ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum
นักวิจัย : ธีรพงษ์ กระแจะจันทร์
คำค้น : Pythium insidiosum , ชีววิทยา , พยาธิกำเนิด , ภูมิคุ้มกันวิทยา , โมเลกุล
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RMU5080071 , http://research.trf.or.th/node/5351
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

Pythium insidiosum คือ fungus-like microorganism ที่อยู่ในกลุ่ม oomycetes และเป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อร้ายแรงที่เรียกว่า “Pythiosis”. โรคนี้เกิดได้ในคนและสัตว์ที่อาศัยอยู่ในประเทศเขตร้อน. ประเทศไทยถือเป็น endemic area ของโรค pythiosis ที่เกิดในคน. ในปัจจุบัน มีการรายงานการพบโรค pythiosis มากขึ้น. อย่างไรก็ตาม ความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับโรคนี้ยังมีไม่มากนัก. ผู้ป่วยเกือบทั้งหมดจะมีการพยากรณ์โรคไม่ดี. การวินิจฉัยมีความยากลำบาก. การรักษาด้วยราต้านเชื้อราไม่ได้ผล การรักษาหลักจึงเป็นการผ่าตัดส่วนที่ติดเชื้อออก(อวัยวะที่ติดเชื้อมากที่สุดคือตาและขา) ซึ่งทำให้เกิดความพิการถาวร และในบางรายการที่โรคลุกลามไปมากผู้ป่วยจะเสียชีวิตจากการติดเชื้อในที่สุด. เมื่อพิจารณาถึงปัญหาการวินิจฉัย พบว่ามีความต้องการชุดทดสอบที่มีประสิทธิภาพ ให้ผลรวดเร็ว และสามารถใช้ได้ง่าย. และหากพิจารณาถึงปัญหาการรักษา พบว่ามีความจำเป็นที่ต้องศึกษาด้านวิทยาศาสตร์พื้นฐาน เพื่อค้นหาวิธีการรักษาใหม่ที่ได้ผลดีกว่าเดิม เช่น ยาหรือวัคซีนต้านเชื้อ Pythium. ในโครงการวิจัยนี้ คณะผู้วิจัยได้พัฒนาชุดตรวจเลือดเพื่อช่วยวินิจฉัยโรค human pythiosis สองวิธี คือ immunochromatography และ hemagglutination ซึ่งมีหลักการทดสอบที่ง่ายต่อการใช้งาน มีประสิทธิภาพสูงและให้ผลที่รวดเร็ว (เวลาที่ใช้ในการทดสอบ ~30-60 นาที). คณะผู้วิจัยยังได้รายงานการศึกษาและวิเคราะห์ทางชีวพันธุศาสตร์ ซึ่งพบว่า immunodominant protein ขนาด 74-kDalton ของเชื้อ P. insidiosum คือ เอนไซม์ exo-1,3-beta glucanase gene ซึ่งอาจสามารถนำมาพัฒนาเป็น vaccine ได้. Glucanase genes เป็นโปรตีนที่น่าสนใจ เพราะในเชื้อราบางชนิด glucanase มีบทบาทในการก่อให้เกิดโรค (ช่วยให้เกิดการเกาะติดของเชื้อ และช่วยในการชอนไชเนื้อเยื้อ) และมีบทบาทในการกระตุ้นภูมิกันของร่างกาย. จากการใช้ glucanase gene เพื่อศึกษา phylogenetics พบว่าเชื้อ P. insidiosum ที่แยกได้จากผู้ป่วยจำนวน 22 สายพันธุ์ ถูกแบ่งได้เป็น 2 กลุ่ม. นอกจากนี้คณะผู้วิจัยยังได้ศึกษาความหลากหลายของยีนของ P. insidiosum โดยวิธี expressed sequence tags (ESTs) เพราะข้อมูลทางชีวพันธุศาสตร์ของเชื้อ P. insidiosum มีน้อยมาก ทำให้เป็นอุปสรรคต่อการศึกษาด้าน molecular pathogenesis. ในการศึกษานี้ คณะผู้วิจัยรายงาน ESTs จำนวนทั้งสิ้น 486 ESTs ซึ่งสามารถ assembled ได้ 217 unique genes. ในจำนวนนี้ 144 ESTs มีลำดับเบสคล้ายกับยีนของสิ่งมีชีวิตอื่นที่รายงานในฐานข้อมูลสากล. แต่ที่น่าสนใจคือ พบมี ESTs จำนวนหนึ่งมีลำดับเบสคล้ายกับ virulence factors ของเชื้อก่อโรคชนิดอื่น เช่น ยีนที่มีบทบาทเกี่ยวกับ antioxidation, thermal adaptation, immunomodulation, และ iron and sterol binding. นอกจากนี้ยังพบ effector genes ซึ่งน่าจะมีบทบาทในการก่อให้เกิดโรคด้วย. โดยสรุปแล้วโครงการวิจัยนี้ (ซึ่งได้รับทุนจาก สกว-สกอ) ประสบความสำเร็จในการพัฒนาชุดตรวจวินิจฉัยโรค human pythiosis, ค้นหาและวิเคราะห์ยีนที่ถอดรหัสเป็น 74-kDa immunogen, และรายงานฐานข้อมูลชีวพันธุศาสตร์ของเชื้อ P. insidiosum โดยใช้ ESTs เพื่อเป็นจุดเริ่มต้นให้เข้าใจชีววิทยาและกระบวนการเกิดโรค pythiosis.

บรรณานุกรม :
ธีรพงษ์ กระแจะจันทร์ . (2554). การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธีรพงษ์ กระแจะจันทร์ . 2554. "การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ธีรพงษ์ กระแจะจันทร์ . "การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
ธีรพงษ์ กระแจะจันทร์ . การศึกษาทางชีววิทยาโมเลกุล พยาธิกำเนิด และภูมิคุ้มกันวิทยา ของเชื้อก่อโรคในคนชื่อ Pythium insidiosum. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.