ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน
นักวิจัย : สุเนตร ชุตินธรานนท์
คำค้น : การรับรู้ , ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ , ความเข้าใจ , ประเทศเพื่อนบ้าน , ไทย
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG51H0002 , http://research.trf.or.th/node/4379
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การรับรู้และความเข้าใจที่ “เพื่อนบ้าน” ซึ่งในที่นี้หมายถึงสหภาพพม่า สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว ราชอาณาจักรกัมพูชา สาธารณรัฐสังคมนิยมเวียดนาม และสหพันธรัฐมาเลเซียมีต่อไทย ไม่ว่าจะเป็นคนไทย สังคมไทย และประเทศไทย นั้น มีนัยที่ซับซ้อนเป็นหลายมิติ ระดับความซับซ้อนยึดโยงเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันกับรูปแบบและระดับความสัมพันธ์ กล่าวคือ ยิ่งมีความสัมพันธ์ที่มีพลวัตรสูง มีขอบเขตความสัมพันธ์ที่ขยายตัวครอบคลุมกิจกรรมและประชาคมระดับต่างๆมากเท่าใด การรับรู้และความเข้าใจก็ยิ่งซับซ้อนขึ้นเป็นเงาตามตัว กล่าวได้ว่าในกรอบสังคมร่วมสมัย ความซับซ้อนตามกล่าวได้เพิ่มระดับขึ้นเมื่อการปะทะสังสรรค์ระหว่างไทยกับเพื่อนบ้านได้เริ่มขยายขอบเขตจากความสัมพันธ์ที่เคยจำกัดอยู่ระหว่างรัฐที่ส่วนใหญ่ยึดอุดมการณ์ทางการเมือง และมีนโยบายการบริหารประเทศที่ต่างไปจากประเทศไทยสู่ความสัมพันธ์ภาคประชาชน ผ่านสื่อและกลไกทางเศรษฐกิจ สังคม วัฒนธรรม และเทคโนโลยีซึ่งเกิดและพัฒนาอย่างฉับไวหลังการสิ้นสุดยุคสงครามเย็นในปี ค.ศ. 1991 เป็นอย่างช้า ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของเพื่อนบ้านจึงเป็นได้ทั้งเพื่อนบ้านที่เป็นประหนึ่ง “ผู้ร้าย” ที่คอยจ้องเอารัดเอาเปรียบหรือเป็นมหาอำนาจที่พร้อมจะรุกรานผู้ที่อ่อนแอกว่า หรือเป็นแหล่งให้พึ่งพิงในยามตกยาก การรับรู้และความเข้าใจอันมีหลายหลากนี้ส่วนหนึ่งเป็น “มรดก” ทางความคิดที่ตกทอดมากับอดีตที่ทิ้งรอยความสัมพันธ์ที่ขมขื่น อาทิการทำสงครามแย่งชิงผู้คน ทรัพย์สิน และทำลายบ้านเมืองลงให้พินาศ ส่วนหนึ่งเป็นดอกผลอันเกิดจากการ “กล่อมเกลาทางสังคม” ผ่านกลไกของรัฐ ไม่ว่าจะเป็นรัฐอาณานิคม หรือรัฐชาติหลังการได้รับเอกราช เพื่อสนองประโยชน์ทางการเมือง การรับรู้และความเข้าใจที่เพื่อนบ้านมีต่อไทยยังเกี่ยวพันกับภูมิหลังและประสบการณ์ความสัมพันธ์ที่คนแต่ละกลุ่มมีกับไทย ด้วยเหตุนี้จึงมิได้เป็นเรื่องแปลกที่ชนชาติเดียวกัน อาจมีทัศนะต่อคนไทย หรือประเทศไทยต่างกันได้ ยิ่งการปะทะสังสรรค์หยั่งรากลงสู่คนระดับล่างมากเท่าใด ความรู้สึกนึกคิดที่มีต่อ “ไทย” ก็ยิ่งหลากหลายขึ้น ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับ “ไทย” ที่ได้ประสบพบเจอหรือผูกสัมพันธ์ด้วยนั้น “เป็นใคร” เจ้าหน้าที่ของรัฐนายทุน ชาวบ้านร้านตลาด หรือผู้ทรงศีล นอกเหนือจากนี้ “เพื่อนบ้าน” ที่แวดล้อมประเทศไทยก็พัฒนาการรับรู้และความเข้าใจต่อคนไทย สังคมไทย และประเทศไทยต่างกันไป อาทิคนกัมพูชา คนลาว คนพม่าเวียดนาม และมาเลเซีย มีความทรงจำและความเข้าใจต่อ “ไทย” ที่ต่างกัน ลักษณะร่วมประการเดียวที่พึงจะเห็นได้คือการใช้ “ตนเอง” เป็นบรรทัดฐาน คุณค่าทั้งหมดทั้งสิ้นจึงขึ้นอยู่กับการ “มองตน” เป็นสำคัญ อาทิการ “มองตน” เป็นผู้อ่อนด้อยกว่าก็พร้อมจะมองฝ่ายตรงข้ามซึ่งก็คือ ”ไทย” เป็นผู้รุกราน เบียดเบียน ไม่น่าไว้วางใจที่สำคัญก็คือผลจากการวิจัยทำให้ได้ข้อยุติว่า การรับรู้และความเข้าใจที่เพื่อนบ้านมีต่อไทยนั้นส่วนหนึ่งเป็นผลต่อเนื่องที่สั่งสมมาจากอดีตยากแก่การเยียวยา ในขณะเดียวกัน การขยายมิติความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นหลังยุคสงครามเย็นได้เอื้อต่อการพัฒนา ปรับเปลี่ยน และเพิ่มเติมแนวการรับรู้และความเข้าใจใหม่ๆที่สำคัญคือทั้งรัฐและสังคมไทย สามารถเข้าไปมีบทบาทสร้างการรับรู้และความเข้าใจในทางสร้างสรรค์ได้ภายใต้รูปแบบความสัมพันธ์ใหม่ที่ขยายตัวขึ้นผ่านการวางนโยบาย การวางรูปแบบความสัมพันธ์ผ่านสื่อความสัมพันธ์ต่างๆ อาทิการค้า การลงทุน การให้ความช่วยเหลือ หรือผ่านสื่อทางวัฒนธรรมและเทคโนโลยีใหม่ๆ ตลอดรวมถึงการบริหารจัดการไม่ให้เกิดการเอารัดเอาเปรียบโดยเฉพาะต่อผู้พลัดถิ่นที่เปรียบเสมือนทูตทางวัฒนธรรมระดับประชาชน จะเห็นได้ว่าภายใต้บริบทความสัมพันธ์ใหม่ของโลกยุคหลังสงครามเย็น รัฐเดี่ยวมิได้ “ผูกชาด” การรับรู้และความเข้าใจของประชาคมผ่านกลไกการกล่อมเกลาทางสังคมที่รัฐเป็นผู้จัดตั้งได้ทั้งหมด โลกไร้พรมแดนได้เปิดช่องให้ “ไทย” สามารถเข้าไปมีบทบาทร่วมสร้างการรับรู้และความเข้าใจต่อประชาคมเพื่อนบ้านได้ แต่ทั้งนี้ต้องขึ้นกับการ “สำนึกรู้” ถึงความสำคัญในโอกาสที่เปิดขึ้นนี้ และต้องไม่ปล่อยให้โอกาสกลายเป็นวิกฤตไปในที่สุด

บรรณานุกรม :
สุเนตร ชุตินธรานนท์ . (2553). ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุเนตร ชุตินธรานนท์ . 2553. "ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สุเนตร ชุตินธรานนท์ . "ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2553. Print.
สุเนตร ชุตินธรานนท์ . ไทยในการรับรู้และความเข้าใจของประเทศเพื่อนบ้าน. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2553.