ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม
นักวิจัย : สโรทร ม่วงเกลี้ยง
คำค้น : ครอบครัว , เด็กพิการทางสมอง
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2555
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4740020 , http://research.trf.or.th/node/6665
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพ เด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม เป็นการวิจัยแบบมีส่วนร่วมเชิงคุณภาพ ที่ ดำเนินการศึกษาวิจัยในพื้นที่อำเภอคลองหลวง และอำเภอลำลูกกา จังหวัดปทุมธานีโดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาปัจจัยภายในครอบครัวเด็กพิการที่สนับสนุนให้ครอบครัวสามารถปรับตัวให้ยอมรับความจริง (Coping) ได้ และศึกษากลไก บริการทั้งภาครัฐ เอกชน ชุมชนท้องถิ่น ที่มีส่วนส่งเสริมสนับสนุนให้ เกิดระบบการช่วยเหลือกันและกันของครอบครัวเด็กพิการ วิธีการศึกษา การศึกษาในครั้งนี้ใช้วิธีหาข้อมูลจากแหล่งข้อมูลทุติยภูมิ การสัมภาษณ์ตาม กรอบการสัมภาษณ์ที่กำหนดไว้ล่วงหน้า การสังเกตวิถีชีวิต การเลี้ยงดู ของครอบครัวกลุ่มเป้าหมาย จัด กิจกรรมกลุ่มเพื่อเกิดการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ แบบกลุ่มทางการ และไม่เป็นทางการในรูปแบบต่าง ๆ ประมวลผลจากการจัดกระบวนการเรียนรู้โดยผ่านกิจกรรมกลุ่ม และจัดการสัมมนาแลกเปลี่ยนผล การศึกษาเบื้องต้นกับกลุ่มผู้เกี่ยวข้องในโครงการ ผลการศึกษาแบ่งเป็น 2 ระยะ ในระยะที่ 1 ได้ข้อมูลชุมชนทั้งพื้นที่ เข้าใจกลไกบริการใน พื้นที่ ประสานงานให้ได้ข้อมูลเด็กพิการ และเยี่ยมบ้านเพื่อให้ได้ข้อมูลปฐมภูมิ และเป็นการตรวจสอบ ข้อมูลทุติยภูมิที่ได้มาเบื้องต้น ศึกษาระบบบริการและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในระดับจังหวัด อำเภอ ตำบล และในหมู่บ้าน การทำงานกับกับครอบครัวเด็กพิการ เริ่มจากครอบครัวที่เป็นมารับบริการที่ โรงพยาบาลธรรมศาสตร์ และในพื้นที่ ซึ่งจำนวนเด็กที่สำรวจ และคัดเลือกเข้าโครงการ ต้องใช้ ระยะเวลากว่า 3 เดือนเพื่อให้ได้ตามที่กำหนดไว้ในกรอบการศึกษา จากผลการศึกษาพบว่า ชุมชนใน พื้นที่มีทั้งภาคเมือง และชนบท ซึ่งต้องทำงานแตกตา่ งกัน จึงได้แบ่งเป็นกลุ่มตามพื้นที่คือ กลุ่มที่มารับ บริการที่โรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติ ซึ่งครอบคลุมกลุ่มเป้าหมายที่อาศัยอยู่ในจังหวัด ปทุมธานี ในอำเภอคลองหลวง อำเภอธัญบุรี และอำเภอลำลูกกา และกลุ่มในพื้นที่ตำบลคลองสอง- คลองห้าซึ่งเป็นเขตรับผิดชอบของโรงพยาบาลธรรมศาสตร์เฉลิมพระเกียรติในขณะนั้น การแบ่งพื้นที่ ทางภูมิศาสตร์ กับการแบ่งเขตบริการรับผิดชอบที่ทำให้การติดต่อขอรับบริการสำหรับครอบครัวเด็ก พิการสับสนและไม่สะดวก ซึ่งในระยะต่อมามีการปรับใหม่ให้สะดวกแก่การรับบริการมากขึ้น ในระยะที่ 2 ของการศึกษาวิจัย คณะผู้วิจัยจัดกิจกรรม และร่วมกิจกรรมกับโรงพยาบาลธรรมศาสตร์ เฉลิมพระเกียรติ ภายใต้โครงการเล่นเพื่อการฟื้นฟูเด็กพิการ(Play Group) ประกอบด้วยรูปแบบ การฝึกอบรมครอบครัวเกี่ยวกับการฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการ การจัดกิจกรรมกลุ่ม Play Group จัด กิจกรรมค่ายครอบครัว และเยี่ยมบ้านให้คำแนะนำ ให้โปรแกรมการฟื้นฟูที่บ้าน (Home program) และส่งต่อเข้าสู่บริการสังคมสงเคราะห์และสวัสดิการสังคม นอกจากนี้ยังมีการจัดประชุม การอบรมให้ ความรู้เกี่ยวกับการฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการ แก่บุคลากรในหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง อาสาสมัคร สาธารณสุข กิจกรรมเหล่านี้เป็นปัจจัยนำเข้า(input) ของโครงการ ผลของการจัดกิจกรรมทำให้เห็นถึงสิ่งที่ครอบครัวเด็กพิการพึงได้รับ และสิ่งที่ภาครัฐต้องทำ นักวิชาชีพต่างๆ ต้องสนับสนุน และ ระบบการให้ความช่วยเหลือเป็นรายครอบครัว เพื่อให้ครอบครัวเด็กพิการสามารถเลี้ยงดูและฟื้นฟู สมรรถภาพลูกได้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งจะเป็นการป้องกันการทิ้งเด็กเข้าสู่สถานสงเคราะห์ และกระตุ้นให้ ชุมชนมีส่วนร่วมในการสนับสนุนครอบครัวเด็กพิการเหล่านี้ด้วย นอกจากนี้ผลจากการดำเนิน กิจกรรมต่างๆ ทำให้เห็นถึงศักยภาพของผู้นำครอบครัวเด็กพิการซึ่งผู้นำ 3 คน จาก 27 ครอบครัว เป็น แม่ของเด็กพิการ ซึ่งสามารถพัฒนาตนเองจากความรู้ความเข้าใจ ปฏิบัติได้เป็นทักษะ ไปสู่ ความสามารถในการจัดกิจกรรมเพื่อครอบครัวอื่นๆ และสร้างกลุ่มผู้ปกครอง ทำงานกับเครือข่ายอื่นๆ เพื่อให้ความช่วยเหลือ สนับสนุนกันและกันในการเลี้ยงดูลูก ตามความสามารถและความพร้อมของ ตนเอง ซึ่งยังคงดำเนินการอยู่อย่างต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน ข้อสรุปจากการศึกษาครั้งนี้ พบว่ากระบวนการพัฒนาขีดความสามารถของครอบครัวเด็กพิการ ที่มีแนวโน้มจะเลี้ยงดูและฟื้นฟูเด็กพิการได้ดี มีความสุข ต้องกระตุ้นให้ผู้ดูและมีความสนใจในการ ใฝ่หาความรู้ที่ถูกต้อง ยอมรับปรับตัวกับความพิการ (coping ) นำความรู้นั้น ไปปฏิบัติอย่างต่อเนื่อง จนเห็นผลด้วยตนเอง จึงจะเกิดความเชื่อมั่น เมื่อเชื่อมั่นในตัวเองและลูก จะทำให้เกิดความพยายาม มากขึ้นในการพัฒนาลูก ระบบสนับสนุนประกอบด้วยหน่วยที่ให้การรักษาฟื้นฟูเบื้องต้น ซึ่ง จำเป็นต้องเป็นบุคลากรเฉพาะทาง เช่น แพทย์ นักกายภาพบำบัด นักกิจกรรมบำบัด นักสังคม สงเคราะห์ ครูการศึกษาพิเศษ ซึ่งต้องทำงานประสานกันโดยมีเด็กเป็นศูนย์กลางการวางแผนการฟื้นฟู องค์กรปกครองท้องถิ่นเป็นหน่วยสนับสนุนเพื่อให้เด็กพิการและครอบครัวเข้าถึงบริการ แต่ อาสาสมัครสาธารณสุขและอาสาสมัครช่วยเหลือคนพิการ ต้องได้รับการพัฒนาขีดความสามารถใน การทำงาน กับครอบครัวทั้งความรู้ และทักษะการปฏิบัติงานมากกว่านี้ ข้อเสนอแนะจากผลการศึกษาครั้งนี้ ประกอบด้วย การพัฒนาศักยภาพครอบครัว โดยเฉพาะ ผู้ดูแลหลัก ให้มีความเข้ารู้ ความเข้าใจ และตระหนักถึงความสำคัญของการฟื้นฟูเด็กพิการ การ พัฒนาความรู้ ความเข้าใจ และความใส่ใจในการให้บริการเด็กพิการของบุคลากรผู้ให้บำบัดฟื้นฟูที่ เกี่ยวข้อง โดยมีผู้ที่ทำหน้าที่เป็น Case manager รู้ว่าเด็กควรรับบริการเรื่องใด เมื่อไร และจะ ประเมินผล ติดตามผลอย่างไร การพัฒนาขีดความสามารถของหน่วยงานสนับสนุน และอาสาสมัคร เน้นการสร้างทัศนคติ ความเข้าใจที่ถูกต้องเกี่ยวกับความพิการเพื่อให้เข้าสู่การสนับสนุนบนพื้นฐาน right based มากกว่า charity based และข้อเสนอแนะต่อการสร้างรูปแบบและพัฒนาระบบสนับสนุน ครอบครัวเด็กพิการ คือ นโยบาย และแผนการสนับสนุนที่ชัดเจนมีกฎหมายรับรอง มีงบประมาณ สนับสนุนให้เกิดรูปแบบการช่วยเหลือกันและกันของครอบครัวเด็กพิการ(Parent support models) กลุ่มครอบครัวคนพิการ และกลุ่มคนพิการ (Self –Help Group) ซึ่งจะเป็นระบบคุ้มครองเด็กพิการ แบบยั่งยืนต่อไป

บรรณานุกรม :
สโรทร ม่วงเกลี้ยง . (2555). การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สโรทร ม่วงเกลี้ยง . 2555. "การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สโรทร ม่วงเกลี้ยง . "การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2555. Print.
สโรทร ม่วงเกลี้ยง . การศึกษากลไกและระบบบริการการสนับสนุนครอบครัวเพื่อการเลี้ยงดูและฟื้นฟูสมรรถภาพเด็กพิการทางสมองอย่างเหมาะสมโดยชุมชนมีส่วนร่วม. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2555.