ridm@nrct.go.th   ระบบคลังข้อมูลงานวิจัยไทย   รายการโปรดที่คุณเลือกไว้

ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ

หน่วยงาน กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช

รายละเอียด

ชื่อเรื่อง : ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ
นักวิจัย : บุญมา ดีแสง , จำเนียร เผื่อนดา , กิตติพงษ์ พงษ์บุญ , ประดิษฐ์ ตรีพัฒนาสุวรรณ , สมชาย อ่อนอาษา , สำเริง ปานอุทัย , ไพรัตน์ พิมพ์ศิริกุล
คำค้น : สมบัติทางกายภาพ , สมบัติทางเคมี , จุลินทรีย์ , ไฟป่า , ต้นน้ำ , สมบัติดิน
หน่วยงาน : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช
ผู้ร่วมงาน : -
ปีพิมพ์ : 2552
อ้างอิง : -
ที่มา : -
ความเชี่ยวชาญ : -
ความสัมพันธ์ : -
ขอบเขตของเนื้อหา : -
บทคัดย่อ/คำอธิบาย :

การศึกษาผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ ดำเนินการในพื้นที่ตัวแทน ป่าเบญจพรรณ ป่าเต็งรัง ป่าดิบแล้ง และไร่ร้าง ในจังหวัดกาญจนบุรี ขอนแก่น นครราชสีมา และเพชรบูรณ์ ตามลำดับ โดยวางแปลงตัวอย่างถาวร ขนาด 120 x 120 ตารางเมตร ในแต่ละพื้นที่ ๆ ละ 1 แปลง จากนั้นแบ่งพื้นที่แปลงดังกล่าวเป็นแปลงย่อยขนาด 40x40 ตารางเมตร เป็น 9 แปลงย่อย สุ่มตัวอย่างแปลงกำหนดเป็นแปลงเผาครั้งเดียว 3 แปลงย่อย แปลงเผาทุกปี 3 แปลงย่อย และแปลงควบคุม 3 แปลงย่อย สุ่มเก็บตัวอย่างดินจำนวน 10 จุดต่อแปลงย่อย โดยเก็บดินก่อนเผา หลังเผา ทุกปี ที่ระดับความลึก 0-5, 5-30 และลึกกว่า 30 เซนติเมตร สำหรับวิเคราะห์สมบัติทางกายภาพและเคมี ส่วนตัวอย่างดินสำหรับวิเคราะห์สมบัติทางชีววิทยาเก็บที่ระดับความลึก 0-5 และ 5-15 เซนติเมตร ทำการศึกษาสมบัติทางกายภาพ เคมี และชีววิทยาของดินภายหลังการเผาครั้งเดียวและเผาทุกปีเปรียบเทียบกับดินที่ไม่ได้รับอิทธิพลของไฟ เป็นเวลา 5 ปี (ปี 2548-2552) ผลการศึกษา พบว่า อิทธิพลของไฟมีผลต่อการเปลี่ยนแปลงสมบัติของดินไม่ชัดเจนทั้งสมบัติทางกายภาพ เคมี และชีววิทยาของดิน เนื่องจากเป็นไฟผิวดินส่วนใหญ่มีความรุนแรงไม่มากและเคลื่อนที่ผ่านไปค่อนข้างเร็วบนพื้นที่ที่มีความลาดชันค่อนข้างมาก จึงไม่ทำให้เกิดความร้อนต่อดินจนทำให้เกิดผลกระทบต่อสมบัติดินและจุลินทรีย์ในดินอย่างชัดเจน แต่เมื่อมีไฟเกิดซ้ำหลาย ๆ ปีมีแนวโน้มทำให้ดินมีความหนาแน่นรวมเพิ่มขึ้น ความพรุนรวมลดลง และค่าสัมประสิทธิ์การนำน้ำของดินขณะดินอิ่มตัวด้วยน้ำในดินลดลง อิทธิพลของไฟมีแนวโน้มทำให้ดินมี pH สูงขึ้น ทำให้ปริมาณอินทรียวัตถุในดินผิวเพิ่มขึ้นในพื้นที่ที่มีการเผาไหม้เชื้อเพลิงไม่สมบูรณ์ แต่ในพื้นที่ที่มีความรุนแรงของไฟมากจะทำให้อินทรียวัตถุลดลง และมีแนวโน้มทำให้ปริมาณฟอสฟอรัสที่เป็นประโยชน์ในดินผิวเพิ่มขึ้น และปริมาณแมกนีเซียมเพิ่มขึ้น ในส่วนของจุลินทรีย์ในดินเมื่อมีไฟเกิดซ้ำหลาย ๆ ปี จะพบแนวโน้มการเปลี่ยนแปลงในกลุ่มจุลินทรีย์ที่มีจำนวนมากที่สุดอย่างแบคทีเรีย โดยไฟป่าทำให้แบคทีเรียในดินลดลง แต่เมื่อเข้าสู่ฤดูฝนแบคทีเรียจะกลับมีปริมาณเพิ่มขึ้นได้

บรรณานุกรม :
บุญมา ดีแสง , จำเนียร เผื่อนดา , กิตติพงษ์ พงษ์บุญ , ประดิษฐ์ ตรีพัฒนาสุวรรณ , สมชาย อ่อนอาษา , สำเริง ปานอุทัย , ไพรัตน์ พิมพ์ศิริกุล . (2552). ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ.
    กรุงเทพมหานคร : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช.
บุญมา ดีแสง , จำเนียร เผื่อนดา , กิตติพงษ์ พงษ์บุญ , ประดิษฐ์ ตรีพัฒนาสุวรรณ , สมชาย อ่อนอาษา , สำเริง ปานอุทัย , ไพรัตน์ พิมพ์ศิริกุล . 2552. "ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ".
    กรุงเทพมหานคร : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช.
บุญมา ดีแสง , จำเนียร เผื่อนดา , กิตติพงษ์ พงษ์บุญ , ประดิษฐ์ ตรีพัฒนาสุวรรณ , สมชาย อ่อนอาษา , สำเริง ปานอุทัย , ไพรัตน์ พิมพ์ศิริกุล . "ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ."
    กรุงเทพมหานคร : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช, 2552. Print.
บุญมา ดีแสง , จำเนียร เผื่อนดา , กิตติพงษ์ พงษ์บุญ , ประดิษฐ์ ตรีพัฒนาสุวรรณ , สมชาย อ่อนอาษา , สำเริง ปานอุทัย , ไพรัตน์ พิมพ์ศิริกุล . ผลกระทบของไฟป่าต่อสมบัติดินในพื้นที่ต้นน้ำ. กรุงเทพมหานคร : กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช; 2552.