ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง

หน่วยงาน กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง
นักวิจัย : วาลิกา เศวตโยธิน , สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ , ชัชชัย โทปัญญา , ชญานิน น้ำเยื้อง
คำค้น : สารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพแม่น้ำบางปะกง การปนเปื้อน การบำบัด
หน่วยงาน : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2559
อ้างอิง : http://www.deqp.go.th/institution/division/ertc/Download
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

มีการพบการปนเปื้อนของ Pharmaceuticals and personal care products: PPCPs ในสิ่งแวดล้อม ทั่วโลก โดย PPCPs ปริมาณมากลงสู่สิ่งแวดล้อมจากการใช้ของมนุษย์และสัตว์สิ่งมีชีวิตในน้ำจะได้รับผลกระทบ มากกว่ามนุษย์ เนื่องจากได้รับต่อเนื่อง ผลกระทบที่เกิดจาก PPCPs อาจมีความซับซ้อน ควรเป็นประเด็นหลักที่ ให้ความสำคัญ ในระดับโลกเช่นกัน มีรายงานการพบ สเตียรอยด์ ฮอร์โมน ยาปฏิชีวนะ น้ำหอม ในน้ำที่ไหลผ่านฟาร์มปศุสัตว์จากข้อมูล และหลักฐานเชื่อว่ายาที่ลงสู่แหล่งน้ำอาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์และสัตว์และอาจมีการปนเปื้อนในน้ำดื่ม The US Geologic Services 25 และ Lin และคณะ (2545) ศึกษาผลกระทบของมลพิษปริมาณน้อย ต่อสิ่งมีชีวิต ในน้ำพบว่าปลาและสัตว์ไม่มีกระดูกสันหลังอาจได้รับผลกระทบต่อวงจรชีวิต ซึ่ง Sanchez และ คณะ (2554) และVan พบว่ามีการเปลี่ยนเพศในประชากรปลาในแม่น้ำที่ไหลผ่านโรงงานผลิตยา Aerle และคณะ (2544) พบว่าการเปลี่ยนเพศเกิดกับปลาหลายชนิดในแม่น้ำที่ไหลผ่านระบบบำบัด น้ำเสีย เช่นเดียวกับการศึกษาของ Foster และคณะ (2553) พบว่าการขัดขวางการทำงานของต่อมไร้ท่อ กระทบต่อวงจรการผสมพันธุ์และความสำเร็จในการผสมพันธุ์ของประชากรปลา โดยที่กบและปลามีความ อ่อนไหวต่อการปนเปื้อนของยาลดความซึมเศร้า เช่น Prozac ส่งผลให้ตัวอ่อนมีพัฒนาการล่าช้า Painter และ คณะ (2552) พบว่ายาดังกล่าวทำให้กบและปลาหลบหลีกศัตรูล่าช้า จากการศึกษาวิจัยนี้พบการปนเปื้อนของสาร PPCPs 5 ชนิด ในแม่น้ำบางปะกงในระดับความเข้มข้น ไมโครกรัมต่อลิตรในช่วงฤดูฝนเป็นกลุ่มยาปฏิชีวนะ 3 ชนิดได้แก่ Ciprofloxacin 0.32-12.44 ?g/l Norfloxacin 1.79-20.75 ?g/l และ Tetracycline 0.60-2.31 ?g/l ยาที่ใช้ในการป้องกันแมลง DEET 0.08- 0.78 ?g/l และสารกระตุ้น Caffeine 0.75-0.81 ?g/l ไม่พบการปนเปื้อนของสาร PPCPs ในระดับไมโครกรัม ต่อลิตรในแม่น้ำบางปะกงในฤดูน้ำแล้ง จุดเก็บตัวอย่างที่ BK 11 อำเภอบางคล้า พบการปนเปื้อนครบทั้ง 5 ชนิด ระบบบำบัดน้ำเสียของโรงพยาบาลขนาดใหญ่พบการปนเปื้อน PPCPs 17 ชนิดในน้ำเสีย ที่มีระบบบำบัดแบบตะกอนเร่งสามารถบำบัดสารกลุ่ม PPCPs ได้ 10 ชนิดยังเหลืออีก 7 ชนิดที่ไม่สามารถบำบัดได้หมด ซึ่งเป็นยาต้านจุลชีพ 4 ชนิดได้แก่ Ciprofloxacin 1.56 ?g/l Norfloxacin 5.04 ?g/l Sulfamethoxazole 0.91 ?g/l Tetracycline 0.72 ?g/l และ Theophylline 0.39 ?g/l Atenolol 0.47 ?g/l และ Caffeine 034 ?g/l ส าหรับระบบบำบัดน้ำเสียของโรงพยาบาลขน้ำดเล็ก ที่มีระบบบำบัดน้ำเสียแบบบ่อผึ่ง พบการ ปนเปื้อนของสารกลุ่ม PPCPs ในน้ำเสีย 11 ชนิด ที่ไม่สามารถบำบัดได้หมด 7 ชนิดได้แก่ ยาต้านจุลชีพ 4 v ชนิดคือ Norfloxacin 2.53 ?g/l Sulfamethoxazole 0.93 ?g/l Tetracycline 0.62 ?g/l Erythromycin 1.09 ?g/l และTheophylline 0.37 ?g/lAtenolol 0.47 ?g/l และ Caffeine 0.36 ?g/l ระบบบำบัดน้ำเสียชุมชนของเทศบาลเมือง ซึ่งเป็นระบบบำบัดแบบตะกอนเร่ง พบการปนเปื้อนของ สาร PPCPs 11 ชนิด ในน้ำเสียและน้ำที่ผ่านการบำบัด โดยเฉพาะในน้ำที่ผ่านการบำบัด พบการปนเปื้อนของ ยาต้านจุลชีพ 3 ชนิดคือ Amoxicillin 0.64 ?g/l Sulfamethoxazole 0.42 ?g/l Tetracycline 0.91 ?g/l พบการปนเปื้อนของสารกลุ่ม PPCPs ในน้ำเสียจากฟาร์มสุกร 8 ชนิด จากน้ำเสียที่ปล่อยออกสู่แหล่ง น้ำสาธารณะ ซึ่งเป็นยาต้านจุลชีพ 5 ชนิดได้แก่ Amoxicillin 0.04 ?g/l Ciprofloxacin 34.3 ?g/l Norfloxacin 39.2 ?g/l Sulfamethoxazole 0.35 ?g/l Tetracycline 30.6 ?g/l ยาแก้ปวดได้แก่ Acetaminophen 0.99 ?g/l ยาฆ่าแมลง ได้แก่ DEET 0.76 ?g/l และสารกระตุ้น Caffeine 0.74 ?g/l นอกจากนี้ยังพบการปนเปื้อนของสารกลุ่ม PPCPs จากฟาร์มปลา 3 ชนิดซึ่งเป็นยาปฏิชีวนะ 2 ชนิดได้แก่ Sulfamethoxazole 0.34 ?g/l และ Tetracycline 1.09 ?g/l สารกระตุ้น Caffeine 0.77 ?g/l ประสิทธิภาพในการบำบัดสาร PPCPs ระบบบึงประดิษฐ์รูปแบบแตกต่างกันสามารถกำจัดยา ปฏิชีวนะชนิดต่างๆ ได้แตกต่างกัน โดยพบว่าระบบบึงประดิษฐ์ที่มีชั้นหินกรองเป็นหินคลุกที่ปลูกต้นกก สามารถกำจัดยาปฏิชีวนะส่วนใหญ่ได้แก่ CIP, NOR, TC, ERY, SMX ได้ 94-98% ยกเว้น ERY ที่กำจัดได้เพียง 57% นอกจากนี้บ่อชนิดนี้ยังกำจัดกลุ่มยาแก้ปวด (ACT) และยาบีต้าบล๊อกเกอร์ (ATN) ได้ดีมากที่ประสิทธิภาพร้อยละ 73 และ 81 ตามลำดับ การมีพืชค่อนข้างให้ผลดีกว่าการไม่มีพืชในการกำจัดกลุ่มยาชนิดต่างๆ โดยเฉพาะยา CIP ที่เห็นได้ ชัดเจนว่า พืชช่วยส่งเสริมการทำลายยาปฏิชีวนะชนิดนี้ นอกจากนี้พบว่า ชั้นหินคลุกและหินศิลาแลงเพียง อย่างเดียว สามารถลดยาชนิดแก้ปวดและยาบีต้า บล็อคเกอร์ได้ถึงร้อยละ 89 และ 92 ตามลำดับ การพบการปนเปื้อนของสารกลุ่ม PPCPs จากการวิจัยนี้เป็นส่วนหนึ่งของแหล่งกำเนิดการปนเปื้อน ของสารกลุ่ม PPCPs คาดว่ายังมีแหล่งกำเนิดอื่นๆที่ยังไม่ได้มีการสำรวจ หากไม่มีการบริหารจัดการและการบำบัดอย่างมีประสิทธิภาพ อาจเป็นสาเหตุของการปนเปื้อนของสารดังกล่าวลงสู่แม่น้ำบางปะกง จึงได้ศึกษาวิธีการและประสิทธิภาพในการบำบัดสารดังกล่าว รวมถึงส่งเสริมการนำกลับมาใช้ใหม่ภายในโรงพยาบาล เพื่อ ป้องกันผลกระทบของสารมลพิษอุบัติใหม่ดังกล่าวต่อสิ่งแวดล้อมและสิ่งมีชีวิตในน้ำที่อาจจะเกิดขึ้นจากในอนาคต คำสำคัญ สารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ การปนเปื้อน การบำบัด การนำน้ำกลับมาใช้ใหม่ แม่น้ำบางปะกง

บรรณานุกรม :
วาลิกา เศวตโยธิน , สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ , ชัชชัย โทปัญญา , ชญานิน น้ำเยื้อง . (2559). การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง.
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม.
วาลิกา เศวตโยธิน , สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ , ชัชชัย โทปัญญา , ชญานิน น้ำเยื้อง . 2559. "การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง".
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม.
วาลิกา เศวตโยธิน , สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ , ชัชชัย โทปัญญา , ชญานิน น้ำเยื้อง . "การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง."
    กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม, 2559. Print.
วาลิกา เศวตโยธิน , สุดา อิทธิสุภรณ์รัตน์ , ชัชชัย โทปัญญา , ชญานิน น้ำเยื้อง . การปนเปื้อนของสารกลุ่มผลิตภัณฑ์ยาและผลิตภัณฑ์ดูแลสุขภาพ ในแม่น้ำบางปะกง. กรุงเทพมหานคร : กรมส่งเสริมคุณภาพสิ่งแวดล้อม; 2559.