ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช

หน่วยงาน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช
นักวิจัย : สมศักดิ์ มณีพงศ์
คำค้น : วิเคราะห์ดิน , วิเคราะห์พืช
หน่วยงาน : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2550
อ้างอิง : http://elibrary.trf.or.th/project_content.asp?PJID=RDG4520003 , http://research.trf.or.th/node/3458
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

ห้องปฏิบัติการเป็นกุญแจสำคัญที่จะทำให้นโยบายการปรับเปลี่ยนรูปแบบการใช้ปุ๋ยของเกษตรกรก้าวไปสู่เทคโนโลยีการใช้ปุ๋ยตามผลการวิเคราะห์ดินและพืช ซึ่งจะช่วยให้การใช้ปุ๋ยมีประสิทธิภาพดีขึ้น ลดต้นทุนการผลิตและ ไม่ทำลายทรัพยากรดินในระยะยาว ประเทศไทยมีห้องปฏิบัติการที่ให้บริการวิเคราะห์ดินและพืชกระจายอยู่ตามภูมิภาคต่างๆ กว่า 30 แห่ง แต่ห้องปฏิบัติการเหล่านั้นยังขาดการประกันคุณภาพในระดับที่น่าเชื่อถือ จึงได้มีการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืชขึ้น เพื่อผลักดันให้ห้องปฏิบัติการที่เป็นสมาชิกนำระบบประกันคุณภาพมาใช้ มีวิโธีวิเคราะห์ที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน และสามารถให้คำแนะนำการใช้ปุ๋ยตามผลการวิเคราะห์ได้ ขณะนี้มีห้องปฏิบัติการต่างๆ สนใจเข้าร่วมโครงการมากกว่าครึ่งหนึ่งของจำนวนที่มีอยู่ทั่วประเทศ เพื่อความสะดวกในการดำเนินกิจกรรมทางโครงการได้แบ่งเครือข่ายออกเป็น 2 ระดับ คือเครือยข่ายหลักและเครือข่ายเสริมประกอบด้วย 18 ห้องปฏิบัติการ จากการสำรวจพบว่า ห้องปฏิบัติการต่างๆ ในประเทศมีความพร้อมในระดับที่ต่างกัน และกะจุกอยู่ตามเมืองใหญ่ของประเทศ วิธีการวิเคราะห์ส่วนใหญ่อ้างอิงจากวิธีมาตรฐานของประเทศสหรัฐอเมริกา ห้องปฏิบัติการในเครือข่ายหลักได้ทดลองใช้ระบบประกันคุณภาพเบื้องต้นโดยจัดทำวิธีมาตรฐานในการปฏิบัติงาน (standard operating produre ) จัดทำแผนภูมิควบคุมคุณภาพ (control chart) ร่วมทดสอบตัวอย่างอ้างอิงภายในเครือข่าย (collaborative test) และทดสอบประสิทธิภาพการวิเคราะห์กับเครือข่ายนานาชาติ (performance test) โครงการฯได้จัดทำตัวอย่างดินอ้างอิงจำนวน 5 ตัวอย่าง และตัวอย่างพืชอ้างอิงจำนวน 1 ตัวอย่าง และใช้ตัวอย่างอ้างอิงเป็นเครืองมือค้นหาข้อบกพร่องในการวิเคราะห์และความแปรปรวนของวิธีวิเคราะห์ การงิเคราะห์ pH และอินทรีย์คาร์บอน มีความแปรปรวนต่ำ ในขณะที่การวิเคราะห์โซเดียมและกำมะถัน มีความแปรปรวนสูง โครงการฯ ได้จัดทำค่ารับรองของผลการวิเคราะห์ตัวอย่างอ้างอิงขึ้น และทดสอบประสิทธิภาพการวิเคราะห์ของห้องปฏิบัติการในเครือข่ายเสริม การทดสอบพบว่า ผลการวิเคราะห์ห้องปฏิบัติการในเครือข่ายเสริมส่วนใหญ่ยังขาดความถูกต้อง หรือขาดความแม่นยำ สำหรับห้องปฏิบัติการในเครือข่ายหลัก ซึ่งเข้าร่วมทดสอบประสิทธิภาพการวิเคราะห์กับเครือข่ายห้องปฏิบัติการนานาชาติพบว่า ประสิทธิภาพการวิเคราะห์มีความแปรปรวนสูงในบางห้องปฏิบัติการ โครงการฯ ได้จัดทำคู่มือมาตรฐานสำหรับการวิเคราะห์ดินและพืช คู่มือการประกันคุณภาพและบริหารห้องปฏิบัติการ และฐานข้อมูลเพื่อการแปรผลการวิเคราะห์พืชขึ้น เพื่อให้ห้องปฏิบัติการต่างๆ ในเครือข่ายใช้ประโยชน์ และยกระดับมาตรฐานคุณภาพในการบริการให้อยู่ระดับเดียวกัน โครงการฯ ได้จัดอบรมเชิงปฏิบัติการขึ้น 3 ครั้ง ในประเด็นที่ห้องปฏิบัติการต่างๆ มีความสนใจร่วมกัน และจัดสัมมนาวิชาการด้านการวิเคราะห์ดินและพืชขึ้น 2 ครั้ง เพื่อระดมความเห็นในการจัดทำวิธีมาตรฐานในการวิเคราะห์ และการแปลผลการวิเคราะห์ Soil and plant analytical laboratoies are an important key for changing fertilization practice from using standard methods to nutrient arrangement according to the soil and plant analyses. The change will increase efficiency of the fertilizer uses, decrease the cost of the production and will not destroy soil resources in long term. There are more than 30 laboratoties in Thailand, which running service in soil and plant analysises. These laboratories do not introduce satisfactory quality assurance system. This leaded to establishment of this project-soil and plant analytical laboratory network. The network aim at assist laboratory member on establishment of quality assurance, standardization of analytical methods, and establishment of fertilizer recommendation based on results of the analyses. More rhan half of these laboratories interested in participating the network. The network was divided into core laboratories and supportive laboratories, which were comprise of six and eighteen laboratories respectively. The survey on those soil and plant analytical lbaoratories found that they were located in the big cities and using different method of analyses. Most of the method were derived from the standard methods of America. The core laboratories were carried out principle quality control system, such as producing standard operating procedures and control charts, participating in collaborative test and performance test. The project prepared one plant and five soil reference materials. The reference materials were use as a tool for the fault of the analyses and the variation of the methods. As a result, the pH and organic carbon of soil reference materials had the low variation, but the sodium and sukfate contents had the high variation. The project produced certified values of reference materials from analycical results of the core laboratories. The reference materials were distributed to the supportive laboratories for performance test. The test was found that most of the laboratoties lacked of accuracy and rpecision. The core laboratories participated in a perfoemance test program, running by an interational laboratory network. The test results had high variation in some labolatories. The soil and plant analytical laboratory network project produced a handbook for reference methods for soil and plant analyses a handbook for quality assurance and laboratory management, and database for interpretation of plant analyses. This network project also organized three workshop and two seminars. The workshop was organized for staff of core and supportive laboratories, to improve their knowledge and skill on the analyses of soil and plant. The seminars was organized for finding solution for selection of reference methods and interpretation of soil and plant analyses.

บรรณานุกรม :
สมศักดิ์ มณีพงศ์ . (2550). โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช.
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สมศักดิ์ มณีพงศ์ . 2550. "โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช".
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย.
สมศักดิ์ มณีพงศ์ . "โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช."
    กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย, 2550. Print.
สมศักดิ์ มณีพงศ์ . โครงการการจัดตั้งเครือข่ายห้องปฏิบัติการวิเคราะห์ดินและพืช. กรุงเทพมหานคร : สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย; 2550.