ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่

หน่วยงาน ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS)

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่
นักวิจัย : ผศ. ดร. เดชา ทาปัญญา
คำค้น : -
หน่วยงาน : ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS)
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2560
อ้างอิง : -
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

หมูบ้านแม่กำปองจังหวัดเชียงใหม่เป็นสถานที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศที่เป็นที่นิยมในปัจจุบัน เป็นแหล่งท่องเที่ยวที่มีลำธารน้ำไหลผ่านหมู่บ้าน จึงมีความน่าสนใจที่จะศึกษาแมลงหนอนปลอกน้ำ และคุณภาพน้ำเพื่อที่จะศึกษาชุมชีพและประยุกต์ใช้แมลงดังกล่าวเพื่อเป็นตัวบ่งชี้สิ่งแวดล้อมในพื้นที่แม่กำปอง งานวิจัยได้กำหนดจุดศึกษา 3 จุด ที่ลำธารใกล้หมู่บ้านแม่กำปอง 2 จุด และที่แม่ลายพื้นที่ใกล้เคียงอีกหนึ่งจุด แต่ละจุดศึกษาทำการวัดอุณหภูมิ ค่าการนำกระแสไฟฟ้า ค่าปริมาณของแข็งทั้งหมดละลายน้ำ (TDS) และ pH และเก็บตัวอย่างแมลงหนอนปลอกน้ำตัวเต็มวัยด้วยกับดักแสงแบบพกพา ดำเนินการเก็บตัวอย่างทุก ๆ เดือนตั้งแต่เดือนมีนาคม 2560 ถึง กุมภาพันธ์ 2561 รวมทั้งใช้กับดักแบบฉากขาวซึ่งใช้หลอดแสงจันทร์กำลัง 250 วัตต์ เพื่อเพิ่มโอกาสจับแมลงหนอนปลอกน้ำมากขึ้น ผลการศึกษาพบว่าแหล่งน้ำแม่กำปองมีคุณภาพน้ำดีเป็นไปตามธรรมชาติ โดยมีอุณหภูมิน้ำเฉลี่ยตลอดทั้งปีอยู่ที่ 20 oC มีค่าการนำไฟฟ้าต่ำ อยู่ที่ไม่เกินประมาณ 30 ?s/cm ค่า TDS ไม่เกิน 16 mg/l และมีค่า pH อยู่ที่ 6.6 ทุกปัจจัยผันแปรเล็กน้อยต่อเดือนเป็นไปตามธรรมชาติ ในแต่ละจุดศึกษาค่าอุณหภูมิ และ pH ไม่มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญ แต่ค่าการนำไฟฟ้า และ TDS แตกต่างกันโดยจุดศึกษาแม่กำปอง 1 มีค่าต่ำสุด รองลงมาคือที่แม่ลาย และที่แม่กำปอง 2 มีค่าปัจจัยทั้งสองสูงกว่าที่อื่น ค่าอุณหภูมิน้ำมีสหสัมพันธ์เชิงลบกับค่า pH อย่างมีนัยสำคัญ (r = -0.71, p < 0.001) ส่วนค่าการนำกระแสไฟฟ้ามีสหสัมพันธ์เชิงบวกกับ TDS (r = 0.88, p < 0.001) พบแมลงหนอนปลอกน้ำตัวเต็มวัยเพศผู้ทั้งหมด 66 ชนิด 18 วงศ์ วงศ์ที่มีความหลากหลายของชนิดมากที่สุดคือ Hydropsychidae หนอนปลอกน้ำชนิดที่พบมากที่สุดคือ Cheumatopsyche ceres และจุดศึกษาแม่กำปอง 2 ดักแมลงหนอนปลอกน้ำได้มากชนิดที่สุด มี Arctopsyche hynreck, C. ceres และ Rhyacophila malayana เป็นหนอนปลอกน้ำชนิดที่พบได้เกือบตลอดปีจัดเป็น multivoltine เหมาะสมที่จะใช้เป็น bioindicator ในพื้นที่แม่กำปอง A. Hynreck มีสหสัมพันธ์เชิงบวกกับ ค่าการนำกระแสไฟฟ้า และ TDS (r = 0.47 และ r = 0.49 ตามลำดับ) และมีสหสัมพันธ์เชิงลบกับค่า pH (r = - 0.48) ส่วน C. ceres มีสหสัมพันธ์เชิงลบกับ pH (r = - 0.44) และ R. malayana ไม่มีสหสัมพันธ์กับปัจจัยใด ที่แม่กำปองมีชนิดของแมลงหนอนปลอกน้ำเหมือนกับที่พบที่ดอยอินทนนท์ จำนวน 42 ชนิด พบเหมือนกับดอยสุเทพ-ปุย 38 ชนิด และพบเหมือนที่บริเวณเขื่อนแม่งัด 9 ชนิด จึงจัดว่าพื้นที่แม่กำปองมีความสำคัญเชิงอนุรักษ์เพราะมีแมลงหนอนปลอกน้ำชนิดที่พบในอุทยานแห่งชาติสำคัญของภาคเหนือ

บรรณานุกรม :
ผศ. ดร. เดชา ทาปัญญา . (2560). ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่.
    กรุงเทพมหานคร : ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS).
ผศ. ดร. เดชา ทาปัญญา . 2560. "ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่".
    กรุงเทพมหานคร : ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS).
ผศ. ดร. เดชา ทาปัญญา . "ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่."
    กรุงเทพมหานคร : ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS), 2560. Print.
ผศ. ดร. เดชา ทาปัญญา . ชุมชีพแมลงหนอนปลอกน้ำในเขตพื้นที่ท่องเที่ยวเชิงนิเวศ หมู่บ้านแม่กำปอง จังหวัดเชียงใหม่. กรุงเทพมหานคร : ระบบบริหารจัดการงานวิจัยแห่งชาติ (NRMS); 2560.