ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย

หน่วยงาน กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย
นักวิจัย : แก้วขวัญ ตั้งติพงศ์กูล , กิริยา กุลกลการ , ศุภชัย ศรีสุชาติ , ดวงสมร กำไร , ภัทรวุฒิ เฉยศิริ , ธเนศพงศ์ ช่วยประยูร , สุรวุฒิ แสงแก้ว , หทัยรัตน์ วังภูมิใหญ่
คำค้น : เขตเศรษฐกิจพิเศษ,แรงงานสัมพันธ์,นายจ้าง,ลูกจ้าง,สภาพการจ้าง,ข้อตกลงเกี่ยวกับสภาพการจ้าง,ข้อพิพาทแรงงาน,การปิดงาน,การนัดหยุดงาน
หน่วยงาน : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2560
อ้างอิง : -
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

วัตถุประสงค์ของงานศึกษาประกอบด้วย 1) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบรูปแบบการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษของประเทศไทย และต่างประเทศ 2) เพื่อศึกษาเปรียบเทียบปัจจัยความสำเร็จในการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษและ 3) เพื่อเสนอแนะรูปแบบ และแนวทางทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษในประเทศไทยขอบเขตและวิธีการศึกษาประกอบด้วย 1) การศึกษาจากเอกสารต่างๆ การทบทวนกรอบแนวทฤษฎี และวรรณกรรมที่ผ่านมาโดยรวบรวมจากแหล่งข้อมูลทั้งในประเทศและต่างประเทศ2) การศึกษาภาคสนาม ประกอบด้วยการประชุมกลุ่มย่อยและการสัมภาษณ์ถึงประเด็นปัญหาแรงงานสัมพันธ์ และการส่งเสริมแรงงานสัมพันธ์ รวมทั้งแนวทางการพัฒนา ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้นำและผู้บริหารด้านแรงงานสัมพันธ์ทั้งภาครัฐ นายจ้าง และลูกจ้างรวมถึง การสัมภาษณ์และศึกษาดูงานประเด็นปัญหาแรงงานสัมพันธ์ และการส่งเสริมแรงงานสัมพันธ์ รวมทั้งแนวทางการพัฒนาของประเทศมาเลเซียหลังจากการวิเคราะห์คณะวิจัยได้จัดประชุมเผยแพร่ผลงานเพื่อรับฟังความคิดเห็น นักวิชาการ ผู้ทรงคุณวุฒิ ผู้มีส่วนได้ส่วนเสียและผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐและเอกชนทั้งนี้ ประโยชน์ที่คาดว่าจะได้รับจากการศึกษาน้ี คือ1) ได้ทราบข้อมูลและแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษของประเทศไทยและต่างประเทศ เพื่อนำมาเป็นแนวทางในการกำหนดมาตรการป้องกันและแก้ไขผลกระทบด้านแรงงานสัมพันธ์ 2) ได้รับทราบถึงปัจจัยต่างๆ ที่มีผลต่อการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษและ 3) ได้มีรูปแบบการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษของประเทศไทย การเกิดขึ้นของเขตเศรษฐกิจพิเศษอาจแบ่งเป็นสองประเภท คือ เขตเศรษฐกิจที่ติดชายแดน กับ เขตเศรษฐกิจพิเศษแบบคลัสเตอร์โดยในการศึกษาฉบับนี้เน้นที่เขตเศรษฐกิจที่ติดชายแดนเป็นสำคัญ ดังนั้น วัตถุประสงค์ของการตั้งเขตเศรษฐกิจพิเศษในแต่ละพื้นที่จะเป็นไปตามศักยภาพของเศรษฐกิจของแต่ละพื้นที่และเป็นอุตสาหกรรมที่อาจมีการใช้แรงงานที่มีความเข้มข้นและสามารถใช้แรงงานข้ามชาติบทสรุปของการศึกษาวิเคราะห์ด้วยกระบวนการประชุมระดมสมอง และการสัมภาษณ์เชิงลึก พบว่าปัญหาด้านแรงงานสัมพันธ์ของเขตเศรษฐกิจพิเศษยังไม่ได้มีปัญหาความขัดแย้งระหว่างนายจ้างและลูกจ้างที่เด่นชัด แต่ก็ยังมีปัญหาบางประการที่เกิดขึ้นเป็นปกติ เช่น ค่าจ้าง สิทธิด้านสวัสดิการ ความคุ้มครองสิทธิแรงงาน เป็นต้น นอกจากนี้เนื่องจากเขตเศรษฐกิจพิเศษเป็นเขตเศรษฐกิจพิเศษชายแดน ดังนั้นจึงมีประเด็นที่เกี่ยวข้องกับแรงงานข้ามชาติมาเป็นประเด็นด้านการบริหารจัดการของแรงงานที่มีวัฒนธรรมที่แตกต่างกัน การเตรียมการของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงานมีความจำเป็นต่อการบริหารจัดการด้านแรงงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษในอนาคต ทีมวิจัยขอเสนอ รูปแบบแรงงานสัมพันธ์แบบหุ้นส่วนทางสังคมระบบโครงสร้างแรงงานสัมพันธ์ในลักษณะของไตรภาคีหรือหุ้นส่วนทางสังคมโดยแต่ละหน่วยงานมีส่วนร่วมอย่างเต็มที่หรือระบบประชารัฐ เพื่อให้มีความพร้อมในการปรับเปลี่ยนรูปแบบของการบริหารจัดการให้สอดคล้องกับสถานการณ์ที่จะเกิดขึ้นในอนาคตระบบแรงงานสัมพันธ์แบบหุ้นส่วนทางสังคมเน้นการเจรจาต่อรองมากกว่าการใช้วิธีประท้วง โดยได้ใช้ระเบียบทางกฎหมายในการสร้างความเข้มแข็งให้แก่ลูกจ้างและนายจ้าง เพื่อให้การเจรจาข้อตกลงร่วมเกิดประโยชน์สูงสุดแก่ทั้งสองฝ่ายข้อเสนอแนะเพื่อส่งเสริมแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษภายใต้รูปแบบรูปแบบแรงงานสัมพันธ์แบบหุ้นส่วนทางสังคมแบ่งเป็น 3 ด้าน ได้แก่ การป้องกันปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษไม่ให้เกิดขึ้น การจัดการปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เกิดขึ้น และการพัฒนาแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษให้ดีขึ้น ดังนี้ การป้องกันปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษการบริหารจัดการแรงงานข้ามชาติเพื่อปรับปรุงสิทธิประโยชน์และสวัสดิการของแรงงานข้ามชาติจะช่วยป้องกันไม่ให้ปัญหาแรงงานสัมพันธ์เกิดขึ้นกรมสวัสดิการแรงงานและคุ้มครองแรงงานควรมีการจัดอบรมให้ความรู้ด้านกฎหมายและวัฒนธรรมแก่นายจ้าง เพื่อให้นายจ้างมีความรู้ความเข้าใจที่ดี ซึ่งย่อมจะส่งผลอันดีต่อแรงงานสัมพันธ์ บริบทของพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษมีผลต่อการบริหารจัดการแรงงานสัมพันธ์ เช่น การป้องกันปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคเหนือ การบริหารจัดการภายใต้ความเข้าใจในวัฒนธรรมและสังคมของชาวเมียนมาการส่งเสริมการเรียนรู้ภาษาเมียนมาให้กับนายจ้างผู้ควบคุมงานการสร้างระบบหัวหน้างานหรือคณะกรรมการแรงงานที่มีองค์ประกอบของแรงงานทุกกลุ่มที่คอยดูแลความเป็นอยู่ของแรงงานการป้องกันปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษภาคกลาง ตะวันออก และตะวันออกเฉียงเหนือ ขึ้นอยู่กับลักษณะของอุตสาหกรรม เป็นพื้นที่ที่มีการใช้แรงงานข้ามชาติทั้งสามสัญชาติและ การป้องกันปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษในพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ประเด็นเรื่องของความมั่นคงเป็นประเด็นหลักของการบริหารจัดการเขตเศรษฐกิจพิเศษ การจัดการแก้ไขปัญหาแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษควรมีการจัดตั้งคณะกรรมการด้านแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษ สามารถแก้ไขปัญหาด้านแรงงานสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นในพื้นที่ได้เร็วคณะกรรมการด้านแรงงานสัมพันธ์ของแต่ละพื้นที่เขตเศรษฐกิจพิเศษอาจมีอำนาจชี้ขาดข้อพิพาทแรงงาน หรือส่งต่อไปยังคณะกรรมการระดับประเทศในกรณีที่มีปัญหาหรือข้อพิพาทแรงงานนั้นเกิดขึ้นในหลายเขตเศรษฐกิจพิเศษหรือในระดับประเทศการส่งเสริมให้มีการจัดตั้งสหภาพแรงงานในเขตเศรษฐกิจพิเศษในอนาคต เป็นการเพิ่มทางเลือกในการแก้ปัญหาแรงงานสัมพันธ์โดยการรวมกลุ่มของสหภาพแรงงานควรมีการรวมกลุ่มในลักษณะของอุตสาหกรรมที่สามารถช่วยเหลือแรงงานในภาพรวมของการไขข้อขัดแย้ง ข้อพิพาทแรงงานหรือข้อเรียกร้องในภาพรวมของอุตสาหกรรม การส่งเสริมแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน ควรมีกลยุทธ์/แนวทางในการส่งเสริมแรงงานสัมพันธ์เชิงรุกในสถานประกอบกิจการที่มีปัญหาด้านแรงงานสัมพันธ์หรือมีการจัดตั้งสหภาพแรงงานใหม่ทั้งในส่วนกลางและส่วนภูมิภาค เพื่อให้ใช้ระบบการปรึกษาหารือร่วมแบบทวิภาคีในการบริหารจัดการด้านแรงงานสัมพันธ์การสร้างความสมดุลระหว่างการปรึกษาหารือร่วมกับการเจรจาต่อรองร่วม รวมทั้งให้ข้อเสนอแนะ การปรับปรุงเปลี่ยนแปลงสภาพการทำงานให้เหมาะสมตามสภาพเศรษฐกิจ การสร้างระบบพัฒนากลไกการป้องกันและแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้านแรงงาน เช่น กลไกการเฝ้าระวังและติดตามสถานการณ์ พัฒนาศักยภาพของพนักงานประนอมข้อพิพาทแรงงาน เสริมสร้างความสัมพันธ์ของเครือข่ายแรงงาน คณะกรรมการด้านแรงงานสัมพันธ์ ขับเคลื่อนการดำเนินการของศูนย์ปฏิบัติการแรงงานสัมพันธ์ระดับภูมิภาคเพื่อให้สามารถป้องกันและแก้ไขปัญหาได้อย่างรวดเร็ว มีประสิทธิภาพ และยุติในพื้นที่ รวมถึงการพัฒนาระบบที่ปรึกษาที่มีความรู้ความเข้าใจในการดำเนินการของสหภาพแรงงาน ส่งเสริมให้ที่ปรึกษาด้านแรงงานสัมพันธ์หรือผู้นำแรงงานสัมพันธ์มีเจตคติที่ดีในการยึดหลักการอยู่ร่วมกัน ภายใต้การแบ่งปันผลประโยชน์ของนายจ้างและลูกจ้าง และการมีคุณธรรม จริยธรรมในการให้คำปรึกษา ร่วมสร้างการแรงงานสัมพันธ์ที่ดีให้เกิดขึ้นในสถานประกอบกิจการ

บรรณานุกรม :
แก้วขวัญ ตั้งติพงศ์กูล , กิริยา กุลกลการ , ศุภชัย ศรีสุชาติ , ดวงสมร กำไร , ภัทรวุฒิ เฉยศิริ , ธเนศพงศ์ ช่วยประยูร , สุรวุฒิ แสงแก้ว , หทัยรัตน์ วังภูมิใหญ่ . (2560). โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย.
    กรุงเทพมหานคร : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน.
แก้วขวัญ ตั้งติพงศ์กูล , กิริยา กุลกลการ , ศุภชัย ศรีสุชาติ , ดวงสมร กำไร , ภัทรวุฒิ เฉยศิริ , ธเนศพงศ์ ช่วยประยูร , สุรวุฒิ แสงแก้ว , หทัยรัตน์ วังภูมิใหญ่ . 2560. "โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย".
    กรุงเทพมหานคร : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน.
แก้วขวัญ ตั้งติพงศ์กูล , กิริยา กุลกลการ , ศุภชัย ศรีสุชาติ , ดวงสมร กำไร , ภัทรวุฒิ เฉยศิริ , ธเนศพงศ์ ช่วยประยูร , สุรวุฒิ แสงแก้ว , หทัยรัตน์ วังภูมิใหญ่ . "โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย."
    กรุงเทพมหานคร : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน, 2560. Print.
แก้วขวัญ ตั้งติพงศ์กูล , กิริยา กุลกลการ , ศุภชัย ศรีสุชาติ , ดวงสมร กำไร , ภัทรวุฒิ เฉยศิริ , ธเนศพงศ์ ช่วยประยูร , สุรวุฒิ แสงแก้ว , หทัยรัตน์ วังภูมิใหญ่ . โครงการศึกษาแนวทางการบริหารแรงงานสัมพันธ์ในเขตเศรษฐกิจพิเศษที่เหมาะสมต่อการพัฒนาเศรษฐกิจไทย. กรุงเทพมหานคร : กรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน; 2560.