ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล
นักวิจัย : ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ
คำค้น : Nile tilapia , probiotics , prophylaxis , Streptococcosis , การป้องกันโรค Streptococcosis , ปลานิล , โรคแบคทีเรีย
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2554
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG5120018 , http://research.trf.or.th/node/4288
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาประสิทธิภาพของแบคทีเรีย Bacillus สายพันธุ์ AQBS01 ซึ่งแยกได้จากลาไส้ของปลานิลในบ่อเลี้ยงต่อระบบภูมิคุ้มกันและการต้านทานโรคของปลานิล ซึ่งภายหลังจากการนาไปจาแนกชนิดโดยอาศัยเทคนิคทางจุลชีวิทยาและอณูชีวโมเลกุล พบว่าแบคทีเรียชนิดนี้คือ Bacillus pumilus และเมื่อนาแบคทีเรียดังกล่าวในสภาพที่มีชีวิตไปผสมอาหารในอัตรา 0 (กลุ่มควบคุม), 0.5, 1.0, 3.0 และ 5.0 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม แล้วนาไปเลี้ยงปลานิลขนาด 50 กรัม ในอัตรา 5% นาหนักตัวทุก ๆ วัน โดยแบ่งเป็น 5 กลุ่ม โดยเลี้ยงในตู้ทดลองขนาด 80 ลิตร ตู้ละ 15 ตัว โดยจัดเป็น 4 ซ้า เป็นเวลา 4 สัปดาห์ ในห้องปฏิบัติการ โดยทาการตรวจสอบ อัตราการเจริญเติบโต ความยาวและจุลพยาธิของลาไส้ ปริมาณเม็ดเลือดขาว จานวนแบคทีเรียในลาไส้ การตอบสนองทางภูมิคุ้มกันแบบไม่จาเพาะเจาะจง และความสามารถในการต้านทานต่อแบคทีเรีย Streptococcus agalactiae ใน 3 แบบคือ การแช่ การฉีดเข้าช่องท้องและการป้อนเข้าไปในช่องปาก พบว่า แบคทีเรีย Bacillus pumilus ในอัตรา 1-5 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัมสามารถเพิ่มระดับของการตอบสนองทางภูมิคุ้มกันแบบไม่จาเพาะเจาะจง โดยสังเกตจากค่า Phagocytic activity, Phagocytic index และ Phagocytic efficiency รวมถึงปริมาณ Superoxide anion (O2-) สูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (P<0.05) ซึ่งสอดคล้องกับอัตราการรอดตายของปลาภายหลังจากการแช่ ฉีดและให้กินเชื้อ S. agalactiae ที่พบว่าปลาทดลองที่ได้รับแบคทีเรีย Bacillus pumilus ในอาหารในอัตรา 1-5 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม จะมีอัตราการรอดตายสูงกว่ากลุ่มควบคุมอย่างมีนัยสาคัญทางสถิติ (P<0.05) และยังพบว่าปลาในกลุ่มที่ได้รับแบคทีเรียในอาหารไม่ได้แสดงอาการผิดปกติออกมาให้เห็นในช่วงการทดลองแต่อย่างใด อย่างไรก็ตามผลจากการศึกษา อัตราการเจริญเติบโตของปลาแต่ละกลุ่ม โดยพิจารณาจากความยาวและน้าหนัก ความยาวลาไส้ของปลาในแต่ละกลุ่มพบว่ามีค่าไม่แตกต่างกันทางสถิติ (P>0.05) ตลอดระยะเวลาการทดลอง และเมื่อนาเอาแบคทีเรีย Bacillus pumilus ไปศึกษาในสภาพการเลี้ยงจริงกับปลานิลที่เลี้ยงในกระชังในแม่น้าท่าจีนเขตพื้นที่อาเภอเดิมบางนางบวช จังหวัดสุพรรณบุรี โดยใช้เวลาเลี้ยงทั้งหมด 110 วัน เริ่มตั้งแต่วันที่ 2 กุมภาพันธ์ถึงวันที่ 18 มิถุนายน 2552 จากการศึกษาในครั้งนี้พบว่าระหว่างการทดลองได้เกิดการเปลี่ยนแปลงคุณภาพน้าอย่างต่อเนื่อง ที่สาคัญได้แก่ การเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิที่สูงขึ้นเกิน 32๐C รวมทั้งการลดลงของออกซิเจนที่ละลายในน้า (DO) ได้ส่งผลต่อการกินอาหารของปลาและปริมาณแบคทีเรียในระบบทางเดินอาหาร ทาให้ปลาทดลองทุกกลุ่มทยอยเกิดโรคและตายอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตามก็พบว่าปลาทดลองที่ได้รับแบคทีเรีย 1.0 และ 3.0 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม จะมีอัตราการตายต่ากว่าปลาในกลุ่มอื่น ๆ อย่างมีนัยสาคัญ (P<0.05) ในช่วงกลางเดือนเมษายนถึงต้นเดือนพฤษภาคมที่มีการระบาดของโรคเท่านั้น และเมื่อสิ้นสุดการทดลอง ปลาในกลุ่มที่ได้รับแบคทีเรีย Bacillus pumilus ในอาหารในอัตรา 1 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม มีอัตราการตายต่าสุดที่ 20.86% ใกล้เคียงกับปลาในกลุ่มที่ได้รับแบคทีเรียในอาหาร 3 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัมที่มีอัตราการตาย 23.33% ขณะที่ปลาในกลุ่มที่ได้รับแบคทีเรียในอาหาร 0.5 กรัม/อาหาร 1 กิโลกรัม และกลุ่มควบคุมมีอัตราการตายใกล้เคียงกันที่ 27.31% และ 29.62% ตามลาดับ แต่ก็ไม่พบว่ามีความแตกต่างกันทางสถิติระหว่างกลุ่มทดลอง (P>0.05) ซึ่งให้ผลเช่นเดียวกับอัตราการเจริญเติบโต อัตราการเปลี่ยนอาหารเป็นเนื้อ รวมถึงผลผลิตของปลาด้วยที่พบว่าไม่มีความแตกต่างกันทางสถิติแต่อย่างใด (P>0.05)

บรรณานุกรม :
ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ . (2554). การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ . 2554. "การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ . "การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2554. Print.
ประพันธ์ศักดิ์ ศีรษะภูมิ . การประยุกต์ใช้ Bacillus AQBS01 ในการป้องกันโรค Streptococcosis ในปลานิล. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2554.