ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี
นักวิจัย : เบ็ญจวรรณ บัวขวัญ
คำค้น : culture , economy , settlement , Society , Way of life , การตั้งถิ่นฐาน , วิถีชีวิต , สังคมและวัฒนธรรม , เศรษฐกิจ
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2553
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=TRG4680007 , http://research.trf.or.th/node/4090
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

งานวิจัยนี้เป็นการศึกษาวิถีชีวิตของชาวบ้านชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี ซึ่งเป็นตัวแทนของชุมชนประมงหลาย ๆ ชุมชนในภาคใต้ของประเทศไทย โดยใช้แนวความคิดการศึกษากระบวนการประพฤติการปฏิบัติในการดำรงชีวิตด้านต่าง ๆ ได้แก่ ด้านการตั้งถิ่นฐาน ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคมและวัฒนธรรม โดยอาศัยวิธีการวิจัยจากเอกสารและการสัมภาษณ์อย่างลุ่มลึก และอยู่ร่วม/ร่วมกิจกรรมต่าง ๆ กับชาวบ้านในชุมชน หลังจากนั้นจะนำข้อมูลมาวิเคราะห์ โดยอาศัยการตีความเพื่อแปลความหมายและหานัยสำคัญของเนื้อหาสาระและนำเสนอโดยวิธีวิเคราะห์พรรณนาความ ข้อค้นพบ : การศึกษาวิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก หมู่ที่ 9 ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี ประกอบไปด้วย การตั้งถิ่นฐาน เศรษฐกิจ สังคมและวัฒนธรรม มีข้อค้นพบเบื้องต้นดังนี้ การตั้งถิ่นฐาน การตั้งถิ่นฐานของชุมชนประมงแหลมนกคือการอพยพของประชากรที่เข้าไปตั้งถิ่นฐานในดินแดนแหล่งใหม่ ที่เลือกที่ตั้งในสภาวะที่เกี่ยวกับกิจกรรมทางเศรษฐกิจ ประชากรที่ย้ายถิ่นมาส่วนใหญ่เดิมมีอาชีพประมง แสวงหาแหล่งเหมาะสมในการประกอบอาชีพ ในระยะเริ่มแรกจะมีผู้ย้ายถิ่นจากชุมชนริมทะเลที่มีความชำนาญทางด้านการประมง เนื่องจากแหล่งเดิมความอุดมสมบูรณ์ของสัตว์น้ำลดลงและผนวกกับแหล่งใหม่สามารถขยายฐานในการประกอบอาชีพได้หลากหลายมากขึ้น ต่อมาก็มีการขยายตัวของชุมชน มีโรงงานอุตสาหกรรมขนาดเล็กในชุมชนเกิดขึ้นเรื่อยๆไม่มีการวางระบบทางด้านสาธารณสุขและสิ่งแวดล้อมแยกที่อยู่อาศัยและโรงงานอุตสาหกรรม และมีผู้ย้ายถิ่นเพิ่มขึ้นชุมชนกลายสภาพเป็นชุมชนแออัดชานเมืองไปในที่สุด ด้านเศรษฐกิจ ประชากรที่ย้ายถิ่นมาอยู่อาศัยส่วนใหญ่มีความชำนาญทางด้านการประมง กิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชนก็จะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับการประมงเช่น การทำประมงพื้นบ้าน การประมงพาณิชย์ เพาะเลี้ยงหอยแครงบริเวณทะเลหน้าชุมชน และกิจการแปรรูปสัตว์น้ำ ซึ่งมีโรงงานประกอบกิจการลักษณะนี้ถึง 20 กว่าโรงงาน มีการจ้างแรงงานจากประชากรที่อาศัยในชุมชนประมาณ 50 – 100 คน ภายนอกชุมชนแบบเช้าไปเย็นกลับซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นสตรีมุสลิมจากชุมชนชนบทรอบนอกของอำเภอเมืองปัตตานี ไม่น้อยกว่า 100 คนต่อวัน สภาพเศรษฐกิจของชุมชนแหลมนกมีความสำคัญต่อมวลรวมสภาพเศรษฐกิจของจังหวัดปัตตานี ด้านสังคมและวัฒนธรรม โครงสร้างทางสังคมของชุมชนประมงแหลมนกมีลักษณะร่วมและมีลักษณะแตกต่าง จากประชากร 3 กลุ่ม คือ กลุ่มที่ 1 กลุ่มประชากรที่ย้ายถิ่นมาจากจังหวัดริมทะเลภาคกลาง ดั้งเดิมเป็นลูกเรือประมงพาณิชย์ จะมีลักษณะการประกอบอาชีพ มีนิสัย ขยัน อดทน มัธยัสถ์ อดออม และรักการศึกษาความรู้ โดยสามารถจัดการทรัพยากรของชุมชนและภูมิปัญญาที่ได้รับการถ่ายทอดมาจากชุมชนเดิม มาพัฒนา รูปแบบและเครื่องมือประมงให้มีขีดความสามารถจับสัตว์น้ำได้มาก และสามารถนำแปรรูปผลิตภัณฑ์ กลุ่มที่ 2 กลุ่มประชากรนับถือศาสนาอิสลามที่ย้ายถิ่นมาจากจังหวัดต่าง ๆ ในภาคใต้ กลุ่มนี้จะเป็นกลุ่มที่เป็นชาวประมงพื้นบ้าน ที่แสวงหาวิถีชีวิตที่ดีกว่าเดิม โดยใช้ภูมิปัญญาที่มีอยู่ดั้งเดิมสามารถจัดการกับทรัพยากรที่มีอยู่และรู้จักการเรียนรู้ลอกเรียนแบบกลุ่มริมทะเลภาคกลาง โดยใช้ทุนทางสังคมที่นับถือศาสนาเดียวกันกับชุมชนดั้งเดิมในปัตตานี กลุ่มที่ 3 กลุ่มประชากรชาวประมงพื้นบ้านที่นับถือศาสนาอิสลามที่ย้ายถิ่นมาจากแหล่งต่าง ๆ อยู่ริมทะเลในจังหวัดปัตตานี ดำเนินชีวิตตามหลักศาสนา คือ “ศาสนาคือวิถีชีวิต วิถีชีวิตคือศาสนา” สรุปปัตตานีเป็นแหล่งที่มีทรัพยากรมีผู้คนและวัฒนธรรมที่หลากหลายมาหลายศตวรรษ โครงสร้างทางสังคมในมิติของการพัฒนาของรัฐจึงต้องอาศัย “เจตนา” ในการพัฒนาเป็นสำคัญ โดยคำนึงว่ากลุ่มผู้พัฒนาคือใคร เขามีศักยภาพหรืออำนาจหรือศรัทธา ที่จะพัฒนาอยู่ในลักษณะใด ผู้ที่เข้ามาจะต้องรู้จักวิธีการร่วมอยู่ร่วมพัฒนา รู้จักเรียนรู้ วัฒนธรรมและรอมชอมซึ่งกันและกัน เอื้อประโยชน์ต่อ “คนใน” มากกว่า “คนนอก” อย่างไรก็ตามหากมีการปฏิบัติการในลักษณะนี้ก็คงจะไม่เกิดกรณีปัญหาสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ที่กำลังเดือดขึ้นทุกขณะอยู่ในห้วงเวลานี้ This research is a study of the way of life of Lamnok fishery community in tambon Bana, Amphoe Muang, Pattani Provincewhich is a sampleof Fishery communities in the South of Thailand. The study focused on the behavioral practices in the people’s way of life concerning settlement, economics, and society and culture. Data were collected from documents,deep interviews, living with the people or participating in their activities. The data were then interpreted for the assents of the contents and presented by using thedescriptive analysis method. The Findings : The study of the way of life of Lamnok fishery community, Moo 9, Tambon Bana. Amphoe Muang, Pattani Province consisted of settlement, economics, and society and culture. It was found that on settlement, the people in Lamnok community wete those who immigrated to the area which was suitable for their economic activities. These people had fishing occupation and looked for the new location appropriate to their careers. At the beginning, these new comers, whose careers wete fishing, left their former homes because of the decrease of the marine products while the new place was possible to increase the varieties of the careers concerning fishing. Later on, the size of the community was enlarged because of the numbers of small factories continuously grew up without the public health system or resident and factory area planning. When more people moved in, the area became a suburban density area. As for economics, the majority of the people who moved into the area wete skillful in fishing, theeconomic activities, therefore, concerned with fishing such as local fishimg, fishing business, breedingark shells in the sea close to the community, and marine product processing. Thus, over 20 factories were established in the area. About 50 – 100 labors were hired from within the community and over 100 romen from other communities in Amphoe Muang. They commuted to Lamnok community in the morning and retured in the evening. The economics of Lamnok community was important to the gros economic condition of Pattani Province. Regarding society and culture, the members of Lamnok community shared some characteristics but differed in some aspects because they consisted of three groups of people. Group 1 were those who immigrated from the coastal provinces in the Central Region of Thailand. They were crews in fishing boats. These people were hardworking, endure, economized, and loved to acquire for knowledge. They were capable in managing the resources and wisdoms transferred from the original community members and used these to improve the styles and equipments concerning fishing to be able to increase the numbers of marine products to be caught as well as in processing the products. Group 2 were Moslems who immigrated from other provinces in the South. They performed local fishing careers and tried to look for better lives by using the original wisdoms to manage the resources left as well as imitating Group 1 by using Islam as a means. Group 3 were those who moved in from other parts of coastal villages in Pattani Province. They leaded their lives according to the Islamic teachings, as they believed that ‘religion is life and life is religion’. Pattani has been a province consisting of natural resources, people and multicultural societies for centuries. To develop this province, the government has to have real ‘intention’. It is necessary to realize how much potential, power, or faith in development they have. The authorities who come to help develop this society have to know how to live with the people here, learn their cultures, be ready to compromise, and do everything for the benefits of ‘the insiders’ rather than ‘the urtsiders’. If these had been practiced, there would be no such disturbing situations as occurring in the three southern bordering provinces at present.

บรรณานุกรม :
เบ็ญจวรรณ บัวขวัญ . (2553). วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เบ็ญจวรรณ บัวขวัญ . 2553. "วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
เบ็ญจวรรณ บัวขวัญ . "วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2553. Print.
เบ็ญจวรรณ บัวขวัญ . วิถีชีวิตชุมชนประมงแหลมนก ตำบลบานา อำเภอเมืองปัตตานี จังหวัดปัตตานี. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2553.