ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง
นักวิจัย : สาระ บำรุงศรี
คำค้น : bat detector , discriminant function analysis , echolocation , frequency modulate , quasi- constant frequency , การทำนายชนิด , คลื่นเสียง , ค้างคาว , สถิติเพื่อการจำแนกกลุ่ม , แบตดีเทคเตอร์
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2557
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=MRG5080315 , http://research.trf.or.th/node/7414
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การสำรวจการกระจาย ความเข้มข้นของกิจกรรมและการใช้พื้นที่ของค้างคาวโดยอาศัยคลื่น เสียงเป็นที่นิยมมากขึ้น ซึ่งสามารถเลือกทำการศึกษาได้เฉพาะชนิดหรือครั้งละหลายๆ ชนิด การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์ที่จะจัดทำข้อมูลเสียงอ้างอิงของค้างคาวโดยอาศัยเครื่องฟังคลื่นเสียง ค้างคาว (bat detector) แบบ time expansion และศึกษาถึงความถูกต้องในการใช้สถิติเพื่อการจำแนก กลุ่ม (Discriminant Function Analysis) ในการทำนายชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของไทยจาก คลื่นเสียง ทำการวิเคราะห์คลื่นเสียงค้างคาวที่มีคลื่นเสียงแบบความถี่แปรเปลี่ยน (Frequency Modulated, FM) 187 เสียง จาก 26 ชนิด และค้างคาวที่มีคลื่นเสียงแบบความถี่คงที่ (constant frequency, CF) 380 เสียง จาก 21 ชนิด โดยวัดคุณลักษณะของคลื่นเสียงประกอบด้วย ระยะเวลาของ คลื่นเสียง ความถี่ที่ใช้พลังงานสูงสุด ความถี่ที่ครึ่งหนึ่งของระยะเวลาคลื่นเสียง ความถี่เริ่มต้น ความถี่ ต่ำสุด ความถี่สูงสุด และ ระยะเวลาระหว่างคลื่นเสียง โดยใช้เพียง 1 คลื่นเสียงต่อค้างคาวหนึ่งตัว พบว่า สถิติดังกล่าวสามารถทำนายได้ถูกต้อง 79.1 เปอร์เซ็นต์ เมื่อแยกเป็นกลุ่มพบว่าในกลุ่มที่มีคลื่น เสียงเกือบคงที่ (Quasi constant frequency) มีความถูกต้องในการทำนาย 97 เปอร์เซ็นต์ ในขณะที่ กลุ่มที่มีคลื่นเสียงแปรเปลี่ยนชัดเจน (Steep FM) มีความถูกต้องในการทำนาย 69.9 เปอร์เซ็นต์ ค้างคาวในสกุลค้างคาวหูหนูมีความถูกต้องในการทำนาย 100 เปอร์เซ็นต์ แต่ไม่มีความถูกต้องเลยใน ค้างคาวปีกพับ สำหรับค้างคาวที่มีความถี่คงที่มีความถูกต้องในการทำนาย 79.4 เปอร์เซ็นต์ การแบ่ง คลื่นเสียงเป็นกลุ่มตามรูปร่างของคลื่นเสียงช่วยเพิ่มความถูกต้องในการทำนาย จากการศึกษานี้ สนับสนุนว่าสถิติเพื่อการแบ่งกลุ่มสามารถใช้ในการทำนายชนิดค้างคาวจากเสียงได้ดีมากในบางกลุ่ม และควรทำการศึกษาอนุกรมวิธานของค้างคาวปีกพับอย่างเร่งด่วน ขณะที่ควรศึกษาต่อไปในเรื่อง ความผันแปรตามพื้นที่ทางภูมิศาสตร์ของคลื่นเสียงในค้างคาวชนิดเดียวกัน เพื่อทำให้การจำแนกทำได้ ถูกต้องยิ่งขึ้น Acoustic bat survey using bat detector is increasing popular in studying distribution, activity level, habitat use of a particular insectivorous species or at community level, and monitoring population trends. This study has objectives to establish the comprehensive reference collection of call recorded by time expansion bat detector, and to determine the performance of Discriminant Function Analysis in identification of bat echolocation call in species-rich bat community of southern Thailand. A large reference collection of calls (>1500) were established together with voucher specimens in Princess Maha Chakri Siridhorn Natural History Museum. 187 calls from 26 species of insectivorous bats using frequency modulated call (FM) and 380 Calls of 19 species of bats using constant frequency call (CF) recording via time expansion bat detectors were examined. Call duration, frequency at maximum energy, frequency at half of the call’s duration, frequency at the beginning of call, highest frequency in that harmonic, minimum frequency and interpulse interval were determined from each call, mostly each call is from one bat. DFA was applied to identify these calls to species. Within FM bats, DFA correctly classified 79.1% of calls. After division of FM calls, those bats with quasi-constant frequency, Steep FM, DFA resulted in 97.6% and 69.9% correctly identified, respectively. For Myotis, DFA correctly classified 100% of calls. For bats using constant frequency, 76.3 % was correctly identified with DFA. Practically, division field recorded calls into call types will improve percent of correct identification in DFA. Taxonomic clarification is urgently needed in Miniopterus. Geographical variation in call frequency make their call identification less accurate, even in CF bats, and further study should be done to explore such pattern.

บรรณานุกรม :
สาระ บำรุงศรี . (2557). การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สาระ บำรุงศรี . 2557. "การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สาระ บำรุงศรี . "การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2557. Print.
สาระ บำรุงศรี . การจำแนกชนิดค้างคาวกินแมลงในภาคใต้ของประเทศไทยโดยอาศัยคลื่นเสียง. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2557.