน อาจารย์พี่เลี้ยงส่วนใหญ่เป็นหญิง มีอายุระหว่าง 26-30 ปี มีมีวุฒิการศึกษาปริญญาตรี มีประสบการณ์การสอนในระดับมัธยมศึกษาระหว่าง 6-10 ปีและมีประสบการณ์การนิเทศนักศึกษาฝึกสอนระหว่าง 1-5 ปี อาจารย์พี่เลี้ยงจำนวนมากที่สุดมีชั่วโมงสอนสัปดาห์ละ 6-10 ชั่วโมง นักศึกษาฝึกสอนส่วนใหญ่เป็นหญิง มีอายุระหว่าง 21-25 ปีมีวุฒิเดิมก่อนเข้าการศึกษาต่อในคณะศึกษาศาสตร์คือ วุฒิ ปก. ศ. สูง มากที่สุด รองลงมาคือวุฒิ ม.ศ. 5 วุฒิอื่นและวุฒิ ปวส. ตามลำดับ จำนวนมากกว่าครึ่งหนึ่งเคยฝึกสอนหรือเคยสอนมาก่อน ส่วนใหญ่ได้ฝึกสอนตามวิชาเอกที่เรียน และได้สอนนักเรียนระดับมัธยมต้น สัปดาห์ละ 12-15 ชั่วโมง 1.2 สภาพการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอน 1.2.1. ด้านการวางแผนโครงการนิเทศการฝึกสอน มีการปฏิบัติอยู่ในเกณฑ์มาก เกี่ยวกับการเตรียมอาจารย์นิเทศก์ การบริการและการส่งเสริมอาจารย์นิเทศก์ และการกำหนดแนวทางปฏิบัติงานนิเทศให้อาจารย์พี่เลี้ยง มีการปฏิบัติอยู่ในเกณฑ์ปานกลาง เกี่ยวกับการกำหนดแนวทางปฏิบัติงานนิเทศให้อาจารย์นิเทศก์ และมีการปฏิบัติอยู่ในเกณฑ์น้อย เกี่ยวกับการจัดสรรและกำหนดคุณสมบัติอาจารย์นิเทศก์การเตรียมอาจารย์พี่เลี้ยง การกำหนดคุณสมบัติอาจารย์พี่เลี้ยง การบริการและการส่งเสริมอาจารย์พี่เลี้ยง การเตรียมนักศึกษาฝึกสอน การกำหนดคุณสมบัตินักศึกษาฝึกสอน และการบริการนักศึกษาฝึกสอน 1.2.2 ด้านการดำเนินการนิเทศการฝึกสอน การปฏิบัติอยู่ในเกณฑ์มาก เกี่ยวกับการนิเทศนักศึกษาฝึกสอน และการประเมินผลนักศึกษาฝึกสอน แต่มีการปฏิบัติอยู่ในเกณฑ์น้อย เกี่ยวกับการสัมมนาฝึกสอนและมีข้อสังเกตว่าอาจารย์พี่เลี้ยงมีส่วนร่วมการสัมมนาการฝึกสอนน้อย 1.3 ปัญหาในการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนที่สำคัญ ได้แก่ 1.3.1 อาจารย์นิเทศก์ไม่มีเวลาเพียงพอสำหรับนิเทศนักศึกษาฝึกสอนที่ฝึกสอนโรงเรียนห่างไกลจากคณะได้ครบถ้วนทั่วถึง และเวลาสำหรับการปรึกษาหารือกับอาจารย์พี่เลี้ยง 1.3.2. อาจารย์พี่เลี้ยง มีความเข้าใจเกี่ยวกับนโยบาย จุดมุ่งหมายในการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนไม่ชัดเจน 1.3.3 นักศึกษาฝึกสอน มีปัญหาการปรับตัวในระยะแรกของการฝึกสอน 1.3.4 ผู้บริหารและคณะกรรมการดำเนินงานฝึกประสบการณ์วิชาชีพ มีปัญหาเกี่ยวกับการดำเนินงานนิเทศคือ คณะฯ ไม่มีนโยบายที่ชัดเจน ภาระงานของอาจารย์นิเทศก์มีมากเกินไป การควบคุมการปฏิบัติงานงานนิเทศปฏิบัติได้ยาก การจัดยานพาหนะให้เพียงพอกับความต้องการของอาจารย์นิเทศก์ และการแจ้งข่าวสารล่าช้าไม่ทันเหตุการณ์ 2. ความคาดหวังต่อการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนคณะศึกษาศาสตร์ ของอาจารย์นิเทศก์ อาจารย์พี่เลี้ยง และนักศึกษาฝึกสอน 2.1 ด้านการวางแผนโครงการนิเทศการฝึกสอน ประชากรคาดหวังระดับสูง ให้มีการปฏิบัติเกี่ยวกับการเตรียมอาจารย์นิเทศก์ การบริการและการส่งเสริมอาจารย์นิเทศ การกำหนดแนวทางปฏิบัติงานนิเทศให้อาจารย์พี่เลี้ยง การเตรียมอาจารย์พี่เลี้ยง และการเตรียมนักศึกษาฝึกสอน นอกนั้นคาดหวังระดับปานกลาง ได้แก่ เกี่ยวกับการกำหนดแนวทางปฏิบัติงานนิเทศให้อาจารย์นิเทศก์ การจัดสรรและกำหนดคุณสมบัติอาจารย์นิเทศก์ การกำหนดคุณสมบัติอาจารย์พี่เลี้ยง การบริการและส่งเสริมอาจารย์พี่เลี้ยง การกำหนดคุณสมบัตินักศึกษาฝึกสอน และการบริการนักศึกษาฝึกสอน 2.2 ด้านการดำเนินการนิเทศการฝึกสอน ประชากรคาดหวังระดับสูงให้มีการปฏิบัติเกี่ยวกับการนิเทศนักศึกษาฝึกสอน คาดหวังระดับปานกลาง เกี่ยวกับการสัมมนาการฝึกสอน สำหรับการประเมินผลนักศึกษาฝึกสอน อาจารย์นิเทศก์คาดหวังระสูง แต่อาจารย์พี่เลี้ยงคาดหวังระดับปานกลาง 3. ข้อเสนอแนะในการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ มีดังนี้ คือ 3.1 เกี่ยวกับการวางแผนโครงการนิเทศการฝึกสอน 3.1.1 ควรกำหนดนโยบายและจุดมุ่งหมายการดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนไว้ชัดเจน และชี้แจงบุคคลที่เกี่ยวข้องทุกฝ่ายอย่างทั่วถึง 3.1.2 ให้ความสำคัญของงานนิเทศการฝึกสอนเช่นเดียวกับงานสอนวิชาปฏิบัติการ และกำหนดอัตราส่วนภาระงานสอน ภาระงานนิเทศ และงานบริการ ให้อาจารย์นิเทศก์สามารถปฏิบัติงานได้อย่างมีประสิทธิภาพ 3.1.3 ควรเตรียมอาจารย์พี่เลี้ยงเกี่ยวกับความรู้ ทักษะการนิเทศและข้อสนเทศ (information) ที่จำเป็นสำหรับการปฏิบัติงานในหน้าที่อาจารย์พี่เลี้ยง 3.1.4 ควรเตรียมนักศึกษาฝึกสอนเกี่ยวกับความรู้วิชาเฉพาะและทักษะวิชาชีพครู โดยมีการให้เรียนวิชาเฉพาะที่เป็นวิชาบังคับครบถ้วน และมีการฝึกทักษะวิชาชีพมากขึ้น ตลอดจนให้นักศึกษามีโอกาสไปสังเกตการสอนในโรงเรียนก่อนจะออกฝึกสอน 3.1.5 ควรมีผู้ประสานงานของแต่ละฝ่าย เพื่อให้การติดต่อประสานงานระหว่างโรงเรียนฝึกสอนและคณะศึกษาศาสตร์รวดเร็วขึ้น 3.2 เกี่ยวกับการนิเทศนักศึกษาฝึกสอน 3.2.1 การให้ข้อมูลย้อนกลับ (feedback) แก่นักศึกษาฝึกสอนควรจะมีการอภิปรายร่วมกันระหว่างผู้นิเทศและนักศึกษาฝึกสอน โดยกระทำทันทีภายหลังจากการสังเกตการสอนแต่ละครั้ง 3.2.2 ควรกำหนดวัตถุประสงค์ วิธีการดำเนินงานและวิธีการประเมินผลการสัมมนาฝึกสอนให้ชัดเจนเพื่อให้อาจารย์นิเทศก์และนักศึกษาฝึกสอนมีความเข้าใจตรงกันและสรุปผลการสัมมนาจัดพิมพ์ให้บุคคลทุกฝ่ายได้ทราบ นอกจากนี้ควรจัดให้อาจารย์พี่เลี้ยงมีส่วนร่วมรับรู้เกี่ยวกับขบวนการสัมมนาฝึกสอนทุกขั้นตอนด้วย 3.2.3 การประเมินผลนักศึกษาฝึกสอนควรให้บุคคลทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องกับนักศึกษาฝึกสอนประเมินเฉพาะพฤติกรรมที่บุคคลนั้นๆ สามารถสังเกตได้อย่างแท้จริง

บรรณานุกรม :
วาณี เอี่ยมศรีทอง . (2529). การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี.
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วาณี เอี่ยมศรีทอง . 2529. "การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี".
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วาณี เอี่ยมศรีทอง . "การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี."
    กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 2529. Print.
วาณี เอี่ยมศรีทอง . การดำเนินงานนิเทศการฝึกสอนในคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ : การศึกษาเฉพาะกรณี. กรุงเทพมหานคร : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย; 2529.